Yampil barrows from the fourth and IIIrd millenium BC in the light of Polish-Ukrainian investigations 2010-2014

Aleksander Kośko; Klochko Viktor I.; Potupchyk Mikhailo; Piotr Włodarczak; Żurkiewicz Danuta

doi:10.23858/SA/75.2023.1.3605

Published: 2023-12-12

Vol. 75 No. 1 (2023)

Yampil barrows from the fourth and IIIrd millenium BC in the light of Polish-Ukrainian investigations 2010-2014

Aleksander Kośko , Klochko Viktor I. , Potupchyk Mikhailo , Piotr Włodarczak , Żurkiewicz Danuta

Sprawozdania Archeologiczne

Section: Field Survey and Materials

https://doi.org/10.23858/SA/75.2023.1.3605

Abstract

In the vicinity of Yampil (Vinnytsia oblast, Ukraine), there exists a cluster of barrows dating back to the Eneolithic and Early Bronze Age. Nestled upon the Podillia Upland, this concentration lies at the crossroads of two cultural spheres: the Eastern European steppe and Central European. The exploration of the Yampil barrows began during the 1980s by archaeologists from Vinnytsia. This endeavor was enriched by a Polish-Ukrainian expedition that conducted fieldwork from 2010 to 2014. Seven barrows were then examined. Today, an abundance of radiocarbon data empowers us to construct a precise chronological framework for the Yampil barrow graves. We can now discern four principal stages in this sequence: (1) late Eneolithic, (2) early Yamna, (3) late Yamna era, and (4) Catacombna. During the first two periods (3350-2800 calBC), these barrows were meticulously constructed, sometimes evolving in multiple phases. In the latter two stages (2800-2400 calBC), cemeteries took shape, marked by graves thoughtfully dug into the fully formed mounds.

Keywords:

late Eneolithic, Early Bronze Age, Podillia, barrows, Yamna culture, Yampil

Most read articles by the same author(s)

Barbara Burchard, Piotr Włodarczak, Złota culture graves at site 1 in Samborzec, Sandomierz District = Groby kultury złockiej ze stanowiska 1 w Samborcu, pow. sandomierski , Sprawozdania Archeologiczne: Vol. 64 (2012)
Krzysztof Tunia, Piotr Włodarczak, Anna Skucińska, Barrow of the Funnel Beaker Culture in Malżyce, Kazimierza Wielka district = Kurhan kultury pucharów lejkowatych w Malżycach, pow. Kazimierza Wielka , Sprawozdania Archeologiczne: Vol. 63 (2011)
Przemysław Makarowicz, Marzena Szmyt, Piotr Włodarczak, Preface , Sprawozdania Archeologiczne: Vol. 75 No. 1 (2023): Sprawozdania Archeologiczne
Maria Lityńska-Zając , Piotr Włodarczak , Barbara Burchard (28 November 1930 – 9 June 2016) , Sprawozdania Archeologiczne: Vol. 68 (2016)
Piotr Włodarczak, Svend Hansen, Johannes Müller (Hrsg.), Sozialarchäologische Perspektiven: Gesellschaftlicher Wandel 5000-1500 v.Ch. z. Atlantik und Kaukasus. Internationale Tagung 15.-18. Oktober 2007 in Kiel (= Archäologie in Eurasien 24). Berlin-Kiel: Verlag Philipp vo , Sprawozdania Archeologiczne: Vol. 64 (2012)
Halina Taras, Marcin Maciejewski, Piotr Włodarczak, Preface , Sprawozdania Archeologiczne: Vol. 77 No. 1 (2025): Sprawozdania Archeologiczne
Piotr Włodarczak, Anna Dzieduszycka-Machnikowa , Sprawozdania Archeologiczne: Vol. 77 No. 2 (2025): Sprawozdania Archeologiczne

<< < 1 2

Download files

pdf

Citation rules

Kośko, A., Viktor I., K., Mikhailo, P., Włodarczak, P., & Danuta, Żurkiewicz. (2023). Yampil barrows from the fourth and IIIrd millenium BC in the light of Polish-Ukrainian investigations 2010-2014. Sprawozdania Archeologiczne, 75(1), 247–281. https://doi.org/10.23858/SA/75.2023.1.3605

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Alexandrov S. and Włodarczak P. 2021. Chronological sequence of the Early Bronze Age graves in the Pamukli Bair Barrow at Malomirovo and the Pit-Grave Culture expansion in the Middle Tundzha Valley. Studia Praehistorica 16, 207-240.
Google Scholar

Allentoft M. E., Sikora M., Sjögren K.-G., Rasmussen S., Rasmussen M. , Stenderup J., Damgaard P. B., Schroeder H., Ahlström T., Vinner L., Malaspinas A.-S., Margaryan A., Higham T., Chivall D., Lynnerup N., Harvig L., Baron J., Della Casa P., Dąbrowski P., Duffy P. R., Ebel A. V., Epimakhov A., Frei K., Furmanek M., Gralak T.,Gromov A., Gronkiewicz S., Grupe G., Hajdu T., Jarysz R., Khartanovich V., Khokhlov A., Kiss V., Kolář J., Kriiska A.,Lasak I., Longhi C., McGlynn G., Merkevicius A., MerkyteI., Metspalu M., Mkrtchyan R., Moiseyev V., Paja L., PálfiG., Pokutta D., Pospieszny Ł., Price T. D., Saag L., Sablin M., Shishlina N., Smrčka V., Soenov V. I., Szeverényi V., Tóth G., Trifanova S. V., Varul L., Vicze M., Yepiskoposyan L., Zhitenev V., Orlando L., Sicheritz-Pontén T., Brunak S., Nielsen R., Kristiansen K. and Willerslev E. 2015. Population genomics of Bronze Age Eurasia. Nature 522, 167-173. DOI: https://doi.org/10.1038/nature14507
Google Scholar

Bronk Ramsey C. 2021. OxCal 4.4 Manual. https://c14.arch.ox.ac.uk/oxcal/OxCal.html, accessed September 2023.
Google Scholar

Bubulich V. and Khakheu V. 2002. Issledovaniya kurganov v Kamenskom rayone na levoberezhe Srednego Dnestra. In N. A. Ketraru (ed.), Severnoe Prichernomore ot eneolita k antichnosti, Tiraspol: Pridnestrovskiy Gosudarstvennyi Universitet im. T. G. Shevchenko, 112-148.
Google Scholar

Dergachev V. A. 1986. Moldaviya i sosednie territorii v epokhu bronzy. Kishinev: Shtiintsa.
Google Scholar

Dergachev V. A. 2022. Pozdnee Tripolye – Maykop (s katalogom pogrebalnykh kompleksov pozdnego Tripolya). Kishineu: CEP USM.
Google Scholar

Goslar T., Klochko V. I., Kośko A., Włodarczak P. and Żurkiewicz D. 2015. Chronometry of late Eneolithic and ‘Early Bronze’ cultures in the middle Dniester area: investigations of the Yampil barrow complex. Baltic-Pontic Studies 20, 256-291. DOI: https://doi.org/10.1515/bps-2017-0006
Google Scholar

Goslar T., Kośko A. and Razumov S. 2014. Identyfikacja kulturowo-chronologiczna cmentarzysk „wczesnobrązowych” na stanowisku Pidlisivka 1. In A. Kośko, M. Potupczyk and S. Razumow (eds), Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych z III tysiąclecia przed Chr. w okolicach Jampola, obwód winnicki (= Archaeologia Bimaris. Monografie 6). Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 305-311.
Google Scholar

Haak W., Lazaridis I., Patterson N., Rohland N., Mallick S., Llamas B., Brandt G., Nordenfelt S., Harney E., Stewardson K., Fu Q., Mittnik A., Bánffy E., Economou C., Francken M., Friederich S., Garrido Pena R., Hallgren F., Khartanovich V., Khokhlov A., Kunst M., Kuznetsov P., Meller H., Mochalov O., Moiseyev V., Nicklisch N., Pichler S. L., Risch R., Rojo Guerra M. A., Roth C., Szécsényi-Nagy A., Wahl J., Meyer M., Krause J., Brown D., Anthony D., Cooper A., Alt K. W. and Reich D. 2015. Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe. Nature 522, 207-211. DOI: https://doi.org/10.1038/nature14317
Google Scholar

Harat K., Potupczyk M. and Razumow S. 2014. Charakterystyka źródeł archeologicznych pozyskanych w latach 1984-1993. In A. Kośko, M. Potupczyk and S. Razumow (eds), Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych z III tysiąclecia przed Chr. w okolicach Jampola, obwód winnicki (= Archaeologia Bimaris. Monografie 6). Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 47-204.
Google Scholar

Ivanova S., Kośko A. and Włodarczak P. 2014. Komponent tradycji kultur ceramiki sznurowej. Amfory w północno-zachodnio-nadczarnomorskich grobach kultury jamowej. In In A. Kośko, M. Potupczyk and S. Razumow (eds), Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych z III tysiąclecia przed Chr. w okolicach Jampola, obwód winnicki (=Archaeologia Bimaris. Monografie 6). Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 351-386.
Google Scholar

Jachimowicz K. and Żurkiewicz D. 2017. Spatial analysis of Yampil barrow complex. Baltic-Pontic Studies 22, 7-29. DOI: https://doi.org/10.1515/bps-2017-0018
Google Scholar

Juras A., Chyleński M., Ehler E., Malmström H., Żurkiewicz D., Włodarczak P., Wilk S., Peška J., Fojtík P., Králík M., Libera J., Bagińska J., Tunia K., Klochko V. I., Dabert M., Jakobsson M. and Kośko A. 2018. Mitochondrial genomes reveal an east to west cline of steppe ancestry in Corded Ware populations. Scientific Reports 8, 11603. https://doi.org/10.1038/s41598-018-29914-5. DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-018-29914-5
Google Scholar

Klochko E. O. 1990. Redkiy pogrebalnyi kompleks katakombnoy kultury na Srednom Dnestre. In O. G. Shaposhnikova, V. V. Otroschenko, S. Z. Pustovalov, G. N. Toschev and G.I. Shapovalov (eds), Problemy izucheniya katakombnoy kulturno-istoricheskoy obschnosti. Zaporozhe: Zaporozhskiy gosudarstvennyi universitet, 28-30.
Google Scholar

Klochko V. I., Kośko A., Razumov S. M., Włodarczak P., Żurkiewicz D. 2015a. Eneolithic, Yamnaya, Catacomb and Babyno culture cemeteries, Pidlisivka, barrow 1, Yampil region, Vinnitsa oblast: archaeometry, chronometry and taxonomy. Baltic-Pontic Studies 20, 40-77. DOI: https://doi.org/10.1515/bps-2017-0002
Google Scholar

Klochko V. I., Kośko A., Razumov S. M., Włodarczak P. and Żurkiewicz D. 2015b. Eneolithic, Yamnaya and Noua culture cemeteries from the first half of the 3rd and the middle of the 2nd millenium BC, Porohy, site 3A, Yampil region, Vinnitsa oblast: archaeometric and chronometric description, ritual and taxonomic-topogenetic identification. Baltic-Pontic Studies 20, 78-141. DOI: https://doi.org/10.1515/bps-2017-0003
Google Scholar

Klochko V. I., Kośko A., Razumov S. M., Włodarczak P. and Żurkiewicz D. 2015c. Eneolithic, Babyno and Noua culture cemeteries, Klembivka, site 1, Yampil region, Vinnitsa oblast: archaeometry, taxonomy and topogenetics. Baltic-Pontic Studies 20, 142-182. DOI: https://doi.org/10.1515/bps-2017-0004
Google Scholar

Klochko V. I., Kośko A., Potupchyk M. V., Włodarczak P., Żurkiewicz D. and Ivanova S.V. 2015d. Tripolye (Gordineşti group), Yamnaya and Catacomb culture cemeteries, Prydnistryanske, site 1, Yampil region, Vinnitsa oblast: an archaeometric and chronometric description and a taxonomic and topogenetic discussion. Baltic-Pontic Studies 20, 183-255. DOI: https://doi.org/10.1515/bps-2017-0005
Google Scholar

Kośko A. 1981. Udział południowo-wschodnioeuropejskich wzorców kulturowych w rozwoju niżowych społeczeństw kultury pucharów lejkowatych. Grupa mątewska (= Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Seria Archeologia 19). Inowrocław: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Google Scholar

Kośko A. 2011. Z badań nad kontekstem kultur wczesnobrązowych strefy pontyjskiej w rozwoju społeczności środkowoeuropejskich obszaru dorzecza Wisły w III tys. BC. In U. Stankiewicz and A. Wawrusiewicz (eds), Na rubieży kultur. Badania nad okresem neolitu i wczesną epoką brązu. Białystok: Muzeum Podlaskie w Białymstoku, 183-193.
Google Scholar

Kośko A. ed. 2015. Podolia as a cultural contact area in the 4th/3rd-2nd millennium BC. Baltic-Pontic Studies 20.
Google Scholar

Kośko A. ed. 2017. Podolia “Barrow culture” communities: 4th/3rd-2nd mill. BC. The Yampil barrow complex: interdisciplinary studies. Baltic-Pontic Studies 22.
Google Scholar

Kośko A. and Klochko V. I. 2009. Transit routes between the Baltic and Black seas: early development stages – from the 3rd to the middle of the 1st millennium BC an outline of research project. Baltic-Pontic Studies 14, 9-18.
Google Scholar

Kośko A., Potupczyk M. and Razumow S. eds 2014. Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych z III tysiąclecia przed Chr. w okolicach Jampola, obwód winnicki (= Archaeologia Bimaris. Monografie 6). Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje.
Google Scholar

Kośko A. and Razumow S. 2014. Cele i metody badań terenowych. In A. Kośko, M. Potupczyk and S. Razumow (eds), Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych z III tysiąclecia przed Chr. w okolicach Jampola, obwód winnicki (= Archaeologia Bimaris. Monografie 6). Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 41-44.
Google Scholar

Kośko A., Razumow S. and Żurkiewicz D. 2014. Cechy formalno-typologiczne obiektów oraz ich wyposażenia. In A. Kośko, M. Potupczyk and S. Razumow (eds), Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych społeczności z III i z pierwszej polowy II tysiąclecia BC w okolicach Jampola, obwód winnicki. Z badań nad północno–zachodnią rubieżą osadnictwa społeczności kręgu kultur „wczesnobrązowych” strefy pontyjskiej. Badania z lat 1984-2014 (= Archaeologia Bimaris – Monografie 6). Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 213-235.
Google Scholar

Kośko A. and Szmyt M. 2009. Udział społeczności Niżu Środkowoeuropejskiego w poznawaniu środowisk biokulturowych Płyty Nadczarnomorskiej: IV-IV/III tys. BC. In M. Ignaczak, A. Kośko and M. Szmyt (eds), Między Bałtykiem a Morzem Czarnym. Szlaki międzymorza IV-I tys. przed Chr. (= Archaeologia Bimaris. Dyskusje 4). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 205-221.
Google Scholar

Larina O. 2003. Pozdnetripolskoe pogrebenie gordineshtskogo tipa na Dnestre. In E. Sava (ed.), Interferenţe cultural-chronologice in spaţiul nord-pontic, Chişinău: Akademiya Nauk Respubliki Moldova, Institut Arkheologii i Etnografii, 57-80.
Google Scholar

Makohonienko M. 2009. Natural scientific aspects of prehistoric and early historic transit routes in the Baltic-Pontic cultural area. Baltic-Pontic Studies 14, 19-71.
Google Scholar

Makohonienko M. and Hildebrandt-Radke I. 2014. Kontekst przyrodniczy i perspektywy studiów paleośrodowiskowych stanowiska kultury jamowej w Pidlisiwce nad Dniestrem, zachodnia Ukraina. In A. Kośko, M. Potupczyk and S. Razumow (eds), Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych z III tysiąclecia przed Chr. w okolicach Jampola, obwód winnicki (= Archaeologia Bimaris. Monografie 6). Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 247-274.
Google Scholar

Popovici S. and Ciobanu I. 2021. Cercetări arheologice la Cimişlia. Chişinău: Agenţia Naţională Arheologică, Rezervaţia Cultural-Naturală „Orheiul Vechi”.
Google Scholar

Potupczyk M. and Razumow S. 2014. Zgrupowanie cmentarzysk kurhanowych w rejonie jampolskim. In A. Kośko, M. Potupczyk and S. Razumow (eds), Naddniestrzańskie kompleksy cmentarzysk kurhanowych z III tysiąclecia przed Chr. w okolicach Jampola, obwód winnicki (= Archaeologia Bimaris. Monografie 6). Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 35-39.
Google Scholar

Preda-Bălănică B., Frînculeasa A. and Heyd V. 2020. The Yamnaya Impact North of the Lower Danube: A Tale of Newcomers and Locals. Bulletin de la Société préhistorique française, 117/1, 85-101. DOI: https://doi.org/10.3406/bspf.2020.15079
Google Scholar

Rassamakin Yu. Y. 2004. Die nordpontische Steppe in der Kupferzeit Gräber aus der Mitte des 5. Jts. bis Ende des 4. Jts. v. Chr. Teil I – Text (= Archäologie in Eurasien 17), Mainz: Philipp von Zabern.
Google Scholar

Rybicka M. 2017. Kultura trypolska – kultura pucharów lejkowatych. Natężenie kontaktów i ich chronologia (= Collectio Archaeologica Ressoviensis 37). Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego i Wydawnictwo Zimowit.
Google Scholar

Rybicka M., Sîrbu G., Król D. and Bicbaev V. 2020. New radiocarbon dates for stage CII Tripolye culture, northern Moldova. Baltic-Pontic Studies 24, 87-103. DOI: https://doi.org/10.2478/bps-2020-0004
Google Scholar

Rychkov N.A. 2001. Ob uslovnykh tsentrakh nositeley Yamnoy kultury. In N. A. Ketraru (ed.), Severnoe Prichernomore ot eneolita k antichnosti. Tiraspol: Pridnestrovskiy Gosudarstvennyi Universitet im. T. G. Shevchenko, 42-66.
Google Scholar

Shaposhnikova O. G., Fomenko V. N. and Dovzhenko N. D. 1986. Yamnaya kulturno-istoricheskaya Oblast (yuzhnobugskiy variant). Kiev: Naukova Dumka.
Google Scholar

Simonenko A. V. and Lobay B. I. 1991. Sarmaty Severo-Zapadnogo Prichernomoria v I v. n. e. Kyiv.
Google Scholar

Szmyt M. 1999. Between West and East. People of the Globular Amphora Culture in Eastern Europe. Baltic-Pontic Studies 8.
Google Scholar

Yarovoy E. V. 1985. Drevneyshie skotovodcheskie plemena yugo-zapada SSSR (klassifikatsiya pogrebalnogo obriada). Kishinev: Shtiintsa.
Google Scholar

Włodarczak P. 2017. Kurgan rites in the Eneolithic and Early Bronze Age Podolia in light of materials from the funerary-ceremonial centre at Yampil. Baltic-Pontic Studies 22, 246-283. DOI: https://doi.org/10.1515/bps-2017-0028
Google Scholar

Włodarczak P. 2021. Estetyczny wymiar pochówku u społeczności kurhanowych w III tysiącleciu BC. In O. Diachenko, T. K. Harper, Yu. Rassamakin and I. Sobkowiak-Tabaka (eds), Data systematization in the Neo-Eneolithic of Southeastern and Central Europe. Essays in honor of Sergej Ryzhov. Kyiv: National Academy of Sciences of Ukraine, Institute of Archaeology, 182-202.
Google Scholar