Early Medieval Iron Axe from a Stronghold in Szydłów near Lutomiersk (Central Poland)

Łukasz Antosik; Paweł Gan; Tomasz Kurasiński

doi:10.23858/FAH38/2025.004

Published: 2025-12-30

Vol. 38 (2025)

Early Medieval Iron Axe from a Stronghold in Szydłów near Lutomiersk (Central Poland)

Łukasz Antosik , Paweł Gan , Tomasz Kurasiński

Fasciculi Archaeologiae Historicae

Section: Materials and Discoveries

https://doi.org/10.23858/FAH38/2025.004

Abstract

This paper presents an iron axe discovered in 1960 during archaeological research carried out at the Szydłów stronghold near Lutomiersk (Central Poland). The weapon was discussed typologically (variant IB.12.2 according to Piotr Kotowicz’s classification) and was subjected to metallographic and technological analyses. The axe head from Szydłów appears to be a product made with simple methods, without the use of more advanced manufacturing techniques to improve its fighting qualities. The analytical material obtained indicates the use of phosphorus iron from bog ores in the production of the axe. It can be assumed that the axe discovered at the Szydłów stronghold dates back to the 10th century. It could have been connected with the final stage of the stronghold’s existence (a fire suggesting military action), or with its presumed later settlement.

Keywords:

Central Poland, Szydłów, early Middle Ages, iron axe, metallographic analyses, stronghold

Most read articles by the same author(s)

Tomasz Kurasiński, Against Disease, Suffering, and Other Plagues: the Magic-healing Role of Thunderstones in the Middle Ages and Modern Times , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 34 (2021)
Tomasz Kurasiński, On the Way to the Afterlife. Some Observations on the Presence of Weaponry in Early Medieval Cemeteries in the Context of Their Social and Cultural Circulation , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 33 (2020)
Tomasz Kurasiński, In Roofs, Walls and Towers , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 35 (2022)
Tomasz Kurasiński, To the Kitchen, on the Tables and... to the Afterlife. Remains of Eggs in Early Medieval Graves from Poland , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 37 (2024)
Łukasz Antosik, Joanna Słomska, Early Medieval Looms in Poland in the Light of Archaeological Finds , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 31 (2018)
Łukasz Antosik, Tomasz Kurasiński, Textile Finds from the Early Medieval Cemetery in Glinno, Sieradz District. New Data for the Research on Textile Production in Central Poland , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 31 (2018)
Łukasz Antosik, Anna Rybarczyk, The Silk Textiles from the Medieval Town of Nysa in Poland , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 29 (2016): From Studies in the Culture of Medieval Europe
Tomasz Kurasiński, Kalina Skóra, Children’s burials from the early medieval inhumation cemetery in Radom, Site 4 , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 28 (2015)
Tomasz Kurasiński, Stave vessels as part of post mortem furnishings in Early Medieval Poland – a problem outline and research perspectives , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 29 (2016): From Studies in the Culture of Medieval Europe
Leszek Klimek, Tomasz Kurasiński, Kalina Skóra, Metallographic analyses of military items from the Early Medieval inhumation cemetery in Radom, Site 4 , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 26 (2013)

1 2 > >>

Download files

PDF

Citation rules

Antosik, Łukasz, Gan, P., & Kurasiński, T. (2025). Early Medieval Iron Axe from a Stronghold in Szydłów near Lutomiersk (Central Poland). Fasciculi Archaeologiae Historicae, 38, 75–81. https://doi.org/10.23858/FAH38/2025.004

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Blicharski M. 2004. Inżynieria materiałowa. Stal. Warszawa.
Google Scholar

Borowczak B. R. 2008. Topory wojów piastowskich. Bitwa o Ostrów Lednicki. Szczecin.
Google Scholar

Chmielowska A. 1975. Osadnictwo w Polsce Środkowej w okresie od połowy X do połowy XIII w. “Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna” 22, 331-371.
Google Scholar

Chmielowska A., Marosik P. 1989. Wczesnośredniowieczne budownictwo obronne między Prosną i Pilicą. Warszawa.
Google Scholar

Gan P. 2024. Szydłów ZL 1385/2024. Typescript in the Archive of IAE PAS in Łódź, 1-4.
Google Scholar

Głosek M. 1996. Późnośredniowieczna broń obuchowa w zbiorach polskich. Łódź, Warszawa.
Google Scholar

Głosek M. 2014. Militaria – broń obuchowa. In: A. Kola, G. Wilke (eds.), Wczesnośredniowieczne mosty przy Ostrowie Lednickim 2: Mosty traktu poznańskiego (wyniki archeologicznych badań podwodnych prowadzonych w latach 1986-2003). Kraków, 81-94.
Google Scholar

Górecki J. 2001. Gród na Ostrowie Lednickim na tle wybranych ośrodków grodowych pierwszej monarchii piastowskiej. Biblioteka Studiów Lednickich 7. Lednogóra.
Google Scholar

Kamińska J. 1971. Grody Polski środkowej w organizacji wczesnopaństwowej. “Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna” 18, 41-75.
Google Scholar

Koperski A. 1980. Zespół zabytków archeologicznych z Radymna w zbiorach Muzeum Okręgowego w Przemyślu. “Materiały i Studia Muzealne” 3, 95-116.
Google Scholar

Kotowicz P. N. 2013. Analiza toporów z Ostrowa Lednickiego. In: P. Sankiewicz, A. M. Wyrwa (eds.), Topory średniowieczne z Ostrowa Lednickiego i Giecza. Biblioteka Studiów Lednickich B1/2. Lednica, 43-101.
Google Scholar

Kotowicz P. N. 2014. Topory wczesnośredniowieczne z ziem polskich. Katalog źródeł. Rzeszów.
Google Scholar

Kotowicz P. N. 2018. Early Medieval Axes from the Territory of Poland. Kraków.
Google Scholar

Kucypera P., Rybka K. 2013. Badania materiałowe żeleziec toporów. In: P. Sankiewicz, A. M. Wyrwa (eds.), Topory średniowieczne z Ostrowa Lednickiego i Giecza. Biblioteka Studiów Lednickich B1/2. Lednica, 303-349.
Google Scholar

Łaszczewska T. 1975. Polska środkowa w okresie wędrówek ludów i w początkach wczesnego średniowiecza. “Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna” 22, 293-330.
Google Scholar

Muzolf B. 2012. Wczesnośredniowieczne grodzisko w Szydłowie koło Lutomierska. “Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna” 45 (2010-2012), 393-425.
Google Scholar

Nadolski A. 1954. Studia nad uzbrojeniem polskim w X, XI i XII wieku. Łódź.
Google Scholar

Poklewski T. 1960. Z badań sondażowych grodziska w Szydłowie, pow. Łódź. Typescript in the Archive of IAE PAS in Łódź, 1-3.
Google Scholar

Przybyłowicz K. 1999. Metaloznawstwo. Warszawa.
Google Scholar

Ratajczak T., Rzepa G. 2011. Polskie rudy darniowe. Kraków.
Google Scholar

Rutkowska G. 1996. Szydłów. In: A. Gąsiorowski, G. Labuda, A. Wędzki (eds.), Słownik Starożytności Słowiańskich. Encyklopedyczny zarys kultury Słowian od czasów najdawniejszych do schyłku wieku XII, 8(2). Warszawa, 590.
Google Scholar

Sikora J. 2009. Ziemie centralnej Polski we wczesnym średniowieczu. Studium archeologiczno-osadnicze. Łódź.
Google Scholar

Sikora J. 2017. Grody wczesnośredniowieczne Polski centralnej w świetle archeologii. In: A. Andrzejewski, J. Sikora (eds.), Grodziska wczesnośredniowieczne Polski centralnej. Archeologiczne badania nieinwazyjne z lat 2013-2016. Łódź, 281-318.
Google Scholar

Sikora J., Kittel P., Wroniecki P. 2015. Nieinwazyjne badania grodzisk wczesnośredniowiecznych Polski Centralnej i ich zaplecza osadniczego: Chełmo, Rękoraj, Rozprza, Stare Skoszewy, Szydłów. “Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego. Seria Archeologiczna” 46 (2013-2015), 251-293.
Google Scholar

Sikora J., Kittel P., Wroniecki P. 2017. Szydłów. In: A. Andrzejewski, J. Sikora (eds.), Grodziska wczesnośredniowieczne Polski centralnej. Archeologiczne badania nieinwazyjne z lat 2013-2016. Łódź, 229-254.
Google Scholar

Tokarski W. 2000. Militaria – broń miotająca, obuchowa i drzewcowa oraz elementy rzędu końskiego i oporządzenia jeździeckiego. In: Z. Kurnatowska (ed.), Wczesnośredniowieczne mosty przy Ostrowie Lednickim 1: Mosty traktu gnieźnieńskiego. Lednica, Toruń, 77-103.
Google Scholar

Werońska A. 2009. Wpływ warunków środowiskowych na powstawanie holoceńskich rud żelaza. “Gospodarka Surowcami Mineralnymi” 25(2), 23-36.
Google Scholar