https://doi.org/10.23858/FAH36.2023.002
Using various sources this paper collects information about archaeological research performed up to 2023 on Jewish cemeteries in Central European countries: Czechia, Lithuania, and Poland, discussing their nature, scope, methods, and state of post-excavation work. The determinants of fieldwork – religious and cultural factors, socio-political issues, as well as conservation and scientific factors – are indicated. The number of cemeteries in the region and their state of preservation is also described. Furthermore, the paper discusses the usefulness of archaeology for understanding many aspects of the life of Ashkenazi communities in the Middle Ages and modern times.
Download files
Citation rules
Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
References
Adamska D. 2018. W sprawie lokalizacji cmentarzy żydowskich na średniowiecznym Śląsku. “Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 66(1), 3-19.
Google Scholar
Bałaban M. 1906. Żydzi lwowscy na przełomie XVIgo i XVIIgo wieku. Monografie z Historyi Żydów w Polsce 3. Lwów.
Google Scholar
Bałaban M. 1929. Zabytki historyczne Żydów w Polsce oraz Sprawozdanie Instytutu Nauk Judaistycznych w Warszawie za lata akademickie 1927/28–1928/29. Warszawa.
Google Scholar
Banasiewicz-Szykuła E., Gołub I., Grochecki K., Koman W., Mączka G., Wetoszka B. 2010. Sprawozdanie z działalności w zakresie ochrony zabytków archeologicznych w województwie lubelskim w 2009 roku. “Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego” 12, 7-76.
Google Scholar
Banasiewicz-Szykuła E., Gołub I., Koman W., Mączka G., Zieniuk P. 2017. Sprawozdanie z działalności w zakresie ochrony zabytków archeologicznych w 2016 roku. “Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego” 19, 7-61.
Google Scholar
Banasiewicz-Szykuła E., Gołub I., Koman W., Mączka G., Zieniuk P. 2018. Sprawozdanie z działalności w zakresie ochrony zabytków archeologicznych na terenie woj. lubelskiego w 2017 roku. “Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego” 20, 7-77.
Google Scholar
Bar-Levav A. 2002. We are where we are not: the cemetery in Jewish culture. In: R. Margolin, H. Weiss (eds.), The Thirteenth World Congress of Jewish Studies. The Possessions of Arms and Military Service of Jews from Ancient Rome to the Age of Enlightenment. Jewish Studies 41. Jerusalem, 15-46.
Google Scholar
Bar-Levav A. 2014. Jewish Attitudes Towards Death: A Society Between Time, Space and Texts. In: S. C. Reif, A. Lehnardt, A. Bar-Levav (eds.), Death in Jewish Life. Burial and Mourning Customs Among Jews of Europe and Nearby Communities. Berlin, 3-15.
DOI: https://doi.org/10.1515/9783110339185.3
Google Scholar
Bednarek M. 2020. Sytuacja prawna cmentarzy żydowskich w Polsce 1944-2019. Kraków, Budapeszt, Syrakuzy.
Google Scholar
Bergman E., Jagielski J. 2012. Ślady obecności. Synagogi i cmentarze. In: F. Tych, M. Adamczyk-Garbowska (eds.), Następstwa zagłady Żydów Polska 1944-2010. Lublin, 471-491.
Google Scholar
Bielawski K. 2020. Zagłada cmentarzy żydowskich. Biblioteka „Więzi” 359. Warszawa.
Google Scholar
Bielawski K. 2022. O zagładzie cmentarzy żydowskich w Polsce. In: B. Imiołczyk, J. Troszczyńska-Reyman, T. J. Zieliński (eds.), Uszanujmy zmarłych. Problematyka ochrony starych cmentarzy i perspektyw prawa pogrzebowego. Warszawa, 47-60.
Google Scholar
Bis W. 2011. Sprawozdanie z sondażowych badań archeologicznych w rejonie cmentarza żydowskiego w Warszawie na rogu ulic św. Wincentego i Rogowskiej. Warszawa. Typescript held by the author.
Google Scholar
Bis W., Więckowski W. 2017. Cmentarz żydowski w Węgrowie w świetle sondażowych badań archeologicznych. “Rocznik Liwski” 9, 109-129.
Google Scholar
Borkovský I. 1948. Pohřebiště obchodníků z doby knížecí v Praze – I. “Slavia Antiqua” 1, 460-484.
Google Scholar
Borowska-Strugińska B. 2004. Charakterystyka antropologiczna wybranej populacji zamieszkującej tereny Brześcia Kujawskiego w okresie od XVI do XIX wieku. Łódź. Typescript in the Archive of University of Lodz.
Google Scholar
Borowska-Strugińska B. 2005. Uwagi na temat niektórych elementów obrządku pogrzebowego ludności żydowskiej pochowanej na cmentarzysku w Brześciu Kujawskim. In: W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński (eds.), Do, ut des – dar, pochówek, tradycja. Funeralia Lednickie. Spotkanie 7. Poznań, 233-237.
Google Scholar
Borský M. 2005. Synagogue Architecture in Slovakia. Towards Creating a Memorial Landscape of Lost Community. Heidelberg. Typescript of PhD Dissertation in the Hochschule für Jüdische Studien, Heidelberg.
Google Scholar
Borzymińska Z. 2014. Szmul Zbytkower i jego Chewra Kadisza (Święte Bractwo). In: Z. Borzymińska (ed.), Odkrywanie żydowskiej Pragi. Studia i materiały. Warszawa, 68-91.
Google Scholar
Budzyńska J. 1976. Badania wykopaliskowe w Cedyni. “Przegląd Antropologiczny” 42(2), 306.
Google Scholar
Cebula R. 2011. Ochrona prawna cmentarza żydowskiego w polskim porządku prawnym. In: D. Rozmus, S. Witkowski (eds.), Żydzi na Górnym Śląsku i Zagłębiu Dąbrowskim. Historia, kultura, zagadnienia konserwatorskie. Kraków, 193-200.
Google Scholar
Cemetery. 2007. Cemetery. In: F. Skolnik (ed.), Encyclopaedia Judaica. Second Edition. Vol. 4: Blu-Cof. Detroit, 538-539.
Google Scholar
Cluse Ch. 2018. The Jews of Medieval Ashkenaz: Topographies of Memory. In: Rostros judíos del Occidente medieval. XLV Semana Internacional de Estudios Medievales. Estella-Lizarra 17/20 de julio de 2018. Navarra, 137-165.
Google Scholar
Cnotliwy E. 1989. Grodziska wczesnośredniowieczne w południowej części województwa pilskiego. Wyniki badań weryfikacyjnych. “Slavia Antiqua” 32(1989-1990), 171-240.
Google Scholar
Colomer L. 2013. The Archaeology of Ancient Jewish Burial Grounds: between the Demands of Religion and the Res Publica. In: L. Colomer (ed.), Archaeological Intervention on Historical Necropolises. Jewish Cemeteries. Barcelona, 335-345.
Google Scholar
Cymbalak T. 2011. Spálená, Purkyňova, Vladislavova, Charvátova ulice ppč. 725/1 – Copa Centrum Národní. “Pražsky sborník historický” 39, 455-459.
Google Scholar
Cymbalak T., Staňková V. 2014. Židovská zahrada na Novém Městě pražském. Poslední poznatky na základě archeologického výzkumu. “Staletá Praha” 30(2), 86-110.
DOI: https://doi.org/10.56112/sp.2014.2.05
Google Scholar
Cymbalak T., Staňková V., Polakovič D. 2015. The Jewish Garden in the New Town of Prague. New lessons learned from the archaeological investigations undertaken by the National Heritage Institute in the Capital City of Prague. In: E. Doležalová et al. (eds.), Juden in der mittelalterlichen Stadt. Jews in the medieval Town. Colloquia mediaevalia Pragensia 7. Prague, 149-168.
Google Scholar
Czwojdrak D. 2009. Kłódki grobowe z cmentarza żydowskiego w Osiecznej. “Zeszyty Osieckie” 19, 28-32.
Google Scholar
Čižmář Z., Šmíd M. 2000. Vývoj Prostějova v archeologických a historických pramenech v období 10.-16. století. “Archaeologia historica” 25(1), 77-102.
Google Scholar
Delekta J. 1932. Grodzisko wczesnośredniowieczne w Rogoźnie w pow. obornickim (wojew. poznańskiem). “Z Otchłani Wieków” 7(2-3), 37-43.
Google Scholar
Dragoun Z. 2000. Pámatkový zákon a případ židovského hřbitova v Praze 1 – Vladislavově ulici. “Archeologické rozhledy” 52(3), 447-452.
Google Scholar
Dragoun Z. 2002. K otázce tzv. pohřebiště cizích kupců v Bartolomějské ulici na Starém Městě pražském. In: C. Buśko, J. Klápště, L. Leciejewicz, S. Moździoch (eds.), Civitas & villa. Miasto i wieś w średniowiecznej Europie Środkowej. Wrocław, Praha, 235-240.
Google Scholar
Dragoun Z. 2003. Záchranný výzkum ve Staronové synagoze v Praze a posouzení jeho výsledků z hlediska etnického určení zdejšího osídlení. “Archaeologia historica” 28(1), 255-266.
Google Scholar
Dzieduszycki W., Fogel J. 1979. Gród wczesnośredniowieczny w Śremie. “Slavia Antiqua” 26, 34-43.
Google Scholar
Fenton M. 2021. The Lives of the Dead in the Medieval Ashkenaz. In: E. Baumgarten, I. Noy (eds.), In and Out, Between and Beyond. Jewish Daily Life in Medieval Europe. Jerusalem, 101-105.
Google Scholar
Fiedler J. 1994. History and Types of Czech Cemeteries. In: S. Gruber, Ph. Myers, Survey of Historic Jewish Monuments in the Czech Republic. A Report to the United States Commission for the Preservation of America’s Heritage Abroad, Jewish Heritage Council, World Monuments Fund. New York, 42-46.
Google Scholar
Fijałkowski P. 1984. Archeologia żydowska w Polsce. “Problemy. Miesięcznik popularno-naukowy” 460 (November), 39-41.
Google Scholar
Fijałkowski P. 1985. Archeologia Judaica. “Biuletyn Informacyjny Zarządu Muzeów i Ochrony Zabytków” 157 (April – May – June), 105-108.
Google Scholar
Fijałkowski P. 1988. Obrządek pogrzebowy Żydów Polskich w okresie nowożytnym w świetle badań archeologicznych. Warszawa. Typescript in the Archive of Faculty of Archaeology Warsaw University.
Google Scholar
Fijałkowski P. 1989. Obrządek pogrzebowy Żydów polskich w świetle badań archeologicznych. O potrzebie badań archeologicznych nad historią i kulturą Żydów w Polsce. “Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego” 1989(3), 25-42.
Google Scholar
Fijałkowski P. 1995. Początki obecności Żydów w Polsce (X – XIII wiek). In: Z. Borzymińska (ed.), Studia z dziejów Żydów w Polsce 1. Warszawa, 13-26.
Google Scholar
Fijałkowski P. 2003. Obrzędy pogrzebowe żydów polskich w XVI-XIX w. w świetle badań archeologicznych. In: W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński (eds.), Kobieta – Śmierć – Mężczyzna. Funeralia Lednickie. Spotkanie 5. Poznań, 361-371.
Google Scholar
Fijałkowski P. 2014. Uchwytne archeologicznie elementy żydowskiego obrządku pogrzebowego na ziemiach polskich w XVI-XIX wieku. Konfrontacja ze źródłami historycznymi i etnograficznymi. “Kwartalnik Historii Żydów” 2014(1), 60-98.
Google Scholar
Goldberg-Mulkiewicz O. 1986. Obrzędy żałobne i pogrzebowe Żydów polskich. “Polska Sztuka Ludowa” 40(1-2), 103-107.
Google Scholar
Gołub I., Koman W., Włodarczyk D., Zieniuk P. 2019. Sprawozdanie z działalności w zakresie ochrony zabytków archeologicznych na terenie woj. lubelskiego w 2018 roku. “Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego” 21, 7-86.
Google Scholar
Gosik-Tytuła B., Gołub I., Koman W., Wetoszka B. 2000. Sprawozdanie z archeologicznych prac konserwatorskich. “Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego” 2, 17-87.
Google Scholar
Grabolle R. 2013. The Archaeology of Judaism in the Czech Republic and Slovakia. Paper for the Sixteenth World Congress of Jewish Studies, July 28 – August 1, 2013. https://www.academia.edu. Available on-line 14.03.2023.
Google Scholar
Gruber R. E. 2012. Dziedzictwo żydowskie w Polsce. Poland Jewish Heritage. In: W. Litwin, M. Przybyło-Ibadullajev (eds.), Ochrona dziedzictwa żydowskiego w Polsce. Preserving Jewish Heritage in Poland. Warszawa, 15-19.
Google Scholar
Gruber S. D. 2005. Jewish Cemeteries, Synagogues, and Mass Grave Sites in Ukraine. United States Commission for the Preservation of America’s Heritage Abroad. Washington.
Google Scholar
Gruber S., Myers Ph. 1994. Survey of Historic Jewish Monuments in the Czech Republic. A Report to the United States Commission for the Preservation of America’s Heritage Abroad, Jewish Heritage Council, World Monuments Fund. New York.
Google Scholar
Gruber S., Myers Ph., Bergman E., Jagielski J. 1995. Survey of Historic Jewish Monuments in Poland. A Report to the United States Commission for the Preservation of America’s Heritage Abroad, Jewish Heritage Council World Monuments Fund. Revised Second Edition. New York.
Google Scholar
Hajduk M. 1993. Cmentarze żydowskie w badaniach archeologicznych. Podsumowanie dotychczasowego stanu badań. Warszawa. Typescript in the Archive of the Faculty of Archaeology, University of Warsaw.
Google Scholar
Harck O. 2004. Die archäologischen Funde zur Jüdischen Geschichte in Mitteleuropa – ein Überblick. In: E. Wamers, F. Backhaus (eds.), Synagogen, Mikwen, Siedlungen Jüdisches Alltagsleben im Lichte neuer archäologischer Funde. Frankfurt am Main, 25-40.
Google Scholar
Henrykowski W. 1992. Stary cmentarz żydowski Maków Mazowiecki, ul. Przasnyska 24, 1992.04.01. Badanie ratownicze. Maków Mazowiecki. Typescript in the Archive of Heritage Documentation Department, Jewish Historical Institute in Warsaw.
Google Scholar
Hensel W. 1953. Studia nad osadnictwem Wielkopolski wczesnohistorycznej 3. Poznań.
Google Scholar
Hensel W., Hilczer-Kurnatowska Z. 1980. Studia i Materiały do Osadnictwa Wielkopolski Wczesnohistorycznej 5. Wrocław.
Google Scholar
Hensel W., Hilczer-Kurnatowska Z. 1995. Studia i Materiały do Osadnictwa Wielkopolski Wczesnohistorycznej 7. Poznań.
Google Scholar
Hoczyk S. 2012. Badania archeologiczne osadnictwa wczesnośredniowiecznego na wzgórzu Grodzisko (Kirkut) w Lublinie w 1968 roku. “Studia i Materiały Lubelskie” 16, 167-206.
Google Scholar
Holasová T. 2019. Nejstarší židovský hřbitov v Prostějově. Olomouc. Bachelor thesis. Univerzita Palackého v Olomouci Filozofická fakulta Katedra historie – sekce archeologie. Olomouc.
Google Scholar
Hońdo L. 2016. Sposoby pochówku Żydów na przykładzie krakowskich cmentarzy. In: D. Quirini-Popławska, Ł. Burkiewicz (eds.), Sacrum w mieście. Epoka nowożytna i czasy współczesne. Wymiar religijny, kulturalny i społeczny 2. Kraków, 233-244.
Google Scholar
IA. 1974. Wyszogród, pow. Płock. In: Informator Archeologiczny. Badania rok 1973. Warszawa, 276.
Google Scholar
Iwanek B. 1991. Charakterystyka antropologiczna szkieletów żeńskich z Dobrzynia n. Wisłą. Toruń. Typescript in the Archive of Nicolaus Copernicus University in Toruń.
Google Scholar
Jacobs J. 2008. Houses of Life. Jewish Cemeteries in Europe. London.
Google Scholar
Jacobs M. 2011. The Heritage of Jewish Cemeteries in Europe. In: E. Bertele, J. Zieseme (eds.), Jüdische Friedhöfe und Bestattungskultur in Europa. Jewish Cemeteries and Burial Culture in Europe. ICOMOS. Hefte des Deutschen Nationalkomitees 53. Berlin, 14-18.
Google Scholar
Jagielski J. 1995. Cmentarze żydowskie w Polsce. In: Z. Borzymińska (ed.), Studia z dziejów Żydów w Polsce 1. Warszawa, 169-186.
Google Scholar
Jagielski J. 2001. Cmentarze. In: J. Tomaszewski, A. Żbikowski (eds.), Żydzi w Polsce. Dzieje i kultura. Leksykon. Warszawa, 66-74.
Google Scholar
Kajalidis M. 2022. Komisja Rabiniczna do Spraw Cmentarzy. In: B. Imiołczyk, J. Troszczyńska-Reyman, T. J. Zieliński (eds.), Uszanujmy zmarłych. Problematyka ochrony starych cmentarzy i perspektyw prawa pogrzebowego. Warszawa, 97-100.
Google Scholar
Kameraz-Kos N. 2006. Święta i obyczaje żydowskie. Warszawa.
Google Scholar
Kamińska M. 1991. Charakterystyka antropologiczna szkieletów żeńskich z Dobrzynia n. Wisłą. Toruń. Typescript in the Archive of Nicolaus Copernicus University in Toruń.
Google Scholar
Karczewska M., Karczewski M., Karwowska H., Rusin K., Stankiewicz U., Wawrusiewicz A. 2015. Archeologia Białegostoku. Białystok.
Google Scholar
Karczewski M. forthcoming. Archeologia grobów i cmentarzy historycznych w północno-wschodniej Polsce. Białystok.
Google Scholar
Kichler J. 2017. Agonia cmentarza czyli rzecz o wrocławskim kirkucie. “Midrasz” 4(198), June/August, 30-42.
Google Scholar
Klimowicz T., Sygowski P., Tarajko M., Trzciński A. 2018. Cmentarze żydowskie. Podręcznik dobrych praktyk w ochronie dziedzictwa lokalnego. Lublin.
Google Scholar
Kobyliński Z. 2023. Źródła archeologiczne czy święte kości przodków: kulturowe uwarunkowania traktowania szczątków ludzkich z wykopalisk. In: A. Staniewska, E. Domańska (eds.), Ekshumacje polityczne: teoria i praktyka. Lublin, 198-224.
Google Scholar
Komski A., Kurasiński T., Skóra K. 2014. Kłódki ze zniszczonego cmentarza sanockiego. Przyczynek do badań nad żydowską obrzędowością pogrzebową w przeszłości. “Rocznik Sanocki” 11, 49-62.
Google Scholar
Kozłowski T., Florkowski A. 1996. Zmiany patologiczne narządu żucia ludności żydowskiej z Dobrzynia nad Wisłą (XIX-XX w.). In: A. Malinowski, B. Łuczak, J. Grabowska (eds.), Antropologia a medycyna i promocja zdrowia 1. Łódź, 391-400.
Google Scholar
Krajewska M. 1989. Cmentarze żydowskie w Polsce: nagrobki i epitafia. “Polska Sztuka Ludowa” 43(1-2), 27-44.
Google Scholar
Krajewska M. 1993. Tribe of Stones. Jewish Cemeteries in Poland. Photographs, Text, Tombstone Rubbings and Selection of Mottoes. Introduction by R. Scharf, Warsaw.
Google Scholar
Krawczyk M. 2012a. Historia Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. History of the Foundation of the Preservation of Jewish Heritage in Poland. In: W. Litwin, M. Przybyło-Ibadullajev (eds.), Ochrona dziedzictwa żydowskiego w Polsce. Preserving Jewish Heritage in Poland. Warszawa, 7-13.
Google Scholar
Krawczyk M. 2012b. Status prawny własności żydowskiej i jego wpływ na stosunki polsko-żydowskie. In: F. Tych, M. Adamczyk-Garbowska (eds.), Następstwa zagłady Żydów. Polska 1944-2010. Lublin, 687-713.
Google Scholar
Kuželka V. 2002. Výsledky antropologického výzkumu ze středověkého židovského pohřebiště na parcelách čp. 1390/II a 76/II ve Vladislavově ulici v Praze. “Archaeologica Pragensia” 16, 99-118.
Google Scholar
Lenarczyk S., Laszczkowski M. 2022. 200 lat historii Warszawy w trzydziestu centymetrach ziemi. Cmentarz na Okopowej, dzieje nekropoli poparte badaniami wykopaliskowymi. Paper for the conference “Archaeology of Jewish Cemeteries in Central Europe” 14.03.2022, Warsaw.
Google Scholar
Lenarczyk S., Sugalska M., Wagner M. 2022. Nekropola czy park miejski? Cmentarz na Bródnie, dzieje dawne i najnowsze. Paper for the conference “Archaeology of Jewish Cemeteries in Central Europe” 14.03.2022, Warsaw.
Google Scholar
Litwin W. 2012. Ochrona zabytków kultury żydowskiej w Polsce w świetle działań Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. Protecting Jewish Monuments in Poland – the activities of the Foundation for the Preservation of Jewish Heritage in Poland. In: W. Litwin, M. Przybyło-Ibadullajev (eds.), Ochrona dziedzictwa żydowskiego w Polsce. Preserving Jewish Heritage in Poland. Warszawa, 25-49.
Google Scholar
Matyaszewski M. 2006. Sprawozdanie z nadzoru archeologicznego nad pracami ziemnymi związanymi z izolacją fundamentów budynku ZOZ przy ul. Bednarskiej 3, zlokalizowanego na działce nr 1285/1 położonej w obrębie dawnego cmentarza żydowskiego w Bełżycach. Lublin. Typescript in the Archive of the Provincial Office for the Protection of Monuments in Lublin, No 19879.
Google Scholar
Misiuk Z., Wrzosek J., Oniszczuk A., Sekuła M., Sabaciński M., Czajkowski K. 2020. Standardy prowadzenia badań archeologicznych. Cz. 2. Badania inwazyjne lądowe. “Kurier Konserwatorski” 18, 9-59.
Google Scholar
Mitrus E., Piotrowski M., teams. 2016. Dokumentacja z geofizycznych badań magnetycznych oraz sondażowych badań archeologicznych wykonanych na działce nr 2153 przy ul. Polnej w Chodlu, pow. Opole Lubelskie. Lublin. Typescript in the Archive of Provincial Office for the Protection of Monuments in Lublin, No 28546.
Google Scholar
Modrzewska K. 1955. Czaszka z monetami z XVIII wieku z Lublina-Kalinowszczyzny. “Wiadomości Archeologiczne” 22(2), 214-216.
Google Scholar
Mroczkowska A. 2016. Ochrona cmentarza żydowskiego w Sobieniach Jeziory w kontekście działań instytucjonalnych i praktyk społecznych. “Rocznik Antropologii Historii” 6(9), 123-146.
Google Scholar
Niedźwiadek R. 1998. Dokumentacja z nadzorów archeologicznych nad pracami ziemnymi związanymi z rewitalizacją w tzw. „Ogródku Jordanowskim” w Lubartowie. Lublin. Typescript of the Author.
Google Scholar
Niedźwiadek R. 2019. Lublin Wzgórze Grodzisko – Kirkut. Stan rozpoznania stanowiska. In: E. Banasiewicz-Szykuła (ed.), Grody Lubelszczyzny od XI do XIV wieku. Skarby z Przeszłości 20. Lublin, 233-257.
Google Scholar
Niedźwiadek R., Rozwałka A. 2020. The Stronghold on Kirkut Hill in Lublin. The State of Recognition of the Remains of the Former Stronghold and its Role in the Medieval Lublin Agglomeration. “Analecta Archaeologica Ressoviensia” 15, 165-185.
DOI: https://doi.org/10.15584/anarres.2020.15.9
Google Scholar
NIK. 2020. NIK. Informacja o wynikach kontroli. Ochrona materialnego dziedzictwa kulturowego mniejszości narodowych. Departament Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego. Warszawa.
Google Scholar
Oniszczuk A., Misiuk Z., Makowska A., Wrzosek J., Sekuła M. 2020. Standardy prowadzenia badań archeologicznych. vol. 1. Badania nieinwazyjne lądowe. “Kurier Konserwatorski” 17, 9-49.
Google Scholar
Orna J. 2009. Několik poznámek k otázce polohy středověkého židovského hřbitova v Plzni. “Minulostí Západočeského kraje” 44, 373-379.
Google Scholar
Pawlak P. 2012. Nowe źródła do dziejów Grodziska Wielkopolskiego. Wczesnośredniowieczna osada oraz przedmieście średniowiecznego i nowożytnego miasta. “Wielkopolski Biuletyn Konserwatorski” 5, 31-69.
Google Scholar
Piotrowski M. 1987. Próba rekonstrukcji obrządku pogrzebowego ludności żydowskiej na podstawie badań archeologicznych cmentarza w Wyszogrodzie. “Rocznik Mazowiecki” 9, 213-240.
Google Scholar
Piotrowski M. 2017. Wyszogród. Cmentarz na skarpie. “Tygodnik ciechanowski” 12.09.2017, 3.
Google Scholar
Pisarkiewicz M. 1998. O potrzebie badań archeologicznych nad kulturą Żydów wschodnioeuropejskich (na przykładzie Polski). “Eastern Review. Biuletyn Informacyjny” 2, 49-54.
Google Scholar
Pisarkiewicz M. 1999. Pogrzeb w kulturze Żydów polskich – rzeczywistość archeologiczna, etnologiczna i historyczna (XVI – XX wiek). Lublin. Typescript in the Archive of University of Maria Curie-Skłodowska in Lublin.
Google Scholar
Podliska J. 2011. Vladislavova čp. 52/II. “Pražský sborník historický” 39, 462-463.
Google Scholar
Polonovski M. 2010. Jewish Graves in Europe: Public Commemoration or Ritual Space? “Museum International” 62(1-2), 69-74.
DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-0033.2010.01726.x
Google Scholar
Procházka R. 2000. Zrod středověkého města na příkladu Brna (k otázce odrazu společenské změny v archeologických pramenech). “Mediaevalia Archaeologica” 2, 7-158.
Google Scholar
Puch E. A. 2003. Kobieta i mężczyzna – życie i śmierć w tradycji judaistycznej. Wybrane nakazy i zakazy. In: W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński (eds.), Kobieta – Śmierć – Mężczyzna. Funeralia Lednickie. Spotkanie 5. Poznań, 183-197.
Google Scholar
Riegerová J. 1979a. Materiały kostne z cmentarzyska ludności żydowskiej z Brześcia Kujawskiego. Szkielet pozaczaszkowy. “Przegląd Antropologiczny” 45(1-2), 65-73.
DOI: https://doi.org/10.18778/1898-6773.45.1-2.07
Google Scholar
Riegerová J. 1979b. Postcranial Skeleton of the Jewish Population coming from Brześć Kujawski. (Postcranial skeleton židovského obyvatelstva z Brześcia Kujawskiego). “Acta Universitatis Palackianae Olomuncensis Facultas Rerum Naturalium” 63, 293-318.
Google Scholar
Rozmus D. 2015. Przestrzenne zastosowanie obyczajowego prawa religijnego na przykładzie cmentarza żydowskiego. “Roczniki Administracji i Prawa” 15(1), 99-111.
Google Scholar
Rozmus D. 2022. Prawne i badawcze wyzwania archeologii żydowskiej. Sosnowiec.
Google Scholar
Różański F. 1879. Izraelici ich religia, obyczaje i zwyczaje 1. Lwów.
Google Scholar
Rymkiewicz M. 2021a. Procedura postępowania przy odtwarzaniu ogrodzeń na historycznych cmentarzach żydowskich. Procedure for the Reconstruction of Fencing in Historic Jewish Cemeteries. Warszawa.
Google Scholar
Rymkiewicz M. 2021b. Projekt oznakowania cmentarzy żydowskich na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Project of Marking Jewish Cemeteries in the Republic of Poland. Warszawa.
Google Scholar
Sałwacka S. 2018. Targi Poznańskie budują parking na żydowskim cmentarzu. „Dla Żydów to miejsce jest święte”. wyborcza.pl Poznań 13.04.2018. https://poznan.wyborcza.pl/poznan/7,36001,23264649,poznanskie-targi-buduja-parking-na-zydowskim-cmentarzu-dla-zydow.html. Available on-line 06.04.2023.
Google Scholar
Schlesinger E. 2008. Jewish Cemeteries and Mass Graves in Europe: Protection and Preservation. The Sacred Obligation of Burial Life after Death in Jewish Belief. Antwerpen.
Google Scholar
Selmi Wallisová M. 2009. Židovský hřbitov ve Vladislavově ulici. “Staletá Praha” 25(2), 54-65.
DOI: https://doi.org/10.56112/sp.2009.2.05
Google Scholar
Selmi Wallisová M. 2011. Le cimetière juif médiéval du quartier de Nové Město à Prague. In: P. Salmona, L. Sigal (eds.), L`archéologie du judaïsme en France et en Europe. Paris, 273-285.
DOI: https://doi.org/10.3917/dec.salmo.2011.01.0273
Google Scholar
Shokin S., Migliori M. 2021. Catalogue of Best Practices for Jewish Cemetery Preservation. Frankfurt.
Google Scholar
Skóra K. 2016. A Habit of Providing the Dead with Padlocks Against the Background of Ashkenazi Rites. “Fasciculi Archaeologiae Historicae” 29, 131-145.
DOI: https://doi.org/10.23858/FAH29.2016.014
Google Scholar
Skóra K. 2023. ‘Houses of Graves’ of Central-East Europe: Archaeology about Jewish Funeral Rituals. “Fasciculi Archaeologiae Historicae” 36, 63-97.
DOI: https://doi.org/10.23858/FAH36.2023.003
Google Scholar
Skrok Z. 1991. Kłódki symboliczne. Przyczynek do zwyczajów pogrzebowych Żydów polskich. “Polska Sztuka Ludowa” 45(2), 18-20.
Google Scholar
Skrok Z. 1994. Kłódki w grobach. “Spotkania z Zabytkami” 6(88), 25-26.
Google Scholar
Sosnowska E. 1989. Nadzory przy zespole pałacowo-parkowym w Krasiczynie oraz ratownicze badania archeologiczne na cmentarzysku szkieletowym w rejonie Domku Ogrodnika. Przemyśl. Typescript in the Archive of Provincial Office for the Protection of Monuments in Przemyśl.
Google Scholar
Sosnowska E., Jurczyk J. 1989. Sprawozdanie z badań archeologicznych na terenie byłego warzywnika przy zespole pałacowo-parkowym w Krasiczynie. Przemyśl. Typescript in the Archive of Provincial Office for the Protection of Monuments in Przemyśl.
Google Scholar
Staňková V. 2013. Raně středověké pohřebiště v ulici Na Perštýně. “Staletá Praha” 29(2), 50-63.
DOI: https://doi.org/10.56112/sp.2013.2.04
Google Scholar
Stawiarski B. 2010. Cmentarze Żydów aszkenazyjskich w średniowieczu. Przykład Wrocławia. In: K. Wachowski (ed.), Średniowieczne i nowożytne nekropole Wrocławia. Wratislavia Antiqua. Studia z Dziejów Wrocławia 12(1). Wrocław, 261-290.
Google Scholar
Steinová I. 2011. Jewish Cemeteries and Burial Heritage in the Czech Republic. In: E. Bertele, J. Zieseme (eds.), Jüdische Friedhöfe und Bestattungskultur in Europa. Jewish Cemeteries and Burial Culture in Europe. ICOMOS. Hefte des Deutschen Nationalkomitees 53. Berlin, 136-142.
Google Scholar
Sugalska M. 2022. Jak współpraca archeologii z konserwacją zabytków pomaga odkryć więcej – prace archeologiczne na Cmentarzu Żydowskim na Warszawskich Powązkach, sezon badawczy 2021. Paper for the conference “Archaeology of Jewish Cemeteries in Central Europe” 14.03.2022, Warsaw.
Google Scholar
Szpek H. M. 2022. Report: Białystok Jewish Cemetery Restoration Project, 2022 – „August with Tsvi”. In: Jewish Heritage Europe. London. https://jewish-heritage-europe.eu/cemeteries/resources/essaysand-op-eds/jewish-cemetery/. Available on-line 02.04.2023.
Google Scholar
Szymański J. 2011. Aneks I. Wyniki analizy szczątków kostnych pochodzących z sondażowych badań archeologicznych w rejonie cmentarza żydowskiego w Warszawie na rogu ulic św. Wincentego i Rogowskiej. In: W. Bis, Sprawozdanie z sondażowych badań archeologicznych w rejonie cmentarza żydowskiego w Warszawie na rogu ulic św. Wincentego I Rogowskiej. Warszawa, 65-80. Typescript held by W. Bis.
Google Scholar
Šínová J. 2019. Prostějov – Židovský hřbitov, Hlaváčkovo náměstí, 1998. Antropologická zpráva. Olomouc. Typescript. https://obd.upol.cz/id_publ/333178132. Available on-line 17.04.2023.
Google Scholar
Targoński L. 1781. Mappa Hrabstwa Bialskiego z folwarkami y wsiami do niego należącemi Dóbr Jaśnie Oświeconego Xięcia JMC Hieronima Radziwiłła […] z wymiaru geometrycznego sporządzona 1781 roku. The so-called Radziwiłł Atlas. Manuscript from the special collection of the Zieliński Library of the Płock Scientific Society. Reference A.223.
Google Scholar
Tkaczyk J. 2013. Dokumentacja z nadzoru archeologicznego przy remoncie muru ogrodzeniowego Starego Cmentarza Żydowskiego przy ul. Kalinowszczyzna 5 w Lublinie. Etap 1 (odcinek 42-45). Lublin. Typescript held by R. Niedźwiadek.
Google Scholar
Tkaczyk J. 2014. Dokumentacja z nadzoru archeologicznego przy remoncie muru ogrodzeniowego Starego Cmentarza Żydowskiego przy ul. Kalinowszczyzna 5 w Lublinie. Etap 2 (odcinek 39-42). Lublin. Typescript held by R. Niedźwiadek.
Google Scholar
Tkaczyk J. 2015a. Dokumentacja z nadzoru archeologicznego nad budową chodnika na terenie Starego Cmentarza Żydowskiego przy ul. Kalinowszczyzna 5 w Lublinie. Lublin. Typescript held by R. Niedźwiadek.
Google Scholar
Tkaczyk J. 2015b. Dokumentacja z nadzoru archeologicznego przy remoncie muru ogrodzeniowego Starego Cmentarza Żydowskiego przy ul. Kalinowszczyzna 5 w Lublinie. Etap 3 (odcinek 38-40). Lublin. Typescript held by R. Niedźwiadek.
Google Scholar
Tkaczyk J. 2016. Dokumentacja z nadzoru archeologicznego przy remoncie muru ogrodzeniowego Starego Cmentarza Żydowskiego przy ul. Kalinowszczyzna 5 w Lublinie. Etap 4 (odcinek 36-38). Lublin. Typescript held by R. Niedźwiadek.
Google Scholar
Tobiasz L. 2017. Synagogi Rzeszowa. Część 1. Synagoga Staromiejska. Rzeszów synagogues. Part 1. Old Town Synagogue. “Wiadomości Konserwatorskie. Journal of Heritage Conservation” 51, 72-85.
DOI: https://doi.org/10.1186/BF03545663
Google Scholar
Trzciński A. 2010. Cmentarz żydowski w Lesku. Część II – wiek XVIII. Lublin.
Google Scholar
Twarowska E. 1986. Sprawozdanie z archeologicznych, rozpoznawczych badań wykopaliskowych zespołu osadniczego Winna Góra w Winnicy, gm. Połaniec, przeprowadzonych w miesiącu sierpniu 1986 roku. Warszawa. Typescript in the Archive of Provincial Office for the Protection of Monuments in Kielce. Department in Sandomierz.
Google Scholar
Twarowska E. 1987. Sprawozdanie z archeologicznych badań wykopaliskowych zespołu osadniczego na Winnej Górze w Winnicy, gm. Połaniec – II sezon badawczy – 1987 rok. Warszawa. Typescript in the Archive of Provincial Office for the Protection of Monuments in Kielce. Department in Sandomierz.
Google Scholar
Unger J. 2006. Pohřební ritus 1. až 20. století v Evropě z antropologicko-archeologické perspektivy. Panoráma biologické a sociokulturní antropologie. Modulové učební texty pro studenty antropologie a „příbuzných” oborů 25. Brno.
Google Scholar
Unger J. 2016. Židovský pohřební ritus v archeologických pramenech. In: 15. zasedání k problematice sepulkrálních památek. 19.-21.10.2016. Akademické konferenční centrum Husova 4a, Praha 1 – Staré Město. Praha.
Google Scholar
Unterman A. 2014. Encyklopedia tradycji i legend żydowskich. Warszawa.
Google Scholar
Urban K. 2006. Cmentarze żydowskie, synagogi i domy modlitwy w Polsce w latach 1944-1966 (wybór materiałów). Kraków.
Google Scholar
Wagner M. 2022. Szklane butelki z badań w kwaterze I na cmentarzu żydowskim przy Okopowej 49/51 w Warszawie. Paper for the conference “Archaeology of Jewish Cemeteries in Central Europe” 14.03.2022, Warsaw.
Google Scholar
Waldman S., Backenroth D., Harney E., Flohr S., Neff N. C., Buckley G. M., Fridman H., Akbari Al., Rohland N., Mallick S., Olalde I., Cooper L., Lomes A., Lipson J., Nistal J. C., Yu J., Barzilai N., Peter I., Atzmon G., Ostrer H., Lencz T., Maruvka Y. E., Lämmerhirt M., Beider A., Rutgers L. V., Renson V., Prufer K. M., Schiffels S., Ringbauer H., Sczech K., Carmi S., Reich D. 2022. Genome-wide Data from Medieval German Jews show that the Ashkenazi Founder Event Pre-dated the 14th Century. “Cell” 185, 4703-4716.
DOI: https://doi.org/10.1016/j.cell.2022.11.002
Google Scholar
Wallisová M. 1998. Předběžná zpráva o 1. etapě záchranného archeologického výzkumu v prostoru býv. židovského hřbitova ve Vladislavově ul. na Novém Městě pražském. “Archaeologica Pragensia” 14, 141-148.
Google Scholar
Wallisová M. 2002. Předběžná zpráva o záchranném archeologickém výzkumu v letech 1997-2000 na židovském hřbitově ve Vladislavově ulici na Novém Městě pražském. “Archaeologica Pragensia” 16, 73-98.
Google Scholar
Wichrowski Z. 1995a. Dokumentacja z nadzorów archeologicznych nad wykopami pod kanalizację na ulicach: Ogrodowej, Strażackiej, Rycerskiej i Wierzbowej w Kraśniku. Cz. I – tekst, ryciny. Kraśnik. Typescript in the Archive of Provincial Office for the Protection of Monuments in Lublin, No 5575/I.
Google Scholar
Wichrowski Z. 1995b. Dokumentacja z nadzorów archeologicznych nad wykopami pod kanalizację na ulicach: Ogrodowej, Strażackiej, Rycerskiej i Wierzbowej w Kraśniku. Cz. II tablice, fotografie. Kraśnik. Typescript in the Archive of Provincial Office for the Protection of Monuments in Lublin, No 5575/II.
Google Scholar
Wichrowski Z. 1999. Kraśnik Stare Miasto. Konserwatorska koncepcja zagospodarowania przestrzennego. Część archeologiczna (wykaz stref ochrony i obserwacji archeologicznej). Lublin. Typescript in the Archive of Provincial Office for the Protection of Monuments in Lublin, No 13172.
Google Scholar
Wichrowski Z. 2002. Kraśnik ul. Ogrodowa, Szkolna, Wierzbowa. Nadzory archeologiczne nad modernizacją ulicy i przebudową uzbrojenia. Kraśnik. Typescript in the Archive of Provincial Office for the Protection of Monuments in Lublin, No 16742.
Google Scholar
Wilczura A. 2010. Śmierć i życie pozagrobowe w żydowskich wierzeniach ludowych. “Studia Bliskowschodnie” 1(4), 34-41.
Google Scholar
Woronczak J. P. 1993. Specyfika kulturowa cmentarzy żydowskich. Katowice.
Google Scholar
Zabytki. 2022. Zabytki. Wykopaliska II. In: W. Gryta (ed.), Kraśnickie Towarzystwo Regionalne. http://www.regionalista.pl/. Available on-line 26.01.2022.
Google Scholar
Zaremska H. 2011. Żydzi w średniowiecznej Polsce. Gmina krakowska. Warszawa.
Google Scholar
Zdeb K., Adamiec J. 2019. Nowe technologie w ochronie nienaruszalności cmentarzy żydowskich. In: K. Zdeb, K. Rabiega, R. Solecki (eds.), Konserwacja zapobiegawcza środowiska 8. Dziedzictwo nasze czy obce? Archaeologica Hereditas 16. Warszawa, 55-59.
Google Scholar
Zyskina E., Fischel A. 2020. Jewish Cemeteries in the Classroom – An ESJF Guide. Frankfurt.
Google Scholar
Żebrowski R. 1995. Wprowadzenie. In: Z. Borzymińska (ed.), Studia z dziejów Żydów w Polsce 1. Warszawa, 7-11.
Google Scholar
Žukovskis R. 1998. Žvalgomieji tyrinėjimai Vilniuje, tarp Rinktinės ir Žvejų gatvių. “Archeologiniai tyrinėjimai Lietuvoje” 1996 ir 1997 metais, 441-443.
Google Scholar
Žukovskis R. 2000. Žvalgomieji archeologijos tyrimai istoriniame Vilniaus žvejų priemiestyje (1996, 1998 m). “Kultūros paminklai. Mokslinių straipsnių rinkinys” 7, 62-68.
Google Scholar
Web Sources
Google Scholar
Bielawski K. 2005. Kilka słów o cmentarzach Żydów aszkenazyjskich. In: Cmentarze żydowskie w Polsce. http://cmentarze-zydowskie.pl/cmentarze_zydowskie.htm. Available on-line 06.04.2023.
Google Scholar
Bruyn de P. 2012. Jewish Cemeteries. Report of the Committee on Culture, Science, Education and Media. In: Parliamentary Assembly. Assemblée parlementaire. Council of Europe. Conseil de l’Europe. Doc. 12930, 10 May 2012. https://assembly.coe.int/nw/xml/XRef/Xref-XML2HTML-en.asp?fileid=18710&lang=en. Available on-line 24.05.2022.
Google Scholar
Cemetery. 2002-2021. Cemetery. In: JewishEncyclopedia.com. The unedited full text of the 1906 Jewish Encyclopedia. https://www.jewishencyclopedia.com/articles/4168-cemetery. Available on-line 11.02.2023.
Google Scholar
CPJCE 2020. Committee for the Preservation of Jewish Cemeteries in Europe. In: International Holocaust Remembrance Alliance. https://www.holocaustremembrance.com/directory/killing-sites-database/committee-preservation-jewish-cemeteries-europe. Available on-line 02.04.2023.
Google Scholar
Danielewicz M. 2016. Swarzędz: Inwestor nie postawi hotelu bez zgody rabina. “Głos Wielkopolski” 13.04.2016.
Google Scholar
https://gloswielkopolski.pl/swarzedz-inwestor-nie-postawi-hotelu-bez-zgody-rabina/ar/9867625. Available on-line 06.04.2023.
Google Scholar
Eastern Europe. 2023. Eastern Europe. In: D. M. R. Shulman (ed.), International Jewish Cemetery Project. International Association of Jewish Genealogical Societies. https://iajgscemetery.org/eastern-europe/. Available on-line 12.03.2023.
Google Scholar
ESJF. 2023. The ESJF European Jewish Cemeteries Initiative. Protecting the Jewish cemeteries of Europe. https://www.esjf-cemeteries.org/. Available on-line 31.03.2023.
Google Scholar
Jewish Cemeteries. 2023. Jewish Cemeteries. In: The Slovak Jewish Heritage Center. http://www.slovak-jewish-heritage.org/slovakia-jewish-cemeteries.html. Available on-line 10.02.2023.
Google Scholar
JHG. 2021. Jewish Heritage Europe. London. https://jewish-heritage-europe.eu/category/heritage/. Available on-line 04.04.2023.
Google Scholar
Jóźwiak J. 2008. Sprawozdanie z nadzorów archeologicznych nad pracami ziemnymi związanymi z modernizacją boiska przy Gminnym Zespole Szkół w Kazimierzu Dolnym, przy ulicy Szkolnej 1. Lublin. Typescript. Public Information Bulletin. Municipal Office in Kazimierz Dolny 15.07.2014.
Google Scholar
https://umkazimierzdolny.bip.lubelskie.pl/upload/pliki/Spraw.nadzor.archeo_-_15.07.2014.pdf. Available on-line 20.01.2022.
Google Scholar
Kisiel D., Boleń J. 2023. 1000 zamordowanych mieszkańców Ostrowca wkrótce doczeka się upamiętnienia. Badania georadarowe i prace archeologiczne na Kirkucie (zdjęcia). “Gazeta Otrowiecka” 16.04.2023.
Google Scholar
https://ostrowiecka.pl/2023/04/16/1000-zamordowanych-mieszkancow-ostrowca-wkrotce-doczeka-sie-upamietnienia-badania-georadarowe-i-prace-archeologiczne-na-kirkucie-zdjecia/. Available on-line 24.04.2023.
Google Scholar
Klein R. 2019. Metropolitan Jewish Cemeteries in Central and Eastern Europe. Lecture in Polin Museum of the History of Polish Jews. Warsaw, 29.05.2019. https://polin.pl/en/event/metropolitan-jewish-cemeteries-in-central-and-eastern-europe. Available on-line 12.03.2022.
Google Scholar
Komisja Rabiniczna. 2017. Komisja Rabiniczna – Cmentarze. In: Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Polsce. The Union of Jewish Communities in Poland. https://jewish.org.pl/wspolpraca/komisja-rabiniczna-cmentarze/. Available on-line 25.02.2022.
Google Scholar
Krzemińska A. 2017. Jak ratować żydowskie nekropolie. “Polityka” 43, 24.10.2017. https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/nauka/1724558,1,jak-ratowac-zydowskie-nekropolie.read. Available on-line 15.04.2023.
Google Scholar
Mikulková B. 2011. Slavkov u Brna (okr. Vyškov), ul. Čs. armady – supermarket Spar. In: Výroční zpráva 2010. Ústav Archeologické Památkové Péče Brno, Veřejná výzkumná Instituce. Brno, 32. https://www.uapp.cz/file.php?nid=8292&oid=6364700. Available on-line 28.02.2022.
Google Scholar
Maszewo koło Goleniowa. 2017. Maszewo koło Goleniowa. Zrównała zabytkowy cmentarz z ziemią. Będzie musiała go odtworzyć na własny koszt? In: TVN24 Pomorze. 31.08.2017. https://tvn24.pl/pomorze/maszewo-zniszczony-zabytkowy-cmentarz-zostanie-odtworzony-ra768826-2480771. Available on-line 15.04.2023.
Google Scholar
Pansewicz A. 2015. Sprawozdanie z sondażowych badań archeologicznych przy ul. Księcia Bolka I w Kamiennej Górze, działka nr 203, obręb 7. Pieńsk. Typescript. https://www.academia.edu. Available on-line 18.02.2022.
Google Scholar
Polonovski M. 2015. Jewish Cemeteries/Jewish Archaeology. Presentation at the Cross-Disciplinary conference on Jewish Cemeteries, Vilnius, 2015. In: Jewish Heritage Europe. London. https://jewish-heritage-europe.eu/conferences/cross-disciplinary-conference-on-european-jewish-cemeteries/conference-presentations/
Google Scholar
jewish-cemeteriesjewish-archaeology-max-polonovski/ . Available on-line 24.05.2022.
Google Scholar
Survey 2023. Survey of Jewish Cemeteries. In: The ESJF European Jewish Cemeteries Initiative. Protecting the Jewish Cemeteries of Europe. https://www.esjf-cemeteries.org/surveys/. Available on-line 31.03.2023.
Google Scholar
Warszawa Prace na Bródnie. 2022. Warszawa. Prace archeologiczne na cmentarzu żydowskim na Bródnie. In: Polin. Wirtualny Sztetl. 24.05.2022. https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/w/18-warszawa/120-aktualnosci/193394-warszawa-prace-archeologiczne-na-cmentarzu-zydowskim-na-brodnie. Available on-line 05.02.2023.
Google Scholar
Wąwolnica. 2017. Cmentarz żydowski w Wąwolnicy (Zarzeka). In: Polin. Wirtualny Sztetl. https://www.sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/w/726-wawolnica/114-cmentarze/38242-cmentarz-zydowski-w-wawolnicy-zarzeka. Available on-line 05.02.2023.
Google Scholar
Wodziński M. 2010. Tombstones. In: The YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe. New York. https://yivoencyclopedia.org/article.aspx/Tombstones. Available on-line 04.04.2023.
Google Scholar