The First Megalithic Long Barrows of the Funnel Beaker Culture in the Central Greater Poland in Sobota

  • Danuta Żurkiewcz Faculty of Archaeology, Adam Mickiewicz University
  • Jakub Niebieszczański
  • Cezary Bahyrycz
Keywords: Megalithic tombs, Long barrows, Funnel Beaker culture, Non-invasive research, Neolithic

Abstract

The following paper aim is to present the verification of the probable megalithic long barrows of the Funnel Beaker culture, detected on the LIDAR models. The characteristic shape of structures and their location seem to support such hypothesis. In order to define their actual function and chronology a magnetometric prospection was conducted with the subsequent geological drillings. Also, the archive study of the nearest proximity was provided to establish the barrows within the regional cultural context. In result of the research, the anthropogenic origins of these structures was confirmed and connected to the Funnel Beaker culture. This discovery allows to incorporate the Central Greater Poland into the discussion on the megalithic funeral activity, which up to date was impossible due to the lack of data.

References

Chmielewski W. 1952. Zagadnienie grobowców kujawskich w świetle ostatnich badań. Łódź: Biblioteka Muzeum Archeologicznego w Łodzi.

Gorczyca K. 2005. Kleczewska enklawa grobowców kujawskich. Zarys problemu. Folia Praehistorica Posnaniensia 13/14, 117-132.

Gorczyca K., Schellner E. and Schellner K. 2019. Grobowce kujawskie na rubieży powiatów konińskiego i mogileńskiego. In M. Szmyt, P. Chachlikowski, J. Czebreszuk, M. Ignaczak and P. Makarowicz (eds), Vir Bimaris. Od kujawskiego matecznika do stepów nadczarnomorskich. Studia z dziejów międzymorza bałtycko-pontyjskiego ofiarowane Profesorowi Aleksandrowi Kośko. Archaeologia Bimaris. Dyskusje, vol. 5. Poznań: Instytutu Archeologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 51-70.

Iwaniszewski S. 2006. Megalityczny obrządek pogrzebowy i neolityczny krajobraz w mikroregionie stryczowickim na Wyżynie Sandomiersko-opatowskiej. In J. Libera and K. Tunia (eds), Idea megalityczna w obrządku pogrzebowym kultury pucharów lejkowatych. Lublin, Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Oddział w Krakowie; Instytut Archeologii UMCS w Lublinie, 259–269.

Jadczykowa I. 1970. Sprawozdanie z badań prowadzonych w latach 1967 i 1968 na stanowisku 1 w Wietrzychowicach, pow. Koło. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna 17, 125–143.

Jaeger M., Niebieszczański J., Czebreszuk J., Cwaliński M., Pospieszny Ł. and Stróżyk M. 2014. Badania nad krajobrazem kulturowym z epoki brązu na pograniczu śląsko-wielkopolskim. In B. Frydryczak (ed.), Krajobrazy i ogrody, ujęcie interdyscyplinarne. Poznań: Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 169–182.

Jażdżewski K. 1936. Kultura puharów lejkowatych w Polsce zachodniej i środkowej. Poznań: Polskie Towarzystwo Prehistoryczne. Bibljoteka Prehistoryczna.

Kruk J. 2006. Megality w neolicie europejskim (krótki przegląd zagadnień). In J. Libera and K. Tunia (eds), Idea megalityczna w obrządku pogrzebowym kultury pucharów lejkowatych. Lublin, Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Oddział w Krakowie; Instytut Archeologii UMCS w Lublinie, 9–18.

Niesiołowska-Śreniowska E. 1986. Osada z fazy AB kultury pucharów lejkowatych na stanowisku 1A w Sarnowie, województwo włocławskie, w świetle materiałów krzemiennych i niektóre problemy z nią związane. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna 30 (1983), 201–265.

Pospieszny Ł., Kiarszys G. and Niebieszczański J. 2018. Neolityczne cmentarzysko z Łojewa na Kujawach: długie grobowce ziemne na krawędzi zagłady. In M. Wiewióraand T. Herbich (eds), Metody Geofizyczne w Archeologii Polskiej, Spotkanie V. Toruń: Wyd. Nauk UMK, 73–73.

Prinke A. and Skoczylas J. 1980. Neolityczne surowce kamienne w Polsce środkowo-zachodniej. Studium archeologiczno-petrograficzne. Warszawa, Poznań: Muzeum Archeologiczne w Poznaniu; Biblioteka Fontes Archaeologici Posnanienses vol. 5.

Prinke D. and Przybył A. 2005. Osadnictwo najstarszych mieszkańców powiatu obornickiego: społeczności z epoki kamienia (od ok. 11050 – 9950 do ok. 2300 przed Chr.). In T. Skorupka (ed.), Archeologia powiatu obornickiego. Oborniki, Rogoźno, Ryczywół, Poznań: Muzeum Archeologiczne w Poznaniu Oddział Poznański Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich, 11–124.

Rzepecki S. 2011. U źródeł megalityzmu w kulturze pucharów lejkowatych. Łódź: Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego; Fundacja Uniwersytetu Łódzkiego.

Schmidt A. 2007. Archaeology, Magnetic Methods. In D. Gubbins and E. Herrero – Bervera (eds) Encyclopedia of geomagnetism and paleomagnetism. Dordrecht: Springer, 23–30.

Skompski S. 1993. Objaśnienia do szczegółowej mapy geologicznej Polski 1: 50 000. Arkusz Oborniki Wielkopolskie (433). Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny.

Śmigielski W. 1958. Wykaz nabytków Muzeum Archeologicznego w Poznaniu w roku 1955. Fontes Archaeologici Posnanienses 8/9 (1957–1958), 448 – 463.

Wierzbicki J. 1999. Łupawski mikroregion osadniczy ludności kultury pucharów lejkowatych. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Wierzbicki J. 2006. Megality kultury pucharów lejkowatych — czy tylko grobowce. In J. Libera and K. Tunia (eds), Idea megalityczna w obrządku pogrzebowym kultury pucharów lejkowatych. Lublin–Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Oddział w Krakowie; Instytut Archeologii UMCS w Lublinie, 87–101.

Wierzbicki J. 2013. Wielka kolonizacja. Społeczności kultury pucharów lejkowatych w dorzeczu środkowej Warty. Poznań: Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich.

Wiklak H. 1986. Podsumowanie wyników badań wykopaliskowych w obrębie grobowca 9 w Sarnowie, województwo włocławskie. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna 33, 5-23.

Published
2020-04-18
Section
Field Survey and Materials

Most read articles by the same author(s)