Journal of Urban Ethnology https://journals.iaepan.pl/jue <p>Journal of Urban Ethnology jest pismem otwartym dla badaczy miejskiej kultury zarówno w jej wymiarze teoretyczno-metodologicznym jak i szczegółowej analizy aspektów kultury miasta. Etnologia/antropologia miasta rozumiana jest szeroko, nie tylko w odniesieniu do kultury środowiska stricte miejskiego, ale uwzględniająca także problematykę rozprzestrzeniania się miejskiego stylu życia na inne środowiska społeczno-kulturowe, w tym np. na małe miasteczka czy wieś. Na łamach JUE zamieszczamy teksty o charakterze teoretycznym, metodologicznym, analitycznym, komparatystycznym, empirycznym. Drukujemy artykuły, które jeszcze nie były publikowane.<br><br>e-ISSN: 2719-6526</p> Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk pl-PL Journal of Urban Ethnology 1429-0618 <p>Oświadczam, że przesłany artykuł jest oryginalny, nie został wcześniej opublikowany, jak również nie jest obecnie rozważany do publikacji w innym miejscu. <br>Potwierdzam, że manuskrypt został przeczytany i zatwierdzony przez wszystkich wymienionych autorów i że nie ma innych osób, które spełniłyby kryteria autorstwa, ale nie zostały wymienione. Dodatkowo potwierdzam, że kolejność autorów wymienionych w rękopisie została zatwierdzona przez wszystkich autorów. <br>Potwierdzam, że autor korespondencyjny jest jedynym kontaktem z redakcją w procesie redakcyjnym. Odpowiedzialny jest za komunikowanie się z pozostałymi autorami i informowanie ich o postępach, wprowadzanych korektach oraz o ostatecznym zatwierdzeniu artykułu.</p> A typology of ‘war’ over the public space in the contemporary city. https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2566 <p><span style="left: 67.47px; top: 140.451px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00121);">Francuski antropolog Marc Augé uważa, że współczesne miasto stoi w obliczu trzech zagrożeń: uniformi</span><span style="left: 67.47px; top: 158.904px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00765);">zmu, ekstensji i implozji. Wspomniane zagrożenia autorka wiąże z „walką” o przestrzeń w nowoczesnym </span><span style="left: 67.47px; top: 177.356px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.990597);">i postmodernistycznym mieście. Problem uniformizmu pojawił się w ostatnich dekadach XIX wieku, kiedy </span><span style="left: 67.47px; top: 195.808px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.944318);">miasta zaczęły się modernizować i w ramach dążeń do stworzenia nowego typu budynku mieszkalnego, </span><span style="left: 67.47px; top: 214.261px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.968794);">mogącego pomieścić jak największą liczbę lokatorów (tj. kamienicy czynszowej, poprzedniczki późniejszego </span><span style="left: 67.47px; top: 232.713px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.985814);">bloku mieszkalnego), dochodziło do wyburzeń. Miasta stały się areną konfliktu pomiędzy przedsiębiorcami </span><span style="left: 67.47px; top: 251.166px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.999159);">i orędownikami modernizacji z jednej strony, a tradycjonalistami i obrońcami zabytków – z drugiej. Mniej </span><span style="left: 67.47px; top: 269.618px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.995258);">więcej w tym samym czasie pojawiły się pierwsze samochody, które w ciągu następnego stulecia wyraźnie </span><span style="left: 67.47px; top: 288.071px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.976079);">zmieniły charakter miast. Te dwie „wojny” o przestrzeń publiczną osiągnęły apogeum w XX wieku. Wraz ze </span><span style="left: 67.47px; top: 306.523px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.957654);">wzrostem gęstości zaludnienia, konsumpcji i natężenia ruchu ujawniły się sprzeczne oczekiwania, m.in. </span><span style="left: 67.47px; top: 324.976px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.964468);">zapewnienia szybkiego przemieszczania się po mieście, dostępności mieszkań i dokonywania zakupów, </span><span style="left: 67.47px; top: 343.428px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.945749);">a równocześnie – dobrej jakości powietrza, terenów zielonych, bezpieczeństwa, możliwości bycia razem. </span><span style="left: 67.47px; top: 361.88px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.956107);">Po 1989 r. nastąpił gwałtowny rozwój komunikacji (turystyki), co doprowadziło do konfliktu interesów </span><span style="left: 67.47px; top: 380.333px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.956452);">pomiędzy agencjami turystycznymi a wieloletnimi mieszkańcami, którzy zostali wypchnięci z historycz</span><span style="left: 67.47px; top: 398.785px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.982443);">nych centrów na rozrastające się peryferie, wymagające budowy nowych tras komunikacyjnych. W artykule </span><span style="left: 67.47px; top: 417.238px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.988691);">podjęto próbę przedstawienia typologii „walki” o przestrzeń w (post) nowoczesnym mieście a jednocześnie </span><span style="left: 67.47px; top: 435.69px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.955889);">omówiono najbardziej znane przykłady konfliktu interesów między lokalnymi politykami, deweloperami </span><span style="left: 67.47px; top: 454.143px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.983619);">i mieszkańcami Pragi w XIX, XX i XXI wieku.</span></p> Blanka Soukupová Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 9 29 10.23858/JUE18.2020.001 Rozwój szlaków tranzytowych i komunikacyjnych w mieście a problem degradacji przestrzeni publicznej https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2567 <p><span style="left: 90.2098px; top: 888.411px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.998386);">W artykule opisano zmiany w przestrzeni publicznej miasta, które są wynikiem rozbudowy dróg. Poddany </span><span style="left: 90.2098px; top: 906.863px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.978435);">analizie przypadek Bielska-Białej ukazuje ten proces na trzech przykładach: Śródmieścia, gdzie w latach 70. </span><span style="left: 90.2098px; top: 925.316px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00237);">XX w. poszerzono ulice 3 Maja i Zamkową, dzielnicy Lipnik niegdyś wsi, założonej w XIII wieku), gdzie </span><span style="left: 90.2098px; top: 943.768px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.996799);">w latach 2008–2011 w wyniku budowy obwodnicy dokonano głębokich przeobrażeń przestrzennych i kra-</span><span style="left: 90.2098px; top: 962.221px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.948063);">jobrazowych, oraz dzielnic Aleksandrowice i Wapienica, w których proces ów obserwujemy na bieżąco, </span><span style="left: 90.2098px; top: 980.673px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.989551);">ponieważ inwestycja ma zakończyć się w 2020 roku. Analizie poddano zatem nie tylko trzy obszary miasta </span><span style="left: 90.2098px; top: 999.126px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.94407);">objęte tym samym procesem w różnym czasie, ale także wynikające z niego fazy degradacji przestrzeni <span style="left: 67.4719px; top: 121.999px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.981425);">publicznej. Wobec współczesnych tendencji w krajach rozwiniętych, gdzie zmierza się do ograniczenia licz</span><span style="left: 67.4719px; top: 140.451px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.992732);">by samochodów w miastach, a także zredukowania wyzwań ekologicznych, autor dochodzi do wniosku, że </span><span style="left: 67.4719px; top: 158.904px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00002);">tego typu działania modernizacyjne są przejawem ignorowania interesów społeczności lokalnych, a zakła</span><span style="left: 67.4719px; top: 177.356px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.983524);">dany postęp w rozwoju miasta jest wątpliwy.</span></span></p> Grzegorz Błahut Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 31 46 10.23858/JUE18.2020.002 Saint-Louis – miasto zaszczepione https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2568 <p><span style="left: 90.2097px; top: 852.305px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00519);">Saint-Louis, dawna stolica Francuskiej Afryki Zachodniej, stanowi unikatowy przykład zaszczepienia eu</span><span style="left: 90.2097px; top: 870.758px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00065);">ropejskich idei urbanistycznych na gruncie afrykańskim. Miasto wzięło początek z XVII-wiecznej faktorii </span><span style="left: 90.2097px; top: 889.21px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.933254);">europejskich kupców, ulokowanej na wyspie u ujścia rzeki Senegal. W mieście powstającym od podstaw, </span><span style="left: 90.2097px; top: 907.662px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00042);">francuscy urbaniści mieli swobodę kreowania miasta kolonialnego. Saint-Louis jest modelowym świadec</span><span style="left: 90.2097px; top: 926.115px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.954265);">twem konfrontacji pomiędzy dwoma logikami urbanizacji: afrykańską (spontaniczną) i europejską (ujętą </span><span style="left: 90.2097px; top: 944.567px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.977506);">w sztywne reguły). Rdzeń kolonialnego miasta zachował się do dnia dzisiejszego, stanowiąc przykład dosto</span><span style="left: 90.2097px; top: 963.02px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.985214);">sowania europejskich wzorów do lokalnych warunków naturalnych i społecznych. Do dzisiaj zachowały się </span><span style="left: 90.2097px; top: 981.472px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00236);">w tym afrykańskim mieście specyficzne układy przestrzenne oraz społeczne, będące pochodną 300-letniej </span><span style="left: 90.2097px; top: 999.925px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.989243);">dominacji Europejczyków</span></p> Ryszard Vorbrich Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 47 69 10.23858/JUE18.2020.003 Ulica afrykańskiego miasta jako przestrzeń życia na przykładzie Lomé, stolicy Togo https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2569 <p><span style="left: 90.2098px; top: 833.06px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.01048);">W artykule przedstawiono funkcje i znaczenie ulicy w afrykańskim mieście na przykładzie Lomé, stolicy </span><span style="left: 90.2098px; top: 851.513px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.960309);">Togo. Autor poddaje analizie zebrany podczas wieloletnich badań terenowych materiał, porządkując go </span><span style="left: 90.2098px; top: 869.965px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.998726);">w następujących wymiarach: wspólnoty, tożsamości, handlu, obywatelskości i dostępności. Ulica afrykań-</span><span style="left: 90.2098px; top: 888.417px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.994579);">skiego miasta stanowi przestrzeń pomiędzy prywatną a publiczną. Dla wielu mieszkańców jest to środowi-</span><span style="left: 90.2098px; top: 906.87px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.981703);">sko życia, w którym odgrywa się codzienność: praca, zaopatrzenie, interakcje i przyjemności. Jest miejscem </span><span style="left: 90.2098px; top: 925.322px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.98467);">intensywnych relacji społecznych, które wyrażają się na polu znajomości, ekonomicznej wymiany, komuni</span><span style="left: 90.2098px; top: 943.775px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.937339);">kacji przez plotki i pogłoski, ale też przez oznaki solidarności i kreatywność w sytuacjach kryzysowych. </span><span style="left: 90.2098px; top: 962.227px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.984511);">Ulica, jako przestrzeń życia tysięcy ludzi, stanowiąca źródło utrzymania, okazuje się nieodzowna dla strate-</span><span style="left: 90.2098px; top: 980.68px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.995654);">gii przetrwania, choć bywa „drapieżna” ze względu na niebezpieczeństwo przemocy i kradzieży oraz z po</span><span style="left: 90.2098px; top: 999.132px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.985868);">wodu działania sił okultystycznych</span>.</p> Jan Jacek Pawlik Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 71 85 10.23858/JUE18.2020.004 Project of a house-commune for Anzhero-Sudzhensk as a part of the Soviet utopian discourse of the late 1920s and early 1930s https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2570 <p><span style="left: 90.2098px; top: 847.486px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.977489);">Budownictwo mieszkaniowe stanowiło ważny front toczonej przez bolszewików wojny ideologicznej, stając </span><span style="left: 90.2098px; top: 865.938px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.975025);">się miejscem materialnego zamanifestowania ówczesnego dyskursu. W niniejszym artykule omówiono przy</span><span style="left: 90.2098px; top: 884.391px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.949674);">kład dosłownego zinterpretowania radykalnej ideologii tego okresu: projekt syberyjskiego domu komuny </span><span style="left: 90.2098px; top: 902.843px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.972043);">autorstwa Nikołaja Kuźmina. Propozycja ta była próbą przeszczepienia utopijnej (językowej) idei bezpośred-</span><span style="left: 90.2098px; top: 921.296px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.985212);">nio do przestrzeni kompleksu architektonicznego. Mimo przekonania Kuźmina o realności zaproponowane-</span><span style="left: 90.2098px; top: 939.748px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.973769);">go projektu, w rzeczywistości był on niewykonalny i nigdy nie zaczął funkcjonować poza sferą dyskursu.</span></p> Kinga Nędza-Sikoniowska Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 87 103 10.23858/JUE18.2020.005 Culture-creating activities in the city space: examples from Lodz https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2571 <p><span style="left: 90.2098px; top: 888.411px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.990383);">Przestrzeń jest nie tylko ramą czy areną życia ludzi, lecz również istotnym czynnikiem będącym przyczyną </span><span style="left: 90.2098px; top: 906.863px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.995384);">zmian i efektem zorganizowania społeczeństwa. Między innymi z tego powodu w jej obrębie materializują </span><span style="left: 90.2098px; top: 925.316px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.993914);">się oddolne kulturotwórcze praktyki, mające na celu zaznaczyć obecność człowieka w określonym miejscu </span><span style="left: 90.2098px; top: 943.768px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.996246);">oraz przeobrazić myślenie o przestrzeni.</span><span style="left: 90.2098px; top: 962.221px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.986406);">W artykule prezentuję przykłady kulturotwórczych praktyk skierowanych do mieszkańców dwóch łódzkich </span><span style="left: 90.2098px; top: 980.673px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.952459);">ulic, względnie izolowanych przestrzennie i społecznie, przestrzeni zakwalifikowanych przez socjologów </span><span style="left: 90.2098px; top: 999.126px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00775);">jako enklawa biedy. Przedstawiam działania Agnieszki Ziemiszewskiej, performerki i artystki, oraz <span style="left: 67.4719px; top: 121.999px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.974223);">animatorów kultury skupionych wokół Białych Gawronów, czyli Fundacji na Rzecz Kultury Żywej. Traktuję </span><span style="left: 67.4719px; top: 140.451px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00902);">je jako rozpoznanie kontekstu i charakteru oddolnych kulturotwórczych praktyk zmierzających do re-for</span><span style="left: 67.4719px; top: 158.904px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.997479);">matowania tożsamości społeczno-kulturowej określonego fragmentu miasta.</span></span></p> Grażyna Ewa Karpińska Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 105 119 10.23858/JUE18.2020.006 Spacerownik miejski po krakowskich niezależnych galeriach sztuki, czyli specyfika oddolnych inicjatyw artystów w mieście https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2572 <p><span style="left: 90.2097px; top: 814.595px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.978369);">Artykuł stanowi refleksję na temat współczesnych galerii zakładanych przez artystów w Krakowie. Na przy</span><span style="left: 90.2097px; top: 833.047px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00871);">kładzie inicjatyw Widna i Nasz ogródek ukazuje te przestrzenie jako miejsca dialogu artystów, kuratorów </span><span style="left: 90.2097px; top: 851.5px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.972125);">i odbiorców, a także jako miejsca budujące alternatywny obieg sztuki w mieście. Do opisania tych zależności </span><span style="left: 90.2097px; top: 869.952px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.949129);">wykorzystano figurę </span><span style="left: 213.47px; top: 869.952px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.942366);">flâneura, </span><span style="left: 266.302px; top: 869.952px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.946491);">wskazując na możliwość wykorzystania narracyjnego języka do badań nad </span><span style="left: 90.2097px; top: 888.405px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.99344);">niezależnymi instytucjami sztuki.</span></p> Marta Kudelska Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 121 135 10.23858/JUE18.2020.007 Niebezpieczne dzieło sztuki https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2573 <p><span style="left: 90.2098px; top: 907.669px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.999016);">Celem artykułu jest zaprezentowanie wydarzeń rozgrywających się kilka lat temu z różnym dynamizmem, </span><span style="left: 90.2098px; top: 926.121px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.992612);">przycichających chwilowo, by za czas jakiś ujawnić się na nowo, prowokując ludzkie działania i angażując </span><span style="left: 90.2098px; top: 944.574px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.969392);">emocje. Wydarzenia te miały różny charakter, a koncentrowały się wokół instalacji artystycznej </span><span style="left: 629.596px; top: 944.574px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.913256);">Tęcza</span><span style="left: 661.027px; top: 944.574px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.935383);">. Polska </span><span style="left: 90.2098px; top: 963.026px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.969743);">performerka Julita Wójcik na zlecenie Instytutu Adama Mickiewicza zbudowała łukowatą konstrukcję, </span><span style="left: 90.2098px; top: 981.479px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.959538);">w którą wpleciono sztuczne kwiaty w kolorach tęczy, i ustawiła ją na warszawskim Placu Zbawiciela. Chociaż </span><span style="left: 90.2098px; top: 999.931px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.965721);">nie była to pierwsza publiczna prezentacja dzieła, to właśnie ta lokalizacja wzbudziła społeczne kontrowersje. <span style="left: 67.4719px; top: 121.999px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.977109);">Konflikt, który się ujawnił, stopniowo się polaryzował, dzieląc strony na zwolenników </span><span style="left: 561.01px; top: 121.999px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.86918);">Tęczy</span><span style="left: 591.634px; top: 121.999px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.987189);"> i jej przeciwni</span><span style="left: 67.4719px; top: 140.451px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.931483);">ków. Sama instalacja stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł sztuki współczesnej w Polsce, </span><span style="left: 67.4719px; top: 158.904px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.979452);">ważnym i modnym punktem spacerowym i turystycznym stolicy, a także miejscem demonstracji i happenin</span><span style="left: 67.4719px; top: 177.356px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.986484);">gów oraz działań o charakterze religijnym lub karnawałowym. Wydarzenia wokół </span><span style="left: 538.239px; top: 177.356px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.869221);">Tęczy</span><span style="left: 568.864px; top: 177.356px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.969573);"> wskazują, że dzieło </span><span style="left: 67.4719px; top: 195.808px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.997391);">wprowadzone w przestrzeń publiczną i skonfrontowane bezpośrednio z odbiorcami może zyskać moc pro</span><span style="left: 67.4719px; top: 214.261px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.988202);">wokowania działań jednostek i grup. Analizując je, wykorzystałam koncepcję dramatu społecznego Victora </span><span style="left: 67.4719px; top: 232.713px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.985707);">Turnera, a także odwołałam się do symbolicznego wpływu dzieł sztuki na ludzi, ich emocje i działania.</span></span></p> Renata Hołda Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 137 154 10.23858/JUE18.2020.008 Ogród w centrum miasta? https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2574 <p><span style="left: 90.2098px; top: 780.112px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.954109);">Artykuł jest próbą opisu procesu transformacji obrazu ogrodu w Eden w kontekście literatury biblijnej. </span><span style="left: 90.2098px; top: 798.565px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.01092);">Temat odniesień do Edenu w innych tekstach biblijnych poza Ksiegą Rodzaju 2,4b–3,24 jest mało znany. </span><span style="left: 90.2098px; top: 817.017px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00742);">Autor artykułu jako biblista podejmuje tę kwestię z perspektywy teologiczno-biblijnej. Wśród elementów </span><span style="left: 90.2098px; top: 835.47px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.994299);">symbolicznych Edenu, które pojawiają się także w innych tekstach biblijnych, podstawową rolę odgrywają </span><span style="left: 90.2098px; top: 853.922px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.963505);">rzeka, drzewa owocowe i drzewo życia. W różnych konfiguracjach symbole te razem pojawiają się w Księdze </span><span style="left: 90.2098px; top: 872.375px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.952694);">Ezechiela 47,1-12 i Apokalipsie św. Jana Ap 22,1-2. W perspektywie biblijnej możliwy jest powrót do </span><span style="left: 90.2098px; top: 890.827px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.978837);">utraconego Edenu. Jednocześnie jednak okazuje się, że symbol rajskiego ogrodu pozostaje w ścisłym związ</span><span style="left: 90.2098px; top: 909.28px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.992586);">ku z przesłaniem eschatologicznym Biblii. W eschatologicznej nowej Jerozolimie, w centrum miasta, znaj</span><span style="left: 90.2098px; top: 927.732px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.972457);">duje się rajski ogród, symbol wiecznego szczęścia.</span></p> Marek Karczewski Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 155 166 10.23858/JUE18.2020.009 Polacy w Berlinie i Londynie: różne oblicza sukcesu migracyjnego. https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2575 <p><span style="left: 90.2098px; top: 851.506px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.977482);">Artykuł dotyczy Polaków mieszkających w Berlinie i Londynie, którzy poradzili sobie z procesem integracji </span><span style="left: 90.2098px; top: 869.959px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.98583);">i odnieśli osobisty sukces na różnych płaszczyznach. Choć wyniki badań wykorzystane w tekście dotyczyły </span><span style="left: 90.2098px; top: 888.411px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.939331);">migracji rozpoczętych w latach 80. XX w. i trwających do dziś, uwagę skoncentrowałam szczególnie na </span><span style="left: 90.2098px; top: 906.863px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00203);">migrantach poakcesyjnych. Na wstępie przedstawiłam założenia badawcze, na których oparte zostały pro</span><span style="left: 90.2098px; top: 925.316px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.988878);">wadzone studia, oraz wyciągane na ich podstawie wnioski. Uwzględniłam również metodologiczne podsta</span><span style="left: 90.2098px; top: 943.768px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.985169);">wy. Dalej omówiłam sytuację dwóch zachodnioeuropejskich miast, Berlina i Londynu, w kontekście migra</span><span style="left: 90.2098px; top: 962.221px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.930531);">cyjnym oraz specyfikę polskiej grupy na tym tle. Artykuł stanowi pierwszą, wstępną część, z tworzącego </span><span style="left: 90.2098px; top: 980.673px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.95999);">całość cyklu. Jego rozwinięcie znajduje się w tekście </span><span style="left: 387.586px; top: 980.673px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.914005);">Polacy w Berlinie i Londynie: różne oblicza sukcesu migra</span><span style="left: 90.2098px; top: 999.126px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.872635);">cyjnego. Część 2</span><span style="left: 175.888px; top: 999.126px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.996427);"> autorstwa Anny Szymoszyn, zamieszczonego w tym samym numerze JUE.</span></p> Agnieszka Szczepaniak-Kroll Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 167 193 10.23858/JUE18.2020.010 Polacy w Berlinie i Londynie: różne oblicza sukcesu migracyjnego https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2576 <p><span style="left: 90.2098px; top: 889.21px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.01722);">Artykuł dotyczy polskich migrantów osiadłych w Berlinie i Londynie, którzy poradzili sobie z procesem </span><span style="left: 90.2098px; top: 907.662px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.948713);">integracji i odnieśli osobisty sukces na różnych płaszczyznach. Prezentuje emiczne podejście do tematu. </span><span style="left: 90.2098px; top: 926.115px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00987);">Stanowi drugą część z tworzącego całość cyklu, rozpoczętego tekstem </span><span style="left: 504.591px; top: 926.115px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.955658);">Polacy w Berlinie i Londynie: różne </span><span style="left: 90.2098px; top: 944.567px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.879058);">oblicza sukcesu migracyjnego. Część 1</span><span style="left: 289.258px; top: 944.567px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.984054);"> autorstwa Agnieszki Szczepaniak-Kroll (zamieszczonego w tym samym </span><span style="left: 90.2098px; top: 963.02px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.997386);">tomie JUE). Obydwa bazują na badaniach grantowych, szczególnie koncentrując się na okresie poakcesyj</span><span style="left: 90.2098px; top: 981.472px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.987715);">nym. W artykule przeanalizowane zostały sposoby i strategie prowadzące Polaków do udanego życia w no</span><span style="left: 90.2098px; top: 999.925px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.01161);">wym kraju osiedlenia oraz do zaspokojenia ich potrzeby dobrostanu i szczęścia, zarówno rodzinnego, jak <span style="left: 67.4719px; top: 121.999px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.01246);">i zawodowego oraz społecznego. Prześledzono różnice i podobieństwa w pojmowaniu sukcesu przez mi</span><span style="left: 67.4719px; top: 140.451px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.988899);">grantów oraz strategie jego osiągania za granicą. W ten sposób powstał całościowy obraz zjawiska pomyśl-</span><span style="left: 67.4719px; top: 158.904px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.983617);">nej, satysfakcjonującej integracji migrantów, jak również postrzegania przez nich sukcesu</span></span></p> Anna Szymoszyn Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 195 216 10.23858/JUE18.2020.011 Moc filmowego obrazu https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2577 <p><span style="left: 67.4719px; top: 232.713px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.973448);">Autorka wyjaśnia przyczyny, dla których poszukuje filmów etnograficznych poza etnografią. O roli i statusie </span><span style="left: 67.4719px; top: 251.166px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.977864);">filmu etnograficznego pisze na podstawie trzech dokumentów Wernera Herzoga. Autorka analizuje je </span><span style="left: 67.4719px; top: 269.618px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.959199);">z perspektywy antropologicznej. Postulat reżysera o nieadekwatności współcześnie tworzonych obrazów </span><span style="left: 67.4719px; top: 288.071px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.987143);">(w tym obrazów filmowych) do stanu cywilizacji „śledzi” w filmowych egzemplifikacjach, skupiając się na </span><span style="left: 67.4719px; top: 306.523px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.981831);">epifanicznych krajobrazach artysty i na jego „mitycznej świadomości”. Propozycja wyjścia poza film obser</span><span style="left: 67.4719px; top: 324.976px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.944254);">wacyjny, bazujący na racjonalnym paradygmacie, czerpie właśnie z twórczości ostatniego romantycznego </span><span style="left: 67.4719px; top: 343.428px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.01949);">Mistrza kina.</span></p> Ewa Nowina-Sroczyńska Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 215 237 10.23858/JUE18.2020.012 Co to znaczy być dzisiaj wieśniakiem? https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2583 <p><span style="left: 90.2098px; top: 815.4px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.0105);">W artykule zaprezentowano rozważania na temat słowa </span><span style="left: 418.571px; top: 815.4px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.946244);">wieśniak</span><span style="left: 467.113px; top: 815.4px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.997513);"> we współczesnej kulturze. Na podstawie </span><span style="left: 90.2098px; top: 833.853px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.949708);">analizy memów i wypowiedzi internautów, znalezionych na wybranych polskich stronach internetowych, </span><span style="left: 90.2098px; top: 852.305px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.984029);">szukam odpowiedzi na pytanie, dlaczego obecnie nazwanie kogoś </span><span style="left: 469.192px; top: 852.305px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.935981);">wieśniakiem</span><span style="left: 537.472px; top: 852.305px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.978533);"> jest postrzegane jako obelga. </span><span style="left: 90.2098px; top: 870.758px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.0117);">Zamieszczam także moją definicję tego pojęcia, której podstawą są ustalenia poczynione w czasie badań. </span><span style="left: 90.2098px; top: 889.21px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00763);">Odwołując się do literatury, wyjaśniam, dlaczego i kiedy, moim zdaniem, wyraz ten nabrał jednoznacznie </span><span style="left: 90.2098px; top: 907.662px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.979009);">negatywnego wydźwięku</span>.</p> Anna Woźniak Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 239 266 10.23858/JUE18.2020.013 Budownictwo ludowe w krajobrazie Krakowa https://journals.iaepan.pl/jue/article/view/2585 <p><span style="left: 90.2098px; top: 777.703px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.01177);">Celem artykułu jest scharakteryzowanie obecności obiektów budownictwa ludowego w przestrzeni miej</span><span style="left: 90.2098px; top: 796.155px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.977991);">skiej Krakowa. We wprowadzeniu zostały omówione podstawowe źródła i techniki pozyskiwania informacji </span><span style="left: 90.2098px; top: 814.608px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.980862);">na temat stanu zachowania historycznej zabudowy dawnych podkrakowskich wsi. W dalszej części artykułu </span><span style="left: 90.2098px; top: 833.06px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.01295);">omówiono zagadnienie rozmieszczenia przykładów tego rodzaju architektury w krajobrazie miasta. </span><span style="left: 90.2098px; top: 851.513px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.981197);">Zaproponowano podział na pięć stref, wyodrębnionych na podstawie kryteriów ilościowych i jakościowych. </span><span style="left: 90.2098px; top: 869.965px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.01245);">Wyznaczone w ten sposób obszary mogą być pomocne do prowadzenia w przyszłości studiów muzealni</span><span style="left: 90.2098px; top: 888.417px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(1.0042);">czych, konserwatorskich, urbanistycznych i kulturoznawczych. W zakończeniu została poruszona kwestia </span><span style="left: 90.2098px; top: 906.87px; font-size: 14.4385px; font-family: serif; transform: scaleX(0.985584);">inicjatyw mających na celu ochronę zabytków budownictwa ludowego w stolicy Małopolski.</span></p> Tobiasz Orzeł Copyright (c) 2021 Journal of Urban Ethnology https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2020-12-31 2020-12-31 18 267 290 10.23858/JUE18.2020.014