Continuation or Evolution? Changes in Pottery Production and Vessel Types Used in Pomerelian (Gdańsk Pomerania) Towns in the Early-Modern Period

  • Michał Starski Faculty of Archaeology, University of Warsaw, Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warsaw (Poland) https://orcid.org/0000-0001-7995-8788
Keywords: ceramics, pottery, Pomerelia, early-modern, towns

Abstract

The article discusses changes in production and the of the pottery used in towns in Pomerelia in the early-modern period. These considerations are based on  advanced research on late-medieval pottery-making of the region and the relatively poorer state of knowledge about the continuity of transformations at the beginning of the early-modern period. The vantage point for this study is a characterisation of the source base, including both the artefactual  and written evidence. This enables the tracing of changes, and characteristic features of goods used, in the 16th century.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Amsterdam ceramics 2012. Catalogue of archaeological ceramics from Amsterdam 1175-2011. In J. Gawronski (ed.), Amsterdam ceramics. A city’s history and archaeological ceramics catalogue 1175–2011, 103–312. Amsterdam.

Biskup, M. 1980. Rozwój sieci miast pruskich do drugiej połowy XVII w. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 28(3): 401–412.

Blažková, G. 2013. Vývoj raně novověké kuchyňské a stolní keramiky v Čechách na základě souborů z Pražského hradu. Památky Archeologické 104: 183–230.

Blažková, G. and Žegklitz, J. 2016. Současný stav poznání raně novověké keramiky v Praze. Archaeologica Pragensia, Supplementum 3: 147–178.

Bogucka, M. 1962. Gdańsk jako ośrodek produkcyjny w XIV–XVII wieku. Warszawa.

Bogucka, M. and Samsonowicz, H. 1986. Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej. Wrocław.

Czaja, R. 2000. Miasta i ich posiadłości ziemskie w państwie zakonu krzyżackiego w Prusach. In Z. H. Nowak and R. Czaja (eds), Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach. Podziały administracyjne i kościelne w XIII–XVI wieku, 45–65. Toruń.

Dąbal, J. 2015. Wyroby ceramiczne. In J. Dąbal, K. Krawczyk and T. Widerski (eds), Gdańsk, Twierdza Wisłoujście. Badania archeologiczno-architektoniczne w latach 2013–2014, 221–264. Gdańsk.

Dąbal, J. 2020. Naczynia kamionkowe z Kolonii i Frechen z gdańskiej Lastadii. In B. Kościński (ed.), Lastadia. Najstarsza stocznia gdańska w świetle badań archeologicznych. Archeologia Gdańska 7, 299–310. Gdańsk.

Dąbal, J. and Szczepanowska, K. 2018. W spiżarni, kuchni i na stole – naczynia i sprzęty domowe w domach mieszczańskich. In J. Dąbal (ed.), Domy i ich mieszkańcy w świetle badań archeologicznoarchitektonicznych przy ulicy Świętojańskiej 6–7 w Gdańsku, 167–201. Gdańsk.

Gaimster, D. 2006. The historical archaeology of pottery supply and demand in the Lower Rheinland AD 1400–1800. An archaeological study of ceramic production, distribution and use in the city of Duisburg and its hinterland. Oxford, British Archaeological Reports International Series 1518. Studies in Contemporary and Historical Archaeology 1.

Gaimster, D. and Nenk, B. 1997. English households in Transition c. 1450–1550: the ceramic evidence. In D. Gaimster and P. Stamper (eds), The Age of transition. The archaeology of English culture 1400–1600. Proceedings of a conference hosted by the society for Medieval Archaeology and the society for Post-Medieval Archaeology at the British Museum London 14–15th November 1996, 171–195. Oxford.

Garas, M. and Trzciński, Ł. 2010. Badania archeologiczne na dziedzińcu Kolegium Jezuickiego w Chojnicach. Zeszyty Chojnickie 25: 11–44.

Gierszewski, S. 1966. Struktura gospodarcza i funkcje rynkowe mniejszych miast województwa pomorskiego w XVI i w XVII w. Gdańsk.

Grzegorz, M. 1988. Lokacja miast na Pomorzu Gdańskim w latach 1309–1454 na tle działalności politycznej i gospodarczej oraz administracyjnej zakonu krzyżackiego. In M. Biskup (ed.), W kręgu stanowych i kulturalnych przeobrażeń Europy Północnej w XIV–XVIII w., 39–55. Toruń.

Grzegorz, M. 2007. Pomorze Gdańskie pod rządami Zakonu krzyżackiego w latach 1308–1466. Bydgoszcz. Hoszowski, S. (ed.). 1961. Lustracja województwa pomorskiego 1565. Gdańsk.

Kmieciński, J. and Nowakowski, A. 1978. Badania archeologiczno-architektoniczne w Tucholi w latach 1970–1972. Komunikaty Archeologiczne 2: 315–325.

Kochanowski, M. 1995. Z nowych odkryć archeologicznych na obszarze Starego Miasta w Tczewie. Pomorania Antiqua 16: 299–325.

Kościński, B. 2003. Badania w obrębie średniowiecznego Portu Gdańskiego (stan. 103 – Zielona Brama w Gdańsku). In H. Paner and M. Fudziński (eds), XIII Sesja Pomorzoznawcza, vol. 2, 357–383. Gdańsk.

Kościński, B. 2020. Podstawy chronologii stanowiska. In B. Kościński (ed.), Lastadia. Najstarsza stocznia gdańska w świetle badań archeologicznych. Archeologia Gdańska 7, 27–54. Gdańsk.

Kruppé, J. and Milewska, M. 2014. Dzieje zamku w Pucku. Warszawa.

Kwapieniowa, M. 1976. Organizacja produkcji i zbytu wyrobów garncarskich w Krakowie w XIV–XVII w. In M. Kwapień, J. Maroszek and A. Wyrobisz (eds), Studia nad produkcją rzemieślniczą w Polsce (XIV–XVIII w.), Studia z dziejów rzemiosła i przemysłu 30, 7–85. Warszawa-Wrocław-Kraków-Gdańsk.

Oniszczuk-Rakowska, A. 2002. Ceramika nowożytna z latryn posesji przy ulicy Szklary 2–5 w Gdańsku. In A. Gołembnik (ed.), Dominikańskie Centrum św. Jacka w Gdańsku. Badania archeologiczne. Vol. 2., 207–272. Warszawa, Światowit. Supplement Series P: Prehistory and Middle Ages 9.

Oosten, van R. 2009. Changes in the Dutch archaeological ceramic record in the period 1300–1700: the reflection of a ‘ceramic (consumer) revolution’ or innovation in local craftsmanship. Urbanization and Urban Culture, 1–36. Groeningen.

Pospieszna, B. 2009. Naśladownictwa kafli gdańskich i pomorskich w głębi Rzeczypospolitej. In J. Kriegseisen (ed.), Rzemiosło artystyczne w Prusach Królewskich, 62–83. Gdańsk.

Ptaszyński, M. 2018. Reformacja w Polsce a dziedzictwo Erazma z Rotterdamu. Warszawa.

Španihel, S. 2014. Stredoveká a novoveká keramika severozápadného Slovenska. Študijne Zvesti Archeologickeho Ustavu SAV 55: 141–181.

Starski, M. 2003. Późnośredniowieczne naczynia ceramiczne z badań archeologicznych przy ul. Powroźniczej na Głównym Mieście w Gdańsku (typescript in the Archives of the Faculty of Archeology of the University of Warsaw).

Starski, M. 2009. Późnośredniowieczne naczynia gliniane z zamku w Pucku. Studia i Materiały Archeologiczne 14: 195–284.

Starski, M. 2010. Uwagi o późnośredniowiecznej wytwórczości garncarskiej na Pomorzu Gdańskim. Archaeologia Historica Polona 18: 57–74.

Starski, M. 2013. Naczynia białoszare w Pucku i na Pomorzu Gdańskim – rodzime czy obce. Próba identyfikacji jednego z nurtów późnośredniowiecznej wytwórczości garncarskiej. Archaeologia Historica Polona 21: 187–208.

Starski, M. 2015. Rynek miasta lokacyjnego w Pucku w świetle badań archeologicznych. Warszawa.

Starski, M. 2016a. Stan badań archeologicznych nad małymi miastami Pomorza Gdańskiego w późnym średniowieczu. Archaeologia Historica Polona 23: 181–213.

Starski, M. 2016b. Późnośredniowieczne wyroby garncarskie z Pucka. Studium małomiasteczkowej wytwórczości garncarskiej na Pomorzu Gdańskim. Warszawa.

Starski, M. 2017. Późnośredniowieczne naczynia ceramiczne z badań archeologicznych wschodniego bloku zabudowy przyrynkowej miasta lokacyjnego w Lęborku. Światowit 10(51) fasc. B: 237–272.

Starski, M. 2018. Skarszewy – Rynek, gm. Skarszewy, woj. pomorskie. Badania w 2015 roku. Światowit 13–14(54–55) fasc. A/B: 249–258.

Starski, M. 2019. Veränderungen in der Keramikproduktion im Danziger Pommern (Pomerellen) im Lichte der Untersuchung einer Putziger Töpferei aus dem 16. Jahrhundert. In H. Stadler (ed.), Keramik zwischen Werbung, Propaganda und praktischen Gebrauch, 103–119. Innsbruck, Nearchos 23.

Starski, M. 2021. From Heating Needs to Adaptation of Renaissance Patterns. Tiles from Small Towns of Pomerelia from the Second Half of the 14th Century to the End of the 16th Century. In G. Blažková and K. Matějková (eds), Post-medieval pottery in the spare time. Europa Postmedievalis 2020, 265–281. Oxford.

Stephan, H.-G. 1981. Werrakeramik und Weserware. Zentren der Renaissancekeramik im Werraland und an der Oberweser. In H.-G. Stephan (ed.), Keramika an Weser, Werra und Fulda, 69–90. Fulda.

Stephan, H.-G. 1992. Keramik der Renaissance im Oberweserraum und an der unteren Werra. Köln. Beiträge der Archäologie zur Erforschung der Sachkultur der frühen Neuzeit. Zeitschrift für Archäologie des Mittelalters 7.

Tandecki, J. 1986. XVI-wieczne statuty toruńskiego cechu garncarzy i zdunów. Rocznik Toruński 17: 267–280.

Trzciński, Ł. 2011. Badania archeologiczne prowadzone w Chojnicach przy ulicy 31 Stycznia 8. Baszta 11: 99–122.

Trzeciecka, A. and Trzeciecki, M. 2002. Późnośredniowieczne naczynia gliniane. Z badań na terenie Centrum Dominikańskiego w Gdańsku – działki Szklary 1 – Szklary 5. In A. Gołembnik (ed.), Dominikańskie Centrum św. Jacka w Gdańsku. Badania archeologiczne. Vol. 2, 135–205. Warszawa, Światowit. Supplement Series P 9.

Verhaeghe, F. 1997. The archaeology of transition: a continental view. In D. Gaimster and P. Stamper (eds), The Age of transition. The archaeology of English culture 1400–1600. Proceedings of a conference hosted by the society for Medieval Archaeology and the society for Post-Medieval Archaeology at the British Museum London 14–15th November 1996, 25–43. Oxford.

Walenta, K. 2002. Badania wykopaliskowe przy ulicy Szewskiej-Podmurnej w Chojnicach. In K. Walenta (ed.), Chojnice i Pomorze Wschodnie w średniowieczu, 35–64. Chojnice.

Walenta, K., Trzcińska, K. and Trzciński, M. 2000. Nowe Miasto w Chojnicach w świetle badań wykopaliskowych. In L. Kajzer (ed.), Archeologia et Historia, Księga Jubileuszowa dedykowana Pani Profesor Romanie Barnycz-Gupieńcowej, 403–420. Łódź.

Źródła dziejowe 1911. Źródła dziejowe 22. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. Prusy Królewskie. J. T. Baranowski (ed.), Warszawa.

Published
2021-12-20
How to Cite
Starski, M. (2021). Continuation or Evolution? Changes in Pottery Production and Vessel Types Used in Pomerelian (Gdańsk Pomerania) Towns in the Early-Modern Period. Archaeologia Polona, 59, 9-29. https://doi.org/10.23858/APa59.2021.2782

Most read articles by the same author(s)