Bronze bracelets deposit from Niewierszyn by the Pilica River

Abstrakt

In the autumn of 2017 in Niewierszyn in the Aleksandrów commune, a deposit of two bronze bracelets was discovered. The discovery site was on the edge of the Pilica floodplain terrace.
The bracelets were almost identical in size and ornamentation. Also, the chemical composition of the bronze from which they were made was very similar. It may be hypothesised that the ornaments were made by the same manufacturer, probably at a similar time. Based on the analysis of the form and ornamentation, the bracelets in question can be dated to HA1. This dating corresponds to the settling of the areas in the Pilica river basin by communities associated with the Konstantynów Łódzki group, characterized by features of the early Urnfield culture. Virtual modelling of casting and an experimental cast were used to elucidate the manufacturing technique. Apart from a chronological and cultural analysis, the text attempts to show the hoard against a wider (micro-regional) settlement background, including through potential visibility analysis.

Downloads

Download data is not yet available.

Biogramy autorów

Bartłomiej Januszewicz, Lodz University od Technology

Institute of Materials Science and Engineering, Stefanowskiego 1/15, 90-924 Łódź; dr inż.

Bogusław Pisarek, Lodz University od Technology

Department of Materials Engineering and Production Systems, Stefanowskiego 1/15, 90-924 Łódź; dr hab. inż.

Jacek Ziętek, Museum in Piotrków Trybunalski

Plac Zamkowy 4, 97-300 Piotrków Trybunalski; mgr

Bibliografia

Banaszek Ł. 2015. Przeszłe krajobrazy w chmurze punktów. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Baron J., Maciejewski M., Jarysz R., Kuźbik R., Łaciak D., Łucejko J. J., Mackiewicz M., Miazga B., Nowak K. and Sych D. 2019. Karmin. Fenomen powtarzalności. Phenomenon of Repettition. Deposits from Karmin. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.

Blajer W. 1984. Die Arm- und Beinbergen in Polen (= Prähistorische Bronzefunde Abteilung X, Band 2). München: C.H. Beck.

Blajer W. 1987. Skarby brązowe ze Stefkowej i Maćkówki, Materiały i Studia Muzealne 6, 91-148.

Blajer W. 1999. Skarby ze starszej i środkowej epoki brązu na ziemiach polskich. Kraków: Wydawnictwo DWN, Wydawnictwo Oddziału Polskiej Akademii Nauk.

Blajer W. 2001. Skarby przedmiotów metalowych z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza na ziemiach polskich. Kraków: Instytut Archeologii UJ.

Blajer W. 2008. Zdobiona bransoleta brązowa z Sieradza. In M. Mogielnicka-Urban (ed.), Opera ex aere. Studia z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza. Studia z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza dedykowane profesorowi Janowi Dąbrowskiemu przez przyjaciół, uczniów i kolegów z okazji siedemdziesięciolecia urodzin. Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, 21-24.

Błaszczyk Z. 2000. Archeologiczne Zdjęcia Polski w województwie piotrkowskim. Katalog stanowisk. Piotrków Trybunalski: Towarzystwo Przyjaciół Miasta.

Bradley R. 2017. A Geography of Offerings. Deposits od Valuables in the Landscapes of Ancient Europe. Oxford, Philadelphia: Oxbow Books.

Cieśla W. and Dąbkowska-Naskręt H. 1983. Skład chemiczny frakcji ilastej gleb wytworzonych z glin zwałowych moren dennych Niziny Wielkopolskiej, Roczniki Gleboznawcze 34/3, 7-54.

Coghlan H. H. 1975. Notes on the Prehistoric Metallurgy of Copper and Bronze in the Old World (= Occasional Papers on Technology 4, 2nd edition). Oxford: Pitt Rivers Museum.

Craddock P. T. 2000. From hearth to furnace: evidences for the earliest metal smelting technologies in the Eastern Mediterranean. In A. Hauptmann (ed.), La pyrotechnologie à ses débuts. Evolution des premières industries faisant usage du feu. Paléorient 26/2, 151-165. DOI: 10.3406/paleo. 2000.4716.

Čučković Z. 2016. Advanced viewshed analysis: a Quantum GIS plug-in for the analysis of visual landscapes, The Journal of Open Source Software 4/1. DOI: 10.21105/joss.00032.

David B. and Thomas J. 2008. Landscape Archaeology: Introduction. In B. David B. and Thomas J. (eds), Handbook of Landscape Archaeology. London, New York: Routledge, 27-43.

Dąbrowski J. and Hensel Z. 2005. Mettalgieβerei in der Bronzezeit in Polen. Praehistorische Zeitschrift 80/1, 5-48.

Duma P. and Łuczak A. 2017. Relikty prawa penitencjalnego w krajobrazie mikroregionu. In J. Piekalski (ed.), Wleński mikroregion osadniczy w X-XVIII wieku. Przemiany krajobrazu kulturowego. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski, 105-120.

Friedman H. 2009. Imperial Industry and Observational Control in the Faynan Region, Southern Jordan. Internet Archaeology 27, DOI: 10.11141/ia.27.4.

Gillings M. and Wheatley D. 2001. Seeing is not believing: unresolved issues in archaeological visibility analysis. In B. Slapšak (ed.), On the good use of geographical information systems in archaeological landscape studies. Proceedings of the COST G2 Working Group 2 round table (18/12/98 – 22/12/98). Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, 25-36.

Gillings M. and Wheatley D. 2020. GIS-Based Visibility Analysis. In M. Gilligins, P. Hacigüzeller and Lock G. (eds), Archaeological Spatial Analysis. A Methodological Guide. London, New York: Routledge, 297-313.

Gowland W. 1912. Copper and its Alloys in Early Times. The Journal of the Institute of Metals 7/1, 23-49.

Grzybkowski K. and Kutek J. 1966. Szczegółowa Mapa Geodezyjna Polski. Arkusz Lubień. Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny, Państwowy Instytut Badawczy.

Hu W., Donat F., Scottaand S. A. and Dennis J. S. 2016. The reversible decomposition of CuO into the interaction between CuO and Al2O3 and there activity of copper aluminates below 1000°C and their implication on the use of the Cu–Al–O system for oxygen storage and production. Royal Society of Chemistry Advances. 6, 113016-113024.

Iwaniszewski S. 2012. Archeologia krajobrazu. In S. Tabaczyński, A. Marciniak, D. Cyngot and A. Zalewska A, Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 283-291.

Kaszewski Z. 1975. Kultura łużycka w Polsce Środkowej. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna 22, 123-166.

Kiarszys G., Szlast G., 2014 Archeologia w chmurze punktów. Porównanie rezultatów filtracji i klasyfikacji gruntu w projekcie ISOK z wynikami opracowanymi w oprogramowaniu LAStools i Terra-solid. Folia Praehistorica Posnaniensia 19, 267-292. DOI: 10.14746/fpp.2014.19.12.

Kokalj Ž. and Hesse R. 2017. Airborne Laser Scanning Raster Data Visualization. A guide to Good Practise. Ljubljana: Znanstvenoraziskovalni center Slovenske akademije znanosti in umetnosti.

Kostecki J. 1961. Gliny ceramiczne i ogniotrwałe w Polsce. Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne.

Łuczak A. and Piekalski J. 2017. Znaki graniczne z okolic Wlenia. In J. Piekalski (ed.), Wleński mikroregion osadniczy w X-XVIII wieku. Przemiany krajobrazu kulturowego. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski, 91-96.

Makarowicz P. 1998. Kujawski nurt trzcinieckiego kręgu kulturowego – podstawy taksonomiczne. In Kośko A., Czebreszuk J (ed.), “Trzicniec” – system kulturowy czy interkulturowy process? Poznań: Wydawnictwo Poznańskie. 33-60.

Makarowicz P. 2010. Trzciniecki krąg kulturowy – wspólnota pogranicza Wschodu i Zachodu Europy. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Mineralatlas. https://www.mineralatlas.eu/lexikon/index.php/MineralData?mineral=Stannit.

Nessel B. 2012. Alltägliches Abfallprodukt oder Marker bevorzugter Gusstechnik? Zu bronzenen Gusszapfen zwischen Karpaten und Ostsee. In I. Heske and B. Horejs (eds), Bronzezeitliche Identitäten und Objekte. Beiträge aus den Sitzungen der AG Bronzezeit uf der 80. Tagung des West- und Süddeutschen Verbandes für Altertumsforschung in Nürnberg 2010 und dem 7. Deutschen Archäologiekongress in Bremen 2011 (= Universitätsforschungen zur prähistorischen Archäologie 221, Aus dem Seminar für Ur- und Frühgeschichte der Universität Göttingen). Bonn: Verlag Dr. Rudolf Habelt GmbH, 145-159.

Oudbashi O., Emami E. M. and Davami P. 2012. Bronze in Archaeology: A Review of the Archaeometallurgy of Bronze in Ancient Iran. In L. Collini (ed.), Copper Alloys – Early Applications and Current Performance – Enhancing Processes. Rijeka: InTech, 153-178.

Przeróbka kopalin miedziowych 2007-2008. Przeróbka kopalin miedziowych. Inżynieria Mineralna, lipiec-grudzień, 2007, Inżynieria Mineralna, styczeń-grudzień 2008, 75-87.

Przeróbka kopalin cynowych 2007-2008. Przeróbka kopalin cynowych. Inżynieria Mineralna, lipiec-grudzień 2007, Inżynieria Mineralna, styczeń-grudzień 2008, 17-25.

Shrivastava R., 1999. Smelting furnaces in ancient India. Indian Journal of History of Science 34/1, 33-46.

Saunders N. and Miodownik A. P. 1990. The Cu–Sn (copper–tin) system. Bulletin of Alloy Phase Diagrams 11, 278-287.

Schad C. R. and Warlimont H. 1972. Werkstoffeinflüsse auf die klanglichen Eingenschaften von Glockenbronzen. Metall 26/1, 10-21.

Wiklak H. 1962. Stanowisko kultury trzcinieckiej w Windudze pow. Piotrków Trybunalski. Wiadomości Archeologiczne 27/4, 398.

Wiklak H. 1964. Cmentarzysko w Stobnicy, pow. Piotrków Trybunalski, na tle grupy konstrantynowskiej. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria Archeologiczna 11, 45-100.

Wiklak H. 1984. Osada grupy konstantynowskiej kultury łużyckiej w Stobnicy-Trzymorgach, stanowisko 2, woj. Piotrków Trybunalski. Sprawozdania Archeologiczne 36, 57-61.

Wheatley D. and Gillings M. 2000. Vision, perception and GIS: developing enriched approaches to the study of archaeological visibility. In G. R. Lock (ed.), Beyond the map: archaeology and spatial technologies. Amsterdam: IOS Press, 1-27.

Zapłata R. 2009. „Między miejscami”. Studia nad wczesnośredniowiecznym osadnictwem grodowym w rejonie Wrześnicy, gmina Sławno. In W. Rączkowski and J. Sroka (eds), Krajobrazy okolic Sławna (= Historia i kultura ziemi sławieńskiej 9). Sławno: Fundacja „Dziedzictwo”, 71-91.

Zapłata R. and Ptak A. 2015. Dziedzictwo kulturowe w świetle danych ALS. Zasoby ISOK w badaniach rejonu Bobilic: metodyka, analiza i wyniki. In M. Pawleta and R. Zapłata (eds), Nieinwazyjne rozpoznanie zasobów dziedzictwa archeologicznego: potencjał i możliwości. Lublin: Instytut Prahistorii, U, 99-140.

Opublikowane
2020-04-17
Jak cytować
Janiak, R., Januszewicz, B., Pisarek, B., Sikora, J., & Ziętek, J. (2020). Bronze bracelets deposit from Niewierszyn by the Pilica River. Sprawozdania Archeologiczne, 73(2). https://doi.org/10.23858/SA/73.2021.2.1717
Dział
Badania terenowe i materiały