A Weapon from the Turn of the Epochs – A Unique Spatha from Lake Nidajno in Prussia

Grzegorz Żabiński

doi:10.23858/FAH33.2020.001

Published: 2020-12-17

Vol. 33 (2020)

A Weapon from the Turn of the Epochs – A Unique Spatha from Lake Nidajno in Prussia

Grzegorz Żabiński

Fasciculi Archaeologiae Historicae

Section: Articles

https://doi.org/10.23858/FAH33.2020.001

Abstract

This paper discusses the results of new technological examinations of a spatha blade from a bog sacrificial place in Lake Nidajno, Czaszkowo (Zatzkowen), Mrągowo District, Prussia, PL. The site can be dated to the turn of the Late Roman Period and the Migration Period and its origin may have been related to interactions between Germanic, Balt and Black Sea and North-Eastern Mediterranean cultures, and perhaps to migrations of the Galindians to Southern Europe and back. The archaeometallurgical examinations demonstrated that the blade had been manufactured using a complex pattern-welding technology. As a result, a weapon which possessed both high combat values and unique aesthetic traits was produced. The blade itself may be of Roman provenance.

Keywords:

sword, spatha, pattern-welding technology, archaeometallurgy, Roman Period, Migration Period, Prussia, Balt Culture, Galindians

Most read articles by the same author(s)

Leszek Klimek, Janusz Stępiński, Piotr Strzyż, Grzegorz Żabiński, Late medieval wrought iron firearms from the Museum in Biecz , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 26 (2013)
Grzegorz Żabiński, Technology of manufacture of firearms in the Teutonic Order’s state in Prussia – gun barrels and metal projectiles , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 28 (2015)
Grzegorz Żabiński, The Grose bochse – a Teutonic Supergun from 1408 , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 25 (2012)
Grzegorz Żabiński, Janusz Stępiński, A sword from Gdańsk – a technological revolution or a pageant replica? , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 27 (2014)

Download files

PDF

Citation rules

Żabiński, G. (2020). A Weapon from the Turn of the Epochs – A Unique Spatha from Lake Nidajno in Prussia. Fasciculi Archaeologiae Historicae, 33, 7–20. https://doi.org/10.23858/FAH33.2020.001

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Bemmann G., Bemmann J. 1998a. Der Opferplatz von Nydam. Die Funde aus den älteren Grabungen: Nydam-I und Nydam-II. Vol. 1: Text. Neumünster.
Google Scholar

Bemmann G., Bemmann J. 1998b. Der Opferplatz von Nydam. Die Funde aus den älteren Grabungen: Nydam-I und Nydam-II. Vol. 1: Katalog und Tafeln. Neumünster.
Google Scholar

Bergman L. T., Arrhenius B. 2005. Excavations at Helgö XV. Weapon Investigations. Helgö and the Swedish Hinterland. Stockholm.
Google Scholar

Biborski M. 1978. Miecze z okresu wpływów rzymskich na terenie kultury przeworskiej. “Materiały Archeologiczne” 18, 53-163.
Google Scholar

Biborski M., Ilkjær J. 2006. Illerup Ådal 11: Die Schwerter. Textband. Jutland Archaeological Society Publications 25: 11. Aarhus.
Google Scholar

Biborski M., Kaczanowski P. 2003. Uwagi o technologii mieczy jako kryterium identyfikacji importów broni rzymskiej. In: A. Bursche, R. Ciołek (eds.), Antyk i barbarzyńcy. Księga dedykowana profesorowi Jerzemu Kolendo w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. Warszawa, 109-120.
Google Scholar

Biborski M., Kaczanowski P., Kędzierski Z., Stępiński J. 1982. Metallographische Untersuchungen als Kriterium einer Identifikation römischer Schwerter. In: J. Piaskowski, M. Biborski (eds.), Ancient Iron Manufacture Centres in Northern Central Europe. Archaeologia Interregionalis 3. Warszawa, Kraków, 65-98.
Google Scholar

Biborski M., Kaczanowski P., Kędzierski Z., Stępiński J. 1986. Ergebnisse der metallographischen Untersuchungen von römischen Schwertern aus dem Vindonissa-Museum Brugg und dem Römermuseum Augst. “Gesellschaft pro Vindonissa. Jahresbericht” 1985, 45-80.
Google Scholar

Biborski M., Kaczanowski P., Kędzierski Z., Stępiński J. 2002. Badania nad technologią mieczy z młodszego okresu przedrzymskiego z obszaru kultury przeworskiej. In: J. Andrzejowski, R. Prochowicz, A. Żórawska (eds.), Varia Barbarica. Zenoni Woźniak ab amicis dedicata. Monumenta Archaeologica Barbarica. Series Gemina 1. Warszawa, Lublin, 81-104.
Google Scholar

Biborski M., Kaczanowski P., Kędzierski Z., Stępiński J. 2003. Manufacturing Technology of Double- and Single-Edged Swords from the 1st BC and 2nd century AD. In: Archaeometallurgy in Europe. International Conference 24-25-26 September 2003. vol. 1. Milano, 97-108.
Google Scholar

Biborski M., Kaczanowski P., Kędzierski Z., Stępiński J. 2007. Metallographische Untersuchungen der zwei- und einschnedigen Schwerter vom Gräberfeld der Przeworsk-Kultur in Oblin. In: K. Czarnecka, Oblin. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur in Südmasowien. Monumenta Archaeologica Barbarica 13. Warszawa, 131-146.
Google Scholar

Buchwald V. F. 2005. Iron and Steel in Ancient Times. Historisk-filosofiske Skrifter 29. Copenhagen.
Google Scholar

Kaczanowski P. 1992. Importy broni rzymskiej na obszarze europejskiego Barbaricum. Uniwersytet Jagielloński. Rozprawy Habilitacyjne 244. Kraków.
Google Scholar

Kontny B. 2007. Najwcześniejsze elementy uzbrojenia w kulturze bogaczewskiej w świetle zewnętrznych wpływów kulturowych. In: A. Bitner-Wróblewska (ed.), Kultura bogaczewska w 20 lat później. Warszawa, 73-111.
Google Scholar

Kontny B. 2015. This Came Out of the Swamp. Wolka See Revisited. In: B. Kontny (ed.), Ubi tribus faucibus fluenta Vistulae fluminis ebibuntur. Jerzy Okulicz-Kozaryn in memoriam. Światowit Supplement Series B: Barbaricum 11. Warszawa, 307-331.
Google Scholar

Kontny B. 2016. Imitation and Inspiration in the Field of Militaria at Szwajcaria Cemetery (the Sudovian Culture). The Case of a ‘Princely Grave’ from Barrow 2. “Journal of Roman Military Equipment Studies” 17, 255-268.
Google Scholar

Kontny B. 2017. Really Unique? On the Swords in the West Balt Circle. “Študijné Zvesti Archeologického Ústavu SAV” 61, 85-116.
Google Scholar

Kucypera P. 2009. Problem zaniku stosowania technologii dziwerowania w produkcji średniowiecznych głowni mieczowych. In: M. Bogacki, M. Franz, Z. Pilarczyk (eds.), Gospodarka ludów Morza Bałtyckiego 1: Starożytność i średniowiecze. Mare Integrans. Studia nad dziejami wybrzeży Morza Bałtyckiego. Materiały z IV Międzynarodowej Sesji Naukowej Dziejów Ludów Morza Bałtyckiego, Wolin 1-3 sierpnia 2008. Toruń, 245-256.
Google Scholar

Kucypera P. 2019. Pattern-Welding Technique in Early Medieval Sword-Making. In: L. Poláček, P. Kouřil (eds.), Bewaffnung und Reiterausrüstung des 8 bis 10 Jahrhunderts in Mitteleuropa. Waffenform und Waffenbeigaben bei den mährischen Slawen und in den Nachbarländern. Internationale Tagungen in Mikulčice 9. Brno, 421-430.
Google Scholar

La Salvia V. 1998. Archaeometallurgy of Lombard Swords. From Artifacts to a History of Craftsmanship. Firenze.
Google Scholar

La Salvia V. 2007. Iron Making During the Migration Period: the Case of the Lombards. British Archaeological Report International Series 1715. Oxford.
Google Scholar

Lang J. 2009. A Consideration of the Methods of Constructing Iron Sword Blades in the Pre-medieval Period. In: 2nd International Conference Archaeometallurgy in Europe 2007, Aquileia, Italy, 17-21 June 2007. Milano, 232-240.
Google Scholar

Lang J. S. R., Ager B. M. 1989. Swords of the Anglo-Saxon and Viking Periods in the British Museum: a Radiographic Study. In: S. Hawkes Chadwick (ed.), Weapons and Warfare in Anglo-Saxon England. Oxford University Committee for Archaeology Monograph 21. Oxford, 85-122.
Google Scholar

Lehmann U. 2013. Studien zu frühmittelalterlichen Schwertschmiedetechniken mittels 3-D-Röntgen-Computertomografie. “Archäometrie und Denkmalpflege”, 38-43.
Google Scholar

Miks Chr. 2007. Studien zur römischen Schwertbewaffnung in der Kaiserzeit. Kölner Studien zur Archäologie der römischen Provinzen 8. Rahden.
Google Scholar

Nowakiewicz T. 2015. Bagienne stanowisko ofiarne w dawnym jeziorze Nidajno (Czaszkowo, Mazury): zarys problematyki badawczej, uwarunkowania terenowe i zagadnienia metodyczne. In: S. Wadyl, M. Karczewski, M. Hoffmann (eds.), Materiały do archeologii Warmii i Mazur 1. Warszawa, Białystok, 133-147.
Google Scholar

Nowakiewicz T. (ed.) 2016. Starożytne miejsce ofiarne w dawnym jeziorze Nidajno na Mazurach. Wyniki badań laboratoryjnych wybranych zabytków / Ancient Sacrificial Place in Former Lake Nidajno in Masuria. Results of Laboratory Analyses of Selected Finds. Depozyty ofiarne z polskich bagien i jezior 2 / The Offerings Once Made in Poland’s Bogs and Lakes 2. Warszawa.
Google Scholar

Nowakiewicz T., Rzeszotarska-Nowakiewicz A. 2011. Czaszkowo, woj. warmińsko-mazurskie. Badania w roku 2010. Depozyt jeziorny czy miejsce kultu?. “Światowit” 8(49). Fasc. B, 179-182.
Google Scholar

Nowakiewicz T., Rzeszotarska-Nowakiewicz A. 2012. Jezioro Nidajno koło Czaszkowa na Mazurach: niezwykłe miejsce kultu z okresu późnej starożytności / Lake Nidajno near Czaszkowo in Masuria: a unique sacrificial site from Late Antiquity. Warszawa
Google Scholar

Nowakowski W. 2007. Aestorum gladii. Swords in the West Balt Circle in the Roman Period. “Archaeologia Baltica” 8, 85-94.
Google Scholar

Pauli Jensen X. 2008. Våben fra Vimose: Bearbejdning og tolkning af et gammelkendt fund. PhD diss., University of Copenhagen.
Google Scholar

Piaskowski J. 1967. Metaloznawcze badania starożytnych przedmiotów żelaznych z dorzecza Prypeci, Dniestru i Bugu. “Materiały Archeologiczne” 8, 197-214.
Google Scholar

Pleiner R. 1993. The Celtic Sword. Oxford.
Google Scholar

Tylecote R. F., Gilmour B. J. J. 1986. The Metallography of Early Ferrous Edge Tools and Edged Weapons. British Archaeological Reports. British Series 155. Oxford.
Google Scholar

Williams A. R. 2012. The Sword and the Crucible. A History of the Metallurgy of European Swords up to the 16th Century. Leiden, Boston.
Google Scholar

Żabiński G. 2016a 2.1. Wyniki analiz żelaznych głowni mieczowych z Nidajna / The Results of Analyses of Sword Blades from Nidajno. In: T. Nowakiewicz (ed.), Starożytne miejsce ofiarne w dawnym jeziorze Nidajno na Mazurach. Wyniki badań laboratoryjnych wybranych zabytków / Ancient Sacrificial Place in Former Lake Nidajno in Masuria. Results of Laboratory Analyses of Selected Finds. Depozyty ofiarne z polskich bagien i jezior 2 / The Offerings Once Made in Poland’s Bogs and Lakes 2. Warszawa, 88-122.
Google Scholar

Żabiński G. 2016b. 2.2. Omówienie wyników badań technologicznych żelaznych mieczy typu spatha z Nidajna / A Discussion on The Results of Technological Analyses of Iron Swords of Type Spatha from Nidajno. In: T. Nowakiewicz (ed.), Starożytne miejsce ofiarne w dawnym jeziorze Nidajno na Mazurach. Wyniki badań laboratoryjnych wybranych zabytków / Ancient Sacrificial Place in Former Lake Nidajno in Masuria. Results of Laboratory Analyses of Selected Finds. Depozyty ofiarne z polskich bagien i jezior 2 / The Offerings Once Made in Poland’s Bogs and Lakes 2. Warszawa, 123-130.
Google Scholar

Żabiński G., Stępiński J., Biborski M. 2014. Technology of Sword Blades from the La Tène Period to the Early Modern Age. The Case of What Is Now Poland. Oxford.
Google Scholar