Opublikowane: 2025-12-23

Nonsens granicy a powstające ontologie: tworzenie różności na pograniczu białorusko-litewskim

Roman Urbanowicz
Ethnologia Polona
Dział: Temat przewodni tomu
DOI https://doi.org/10.23858/ethp.2025.46.4030

Abstrakt

Pomimo znajomości w antropologii społecznej tezy o tym, że granice państwowe nie odzwierciedlają istniejących wcześniej podziałów, lecz raczej je tworzą, owe podziały są rzadko badane na poziomie ujęcia tej różnicy – obejmującego pojmowanie poziomu wzajemnej wsp´ołmierności – zamiast treści różnicy. Granica państwowa między Białorusią a Litwą, w wielu jej częściach zamieszkana z obu stron przez ludność polską, stanowi charakterystyczny przykład  granicy geopolitycznej, czyli zewnętrznej granicy UE,. która powstała tam, gdzie wcześniej nie było ani żadnych znaczących granic ani rozróżnień. W tym artykule ja rozpatruję wpływy, jakie ta granica państwowa wywiera na pojmowanie wytworzonej przez ją różnicy. Trajektoria jej biegu jest szeroko uznawana za arbitralną przez ludzi, którzy byli świadkami jej powstania, a sama granica jest nadal powszechnie postrzegana jako zjawisko stricte absurdalne. Jednak działanie jej  biurokracji skutecznie wytwarza wzajemną alienacjępoprzez specyficzne reżimy niepewności, unimożliwiając reprodukcję poprzednich więzi. Na tle owej alienacji cyrkulują wielorakie geopolityczne idiomy, należące do dwóch odrębnych projektów „cywilizacyjnych”, zbierając się w koncepcje odmienności ontologicznej. Wewnętrzna logika tej odmienności jest ukształtowana przez podstawowe założenia narracji o europejskości i jej przeciwieństw. Inaczej mówiąc, ontologie powstają z bezsensowności wzdłuż granicy białorusko-litewskiej.

Słowa kluczowe:

Białoruś, Litwa, granica państwowa, europejskość, tworzenie różności

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Urbanowicz, R. (2025). Nonsens granicy a powstające ontologie: tworzenie różności na pograniczu białorusko-litewskim: PRODUCTION OF DIFFERENCE IN THE BELARUSIAN-LITHUANIAN BORDERLAND. Ethnologia Polona, 46. https://doi.org/10.23858/ethp.2025.46.4030

Cited by / Share

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.