https://doi.org/10.23858/SA/72.2020.2.1733
The Myślibórz Gorge, located within the Kaczawy Foothills, is well-known to environmentalists and scholars studying the past. The investigations launched in the 1990s made it possible to determine the chronology of three of the archaeological sites in this area. In 2018, two hillforts – on the Kobylica and Golica hills – were investigated. Czech literature classifies such hillforts as the ostrožna-type. The excavations of these hillforts made it possible to establish to date them between the 9th and 10th centuries.
The hillforts were located on hilltops with similar altitudes above the sea level, less than 200 m from each other. Such a spatial arrangement made it possible to control the gateway to the Myślibórz Gorge from the north-east. Reasons for developing a defensive system in the southern part of the gorge are obscure, as is the role that two other early medieval hillforts played in it. Was it simply a warning system, or rather part of a comprehensive network of defensive sites?
Download files
Citation rules
Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
References
Antoniewicz W. and Wartołowska Z. 1964. Mapa grodzisk w Polsce. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych.
Google Scholar
Bachmann H. G. 1982. The identification of slags from archeological sites. London: Routledge.
Google Scholar
Baranowski Z., Haydukiewicz A., Kryza R., Lorenc S., Muszyński A. and Urbanek Z. 1998. Litologia i geneza zmetamorfizowanych skał osadowych i wulkanicznych jednostki Chełmca (Góry Kaczawskie). Geologia Sudetica 31, 33-60.
Google Scholar
Bartík J. 2015. Hradiská z mladšej a neskorej doby bronzovej v Malých Karpatoch. In P. Jenčík and V. Struhár (eds), Hradiská – svedkovia dávnych čias. Zborník odborných príspevkov o hradiskách a ich obyvateľoch. Dolná Mariková: Občianske združenie Hradiská.
Google Scholar
Bartuška M. and Pleiner R. 1968. Untersuchung der Schlackenproblem von Mühlthal. Münchner Beiträge zur- und Früchgeschichte 13, 97-101.
Google Scholar
Behla R. 1888. Die vorgeschichtlichen Rundwälle im östlichen Deutschland. Berlin: Asher.
Google Scholar
Bersu G. 1930. Der Breite Berg bei Striegau. Eine Burgwalluntersuchung. Teil I. Die Grabungen. Breslau: Schlesischer Altertumsverein.
Google Scholar
Boguszewicz A. 1994. Myślibórz, gm. Paszowice, grodzisko – stan. 1, Rataj – badania sondażowe w 1994 r. Wrocław (Archive of Voivodship Office for the Protection of Monuments in Wrocław, delegacy in Legnica).
Google Scholar
Boguszewicz A. 1996. Fortyfikacje południowego pogranicza księstwa świdnicko-jaworskiego w XIII w. i na początku XIV wieku. Wrocław Unpublished manuscript in Archive of Voivodship Office for the Protection of Monument in Wrocław, Delegacy in Wałbrzych. Wałbrzych.
Google Scholar
Boguszewicz A. 2010. Corona Silesiae. Zamki Piastów fürstenberskich na południowym pograniczu księstwa jaworskiego, świdnickiego i ziębickiego do połowy XIV wieku. Wrocław: Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego.
Google Scholar
Bohren, C. F. and Fraser, A. B. 1986. At what altitude does the horizon cease to be visible? American Journal of Physics 54(3), 222-227.
Google Scholar
Chorowska M., Dudziak T., Jaworski K. and Kwaśniewski A. 2009. Zamki i dwory obronne w Sudetach. Księstwo Jaworskie II. Wrocław: Wydawnictwo I-BIS.
Google Scholar
Crew P. 1996. Bloom refining and smithing slag and other residues. Historical Metallurgy Society: Archaeology Datasheet 6.
Google Scholar
Drescher R. 1866/1867. Über den gegenwärtigen Stand der Ermittelungen auf dem Gebiete des Schlesischen Heidentums. Schlesien Vorzeit in Bild und Schrift 1, 78.
Google Scholar
Fokt K. 2013. Konstrukcje obwałowań grodów wschodniego Milska. Śląskie Sprawozdania Archeologiczne 55, 25-64.
Google Scholar
Fokt K. 2016. Efemeryczne plemiona i „dziwna wojna” gigantów. Szkic z dziejów Słowian zamieszkałych u stóp Sudetów Zachodnich. In B. Chudzińska and M. Wojenka and M. Wołoszyn (eds), Od Bachórza do Światowida ze Zbrucza. Tworzenie się słowiańskiej Europy w ujęciu źródłoznawczym. Księga jubileuszowa Profesora Michała Parczewskiego. Kraków, Rzeszów: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 193-200.
Google Scholar
Galuška L. 1998. Die großmährische Siedlungsagglomeration Staré Mesto – Uherské Hradište und ihre Befestigungen. In J. Henning and A. T. Ruttkay (eds), Frühmittelalterlicher Burgenbau in Mittel- und Osteuropa. Bonn: Habelt, 341-348.
Google Scholar
Ginalski J., Glinianowicz M. and Kotowicz P. N. 2013 Elementy „południowe” w kulturze materialnej mieszkańców Kotliny Sanockiej w IX–X w. In J. Gancarski (ed.), Transkarpackie kontakty kulturowe w okresie lateńskim, rzymskim i wczesnym średniowieczu. Krosno: Muzeum Podkarpackie w Krośnie, 381-432.
Google Scholar
Hellmich M. 1930. Schlesischen Wehranlagen. Altschlesien 3, 37-47.
Google Scholar
Hilczerówna Z. 1967. Dorzecze górnej i środkowej Obry od VI do początków XI wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar
Jarysz R. 1997. Wstępne wyniki badań archeologicznych na grodzisku z epoki brązu i wczesnego średniowiecza w Myśliborzu, stan. 3, gm. Paszowice. Śląskie Sprawozdania Archeologiczne 39, 153-168.
Google Scholar
Jarysz R. and Limisiewicz A. 1998. Badania archeologiczne cmentarzyska kurhanowego z epoki brązu i wczesnego średniowiecza w Myśliborzu stan. 13, gm. Paszowice. Śląskie Sprawozdania Archeologiczne 40, 239-249.
Google Scholar
Jasiewicz Z. and Pelczyk A. 2002. Kuźnia jako element architektoniczny w krajobrazie wsi wielkopolskiej: od XVIII do XX wieku. Studia Lednickie 7, 265-293.
Google Scholar
Jaworski K. 2005. Grody w Sudetach (VIII-X wiek). Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Google Scholar
Jaworski K. 2019. Średniowieczne (?) plansze do gry w młynek z Góry Krzyżowej w Strzegomiu. In M. Cendrowska and M. Kopec and M. Mackiewicz and M. Masojć (eds), XXI Śląskie Sympozjum Archeologiczne, Śląsk i ziemie ościenne w pradziejach, średniowieczu i czasach nowożytnych. Wrocław: Instytut Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, 118-120.
Google Scholar
Jaworski K. and Pankiewicz A. 2007. Badania archeologiczne na szczycie Gromnika po II wojnie światowej. In K. Jaworski and A. Pankiewicz (eds), Gromnik. Z dziejów zasiedlenia i zagospodarowania szczytu. Wrocław: Instytut Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, 79-122.
Google Scholar
Jaworski K. and Pankiewicz A. 2008. Wczesno- i późnośredniowieczne założenie obronne na górze Gromnik na Wzgórzach Strzelińskich. Badania w 2005 roku. Śląskie Sprawozdania Archeologiczne 50, 209-234.
Google Scholar
Kaletynowie M., T. and Lodowski J. 1968. Grodziska wczesnośredniowieczne województwa wrocławskiego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar
Kaletyn T. 1968. Sprawozdanie z działalności konserwatora zabytków archeologicznych na terenie woj. wrocławskiego w 1966 roku. Silesia Antiqua 10, 282-299.
Google Scholar
Kampczyk A., Kusarek S. and Kustra M. 2016. Wpływ geometrii siatki GRID i TIN na dokładność NMT. Przegląd Geodezyjny 88(6), 6-14.
Google Scholar
Kaplan Jed O., Krumhardt Kristen M. and Zimmermann N. 2009. The prehistoric and preindustrial deforestation of Europe. Quaternary Science Reviews 28, 3016-3034.
Google Scholar
Knie J. G. 1845. Alphabetischstatistisch-topographische Übersicht der Dörfer, Flecken, Städte und anderer Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien. Breslau: Verlag von Graß, Barth und Comp.
Google Scholar
Kowalenko W. 1938. Grody i osadnictwo grodowe Wielkopolski wczesnohistorycznej (od VII do XII wieku). Poznań: Polskie Towarzystwo Prehistoryczne.
Google Scholar
Kotowicz P. N. 2005. System militarny Sanoka we wczesnym średniowieczu. Acta Militaria Mediaevalia 1, 61-86.
Google Scholar
Kotowicz P. N. 2006. Zabytki archeologiczne z okolic grodziska wczesnośredniowiecznego „Horodna” w Trepczy, pow. Sanok, stan. 1. In J. Gancarski (ed.), Wczesne średniowiecze w Karpatach polskich. Krosno: Wydawnictwo Ruthenus Rafał Barski, 454-500.
Google Scholar
Kowalski B. 1978. Osady cykliczne na przedpolu kaledonidów kaczawskich a rozwój powierzchni zrównania i sudeckiego uskoku brzeżnego na odcinku ich wschodniej części. Prace Geograficzne WSP w Kielcach l, 34-50.
Google Scholar
Kouřil P. 1994. Slovanské osídlení Českého Slezska. Brno-Český Těsín: Archeologický ústav AV ČR (Brno).
Google Scholar
Kozák V. 1969. Železnice: Monografie. Železnice: Václav Kozák.
Google Scholar
Lodowski J. 1976. Grodzisko wczesnośredniowieczne koło Wysocka. Śląskie Sprawozdania Archeologiczne 18, 65-67.
Google Scholar
Lodowski J. 1980. Dolny Śląsk na początku średniowiecza (VI-X wiek) Podstawy osadnicze i gospodarcze. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar
Łaborewicz I., Pietrzak P., Papaj M., Nejranowska-Białka S., Szkiłądź M. and Gorzkowski R. 2010. Góry i Pogórze Kaczawskie: kraina wygasłych wulkanów: przewodnik turystyczny. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan.
Google Scholar
McDonnell G. 1991. A model for the formation of smithing slags. Materiały Archeologiczne 26, 23-26.
Google Scholar
Mackiewicz M. and Myślecki B. 2014. Od archiwalnej mapy po lotnicze skanowanie laserowe. Krajobraz archeologiczny wczesnośredniowiecznego grodziska w Chrzelicach na podstawie badań nieinwazyjnych. In A. Hořínková, P. Kovacřik and S. Stuchlík (eds), Archeologický výzkum krajiny a aplikace ICT. Opava: Slezská univerzita v Opavě, 159-178.
Google Scholar
Mackiewicz M. and Myślecki B. 2015. Non-invasive research on medieval strongholds in Silesia. Case studies from Borucin (Silesian province) and Chrzelice (Opole province). Archaeologia Polona 53, 306-311.
Google Scholar
Mackiewicz M., Rodak S., Lisowska E., Myślecki B. and Samborski P. 2018. A ja to do domu w obie strony miałem pod górkę… Prospekcja magnetyczna grodzisk wczesnośredniowiecznych i ich zaplecza w Sudetach i na Przedgórzu Sudeckim. In M. Wiewióra and T. Herbich (eds), Metody geofizyczne w archeologii polskiej, Spotkanie V 21-23 listopada 2018. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 51-55.
Google Scholar
Mackiewicz M., Ehlert M. and Myślecki B. 2018a. Sprawozdanie z nieinwazyjnych badań magnetycznych dwóch założeń obronnych w obrębie Wąwozu Myśliborskiego (Myślibórz, gm. Paszowice, woj. dolnośląskie, stan. 2 i 4). Archive of the Institute of Archaeology University of Wrocław.
Google Scholar
Malinowski T. 1961. Obrządek pogrzebowy ludności kultury łużyckiej w Polsce, Przegląd Archeologiczny 14, 5-135.
Google Scholar
Malta-Kozłowska M. 2008. Pierwsi Przemyślidzi i ich państwo (od X do połowy XI wieku): ekspansja terytorialna i jej polityczne uwarunkowania. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Google Scholar
Migoń P. 1999. Morfotektonika północnej części sudeckiego uskoku brzeżnego (Pogórze Kaczawskie). Przegląd Geologiczny 47(10), 946-950.
Google Scholar
Moździoch S. 1984. Witostowice, woj. Wałbrzych. Silesia Antiqua 26, 180-188.
Google Scholar
Moździoch S. 2017. From a tribe to state. The archaeology of the early Middle Ages in the interior area between the Odra and Bug rivers – the so-called „tribal period”. In M. Trzeciecki (ed.), The Past Societies. Polish lands from the first evidence of human presence to the Early Middle Ages 5: 500 AD – 1000 AD. Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, 123-167.
Google Scholar
Niegoda J. and Piekalski J. 1996 Zamek we Wleniu. In K. Wachowski (ed.), Kultura wczesnośredniowiecznego Śląska i Czech. Zamek. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski – Centrum Badań Śląskoznawczych i Bohemistycznych, 93-99.
Google Scholar
Nowakowski D. 2017. Mittelalterliche Doppelburgen in Polen. Einleitung zur Forschungsproblematik anhand ausgewählter Beispiele aus Pommern, Schlesien, Groß- und Kleinpolen. In I. Beilke-Voigt and O. Nakoinz (eds), Enge Nachbarn. Das problem von Doppelburgen und Mehrfachburgen in Bronzezeit und im Mittelalter (= Berlin Studies of the Ancient World 47). Berlin: Edition Topoi, 247-281.
Google Scholar
Olczak J. and Siuchniński K. 1976. Typologia wczesnośredniowiecznych grodzisk Pomorza Środkowego. Slavia Antiqua 23, 111-152.
Google Scholar
Orzechowski S. and Wrona A. 2015. Warsztat kowalski ludności kultury przeworskiej – problem identyfikacji archeologicznej. In: Davni maysterni ta vyrobnitstvo u Vislo-Dniprovskomu rekhioni (= Naukovi studii: Zbirnyk naukovykh pratsi 8). Vynnyky, Zheshiv, Lviv: Istoryko-kraeznavchyi muzey m. Vynnyky, Instytut arkheologiyi Zheshivskoho uniwersytetu, 253-276.
Google Scholar
Pankiewicz A. 2003. Ceramika z IX-X wieku z Grodziszcza, pow. Świdnica, na Przedgórzu Sudeckim. Śląskie Sprawozdania Archeologiczne 44, 175-188.
Google Scholar
Pankiewicz A. 2005. Grodziszcze. Wczesnośredniowieczne grodzisko plemienne na Przedgórzu Sudeckim (= Acta Universitatis Wratislaviensis No 2768, Studia Archeologiczne 37). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Google Scholar
Pankiewicz A. 2012. Relacje kulturowe południowego Śląska i północnych Moraw i Czech w IX-X wieku w świetle źródeł ceramicznych (= Acta Universitatis Wratislaviensis No 3372, Studia Archeologiczne 43). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Google Scholar
Parczewski M. 1984. Prahistoryczne i średniowieczne źródła archeologiczne z doliny Górnego Sanu. Część I: odcinek Sanok-Wara. Acta Archaeologica Carpathica 23, 175-224.
Google Scholar
Parczewski M. 1988. Sanok–Biała Góra, Woiwodschaft Krosno, Fundstelle 3 (Mehrkulturensiedlung, vorwiegend aus der Bronzezeit und frühen Mittelalter). Recherches Archeologiques de 1986, 41-47.
Google Scholar
Parczewski M. and Pohorska-Kleja E. 1995. Najdawniejsze dzieje Sanoka. In F. Kiryk (ed.), Sanok: dzieje miasta. Kraków: Wydawnictwo Secesja, 45-88.
Google Scholar
Piontek J. 2014. Ludność dorzecza Odry i Wisły od późnej starożytności do średniowiecza warunki życia i stan biologiczny (= Monografie 16). Poznań: Wydawnictwo Instytutu Antropologii.
Google Scholar
Piwko R. 1984. Osada wczesnośredniowieczna na stanowisku 3 w Żarku, woj. Legnica. Silesia Antiqua 26, 63-93.
Google Scholar
Poleski J. 2004. Wczesnośredniowieczne grody w dorzeczu Dunajca. Kraków: Instytut Archeologii UJ.
Google Scholar
Poleski J. 2006. Przyczynek do poznania wczesnośredniowiecznego osadnictwa w polskiej części Karpat Zachodnich – dolina Dunajca i Raby. In J. Gancarski (ed.), Wczesne średniowiecze w Karpatach Polskich. Krosno: Muzeum Podkarpackie w Krośnie, 33-75.
Google Scholar
Poleski J. 2013. Małopolska w VI-X wieku. Studium archeologiczne. Kraków: Instytut Archeologii UJ.
Google Scholar
Procházka R. 1990. Charakteristika opevňovacich konstrukci předvelkomoravských a velkomoravských hradišti’ na Morave. In V. Nekuda and J. Unger and M. Čižmář (eds), Praveké a slovanské osídlení Moravy. Sbornik k 80. narozeninám Josefa Poulika. Brno: Archeologický ústav AV ČR (Brno), 287-306.
Google Scholar
Prus O. 2007 Katalog publikowanych stanowisk archeologicznych Dolnego Śląska, cz. 2. In J. Lodowski (ed.), Katalog publikowanych stanowisk archeologicznych z terenu województwa legnickiego do 1982 roku. Jelenia Góra: Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze.
Google Scholar
Reimer P. J, Bard E., Bayliss A., Beck J W., Blackwell P. G., Bronk Ramsey C., Buck C. E, Cheng H., Lawrence E. R, Friedrich M., Grootes P. M, Guilderson T. P, Haflidason H., Hajdas I., Hatté C., Heaton T. J, Hoffmann D. L, Hogg A. G, Hughen K. A, Kaiser K F., Kromer B., Manning S. W, Niu M., Reimer R. W, Richards D. A, Scott E M., Southon J. R, Staff R. A, Turney C. S. M. and van der Plicht J. 2013. Intcal13 and marine13 radiocarbon age calibration curves 0-50,000 years cal BP. Radiocarbon 55 (4), 1869-1887.
Google Scholar
Rodak S. 2017. Podstawy datowania grodów z końca X – początku XIII w. na Dolnym Śląsku (= In pago Silensi, Wrocławskie Studia Wczesnośredniowieczne 4). Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Google Scholar
Ruttkay A. 2006. Významne archeologické lokality z včasného stredoveku v oblasti Považského Inovca. In K. Pieta and A. Ruttkay and M. Ruttkay (eds), Bojná, Hospodárske a politické centrum Nitrianskeho kniežatstva (= Archeologica Slovaca Monographiae 9). Nitra: Archeologický ústav SAV – Ponitrianske muzeum.
Google Scholar
Rzeźnik P. 2006. Problem tezauryzacji mis żelaznych typu śląskiego w świetle studiów źródłoznawczych tzw. skarbów jednorodnych. Fontes Archeologici Posnanienses 42, 175-225.
Google Scholar
Sady A. 2019. Wyniki analiz archeobotanicznych. Raport projektu Rozwój gospodarki na obszarach górskich we wczesnym średniowieczu w Sudetach na tle środkowoeuropejskim. Archive of the Institute of Archaeology University of Wrocław.
Google Scholar
Schmidt A., Linford P., Linford N., David A., Gaffney C., Sarris A. and Fassbinder J. 2015. EAC Guidelines for the use of geophysics in Archaeology, questions to ask and point to consider. EAC Guidelines 2. Namur: Europae Archaeologia Consilium (EAC), Association Internationale sans But Lucratif (AISBL) (https://bradscholars.brad.ac.uk/bitstream/handle/10454/8129/eac_guidelines_2_final.pdf?sequence=1&isAllowed=y; entranc 14.06.2019).
Google Scholar
Seger H. 1928. Die Schlesischen Silberfunde der spät-slawischen Zeit. Altschlesien 2(2), 129-161.
Google Scholar
Sikora J., Kittel P. and Wroniecki P. 2015. To not see the forest for the trees. A non-invasive approach to the Góra Chełmo medieval hillfort. Archaeologia Polona 53, 506-509.
Google Scholar
Sláma J. 1986. Strédní Čechy v ranem středověku. II. Hradiště, příspěvky k jejich dějinám a významu (= Praehistorica 11). Praha: Universita Karlova.
Google Scholar
Smith C. and Cochrane E. 2011. How is visibility important for defence? A GIS analysis of sites in the western Fijian Islands. Archaeologia Oceania 46, 76-84.
Google Scholar
Stoksik H. and Paternoga M. 2009. Techno-stylistyczne kategorie ceramiki wczesnośredniowiecznej z północnych rejonów Śląska w świetle analiz fizykochemicznych. Szkło i Ceramika 60 (3), 34-40.
Google Scholar
Suliga I., Karbowniczek M., Góra M. and Orzechowski S. 2002. Studia porównawcze żużli dymarskich i miseczkowatych z Pokrzywnicy, stan. 1, gm. Pawłów, woj. świętokrzyskie. In S. Orzechowski (ed.), Hutnictwo świętokrzyskie oraz inne centra i ośrodki starożytnej metalurgii żelaza na ziemiach polskich. Kielce: Świętokrzyskie Stowarzyszenie Dziedzictwa Przemysłowego, 183-190.
Google Scholar
Szabo P., Müllerová J., Suchánková S., and Kotačka M. 2015. Intensive woodland management in the Middle Ages: spatial modelling based on archival data. Journal of Histical Geography 48, 1-10.
Google Scholar
Szmyd P. 2017. Using Geografic Information System (Gis) tools to determine the settlement preferences in the upper Wisłoka valley and to demarcate potential archeological sites on the example of Early Medieval sites. Analecta Archaeologica Ressoviensia 12, 299-327.
Google Scholar
Schuster O. 1869. Die alten Heidenschanzen Deutschlands. Dresden: Woldemar Türk.
Google Scholar
Šalda F. 1969. Vlastivěda Jičínska (= Monografie Jičín). Pardubice: Okres pedagogickeho středisko odboru školství a kultury ONV.
Google Scholar
Tomenczuk B. 2017. Davniy Khalychna dnisterskomu Prikarpatti. Okremi pidsumky doslidzheni Khalitskoyi Arkheologichnoyi Ekspedytsii (1991-2012 rr.). In J. Garncarski (ed.), Stan i potrzeby badań archeologicznych w Karpatach. Krosno: Muzeum Podkarpackie w Krośnie, 521-540.
Google Scholar
Tomková K. 1999. Ke kartografickému zobrazení českých raně středověkých hradišt’. Archeologie ve Středních Čechách 3/2, 235-257.
Google Scholar
Turek R. 1957. Die frühmittelalterliche Stämmegebiete in Böhmen. Praha: Československá společnost archeologická při Československé akademii věd v Praze.
Google Scholar
Tyszkiewicz L. 2000. Warunki polityczne włączenia Śląska do państwa Piastów. In M. Młynarska-Kaletynowa and E. Małachowicz (eds), Śląsk około roku 1000. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 73-87.
Google Scholar
Veliačik L. 1983. Die Lausitser kultur in der Slowakei. Nitra: Archäologisches Institut der Slowakischen Akademie der Wissenschaften.
Google Scholar
Weintrit A. 2013. Marine navigation and safety of sea transportation. Navigational problems. London, New York, Leiden: CRC Press: Boca Raton.
Google Scholar
Wheatley D. 1995. Cumulative viewshed analysis: a GIS-based method for investigating intervisibility, and its archaeological application. In G. Lock and G. Stančič (eds), Archaeology And Geographic Information Systems: A European Perspective. London: Taylor&Francis Ltd., 171-186.
Google Scholar
Wheatley D. and Gillings M. 2000. Vision, perception and GIS: developing enriched approaches to the study of archaeological visibility. In G. Lock (ed.), Beyond the map. Archaeology and spatial technologies. Amsterdam, Berlin, Oxford, Tokio, Washington DC: IOS Press, 1-27.
Google Scholar
Wheatley D., Gillings M. 2002. Spatial technology and Archaeology. The archaeological applications of GIS. Boca Raton, London, New York, Singapure: Taylor&Francis Ltd.
Google Scholar
Williams M. 2000. Dark ages and dark areas: global deforestationin the deep past. Journal of Historical Geography 26(1), 28-46.
Google Scholar
Wojenka M. 2010. Grody wczesnośredniowieczne na terenie dzisiejszej Polski, Czech i Słowacji (VII-X wiek) – wielkość i rozplanowanie. Archive of the Institute of Archaeology Jagiellonian University, Kraków.
Google Scholar
Wrocławski T. 2001. Rozpoznawcze badania archeologiczne w Jeleniej Górze-Grabarach, stan. 1. Skarbiec Ducha Gór. Pismo poświęcone ochronie środowiska naturalnego, zabytków i dorobku kulturowego Kotliny Jeleniogórskiej 3(19), 14.
Google Scholar
Wiśniewski E. and Horoszko T. 2013. Park Krajobrazowy Chełmy. Myślibórz, Wrocław: Dolnośląski Zespół Parków Krajobrazowych.
Google Scholar
Zielińska M. and Kotowicz P. N. 2016. Podgrodzia grodu na wzgórzu zamkowym w Sanoku w świetle nowszych badań. In B. Chudzińska and M. Wojenka and M. Wołoszyn (eds), Od Bachórza do Światowida ze Zbrucza. Tworzenie się słowiańskiej Europy w ujęciu źródłoznawczym. Księga jubileuszowa Profesora Michała Parczewskiego. Kraków, Rzeszów: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 569-580.
Google Scholar
Zimmermann J. 1874. Berichte über die im Auftrage des Vereins für das Museum Schlesischer Alterthümer ausgeführten Untersuchungen einiger Ringwälle, Schanzen und Burgberge in Mittel- und Niederschlesien. Schlesiens Vorzeit in Bild und Schrift 2, 206-215.
Google Scholar
Zoll-Adamikowa H. 1975. Wczesnośredniowieczne cmentarzyska ciałopalne Słowian na terenie Polski 1. Warszawa: Instytut Historii Kultury Materialnej PAN.
Google Scholar
Żaki A. 1958. Naszacowice – Podegrodzie – Stary Sącz. Acta Archaeologica Carpathica 1(2), 219-225.
Google Scholar
Żaki A. 1974. Archeologia Małopolski wczesnośredniowiecznej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar