Polacy w Berlinie – granice i pogranicza
pdf (Język Polski)

Keywords

Polska
Niemcy
Granica
Pogranicze
Integracja Europejska
migracje

How to Cite

Szczepaniak-Krol, A. (2012). Polacy w Berlinie – granice i pogranicza. Etnografia Polska, 56(1-2), 43–63. Retrieved from https://journals.iaepan.pl/ep/article/view/3230

Abstract

This article describes how Polish-German state border influenced the migration of Poles to Germany
after World War II, their adaptation in the host society and relations among Polish migrants.
For centuries Polish-German relations were shaped by the view of border separating both countries.
According to the state policy the western border of Poland was supposed to be closed from the end of
the Second World War. Many Poles dreamed about migration to Western Europe, including Germany.
Migrants’ adaptation strategies, their integration, identity and mutual perception of Poles and Germans
were influenced by the strictly guarded border. This situation started to change only in 1990s. Democratic changes in Poland and Germany at the end of the 20th century allowed people to cross the border freely. This way Polish-German border became a  borderland understood as the space where two cultures meet and overlap. This borderland extends deep into Germany (and Poland as well), including Berlin. 
The liquidation of physical borders started presumably durable process of changes in the relationship between Poland and Germany. However mentioned changes didn’t eliminate various barriers between different categories of Polish migrants in Germany having their own targets, political strategies, visions of the future, etc.

pdf (Język Polski)

References

Barth Fredrik 2006, Grupy i granice etniczne: społeczna organizacja różnic kulturowych, [w:] Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje, red. M. Kempy, E. Nowicka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, s. 348–380

Berlińska Danuta 2000, Stary i nowy obraz Niemca w Polsce, [w:] Polacy i Niemcy na drodze do partnerskiego sąsiedztwa, red. D. Bingen, K. Malinowski, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 27–47

Blumberg-Stankiewicz Katharina 2007, Migrantem aus Polen. Die Folgen der Aussiedlerkategorisierung im Schatten der deutschen Einwanderungs – und Integrationspolitik, VDM Verlag Dr. Müller, Saarbrücken

Borodziej Włodzimierz 2003, Doświadczenia graniczne. Młodzież bada polsko-niemiecką historię, Ośrodek Karta, Warszawa

Borodziej Włodzimierz, Lemberg Hans 2001, Migrationen: Arbeitswanderung, Emigration, Vertreibung, Umsiedlung, [w:] Deutschland und Polen in zwanzigsten Jahrhundert. Analysen-Quellen-didaktische Hinweise, red. U. Becher, W. Borodziej, R. Maier, Verlag Hahnsche Buchhandlung, Hannover, s. 52–55

Drozdowski Marian 1974, Ewolucja pojęcia „Polonia” w XIX–XX wieku, [w:] Dzieje Poloniiw XIX I XX wieku, Wyd. Polskie Towarzystwo Historyczne, Toruń, s. 3–17

Dyczewski Leon 1993, Polacy w Bawarii. Tożsamość etniczno-kulturowa: Wchodzenie w społeczeństwo niemieckie, Wyd. Katolicki Uniwersytet Lubelski, Lublin

Frantzioch Marion 1997, Socjologiczne aspekty problemu wypędzenia Niemców, [w:] Utracona ojczyzna, red. H. Orłowski, A. Sakson, Wyd. Instytutu Zachodniego, Poznań, s. 171–188

Führ Wieland 2010, Berliner Mauer und innendeutsche Grenze, Michael Imhof Verlag GmbH& Co.KG, Petersberg

Garstecki Stefan 2000, Stare i nowe stereotypy, [w:] Polacy i Niemcy na drodze do partnerskiego sąsiedztwa, red. D. Bingen, K. Malinowski. Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 48–64

Graś Andrzej 2000, Pozycja prawna Polaków w Niemczech, [w:] Polacy i Niemcy na drodze do partnerskiego sąsiedztwa, red. D. Bingen, K. Malinowski, Instytut Zachodni, Poznań, s. 167–194

Helias Ewa 1994, Die rechtlichen Grundlagen und Probleme der legalen Beschäftigungsmöglichkeiten für polnische Bürger in Deutschland, [w:] Mniejszość niemiecka w Polsce i Polacy w Niem¬czech, red. Z. Kurcz, W. Misiak, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, s. 163–180

Jarosz Adam 2010, Polscy kandydaci w wyborach komunalnych w niemieckim powiecie Uecker-Randow w 2009 roku, Wyd. Adam Marszałek, Toruń

Kiwerska Jadwiga 2000, Postawa Polaków wobec państwa niemieckiego, [w:] Być Polakiem w Niemczech, red. A. Wolff-Powęska, E. Schulz, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 369–397

Krasuski Jerzy 2003, Polska–Niemcy. Stosunki polityczne od zarania po czasy najnowsze, Wydawnictwo Kurpisz S. A., Poznań

Lesiuk Wiesław, Trzcielińska-Polus Aleksandra 2000, Wokół definicji przedmiotu badań, [w:] Być Polakiem w Niemczech, red. A. Wolff-Powęska, E. Schulz, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 141–166

Meister Hans-Peter 1994, Gruppen der Polen in Deutschland unterschiedlicher Interessenlage aufgrund ihrer Migrationsgeschichte und ihres rechtlichen Status, [w:] Mniejszość niemieckaw Polsce i Polacy w Niemczech, red. Z. Kurcz, W. Misiak, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, s. 197–208

Miera Franke 2007, Polski Berlin. Migrantion aus Polen nach Berlin, Westfalischech Dampfboot, Münster

Misztal Jan 1997, Wysiedlenia i repatriacja obywateli polskich z ZSRR a wysiedlenia i przesiedlenia Niemców z Polski – próba bilansu, [w:] Utracona ojczyzna, red. H. Orłowski, A. Sakson, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 45–74

Mrowka Heinrich 2000, Organizacje polonijne i ich partnerzy niemieccy, [w:] Być Polakiem w Niemczech, red. A. Wolff-Powęska, E. Schulz, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 279–308

Nitschke Bernadetta 2000, Wysiedlenie, czy wypędzenie. Ludność niemiecka w Polsce w latach 1945–1949, Wyd. Adam Marszałek, Toruń

Ostapkowicz Karolina 2008, Das deutsch-polnische Verhältnis in der Nachkriegszeit. Die Verträge zwishen Deutschland und Polen, VdM Verlag, Saarbrucken

Paluch Andrzej K. 1976, Inkluzyjne i ekskluzywne rozumienie terminu „Polonia”, Przegląd Polonijny, z. 2, s. 17–26

Sakson Andrzej 1997, Socjologiczne aspekty problemu wypędzenia Niemców, [w:] Utracona ojczyzna, red. H. Orłowski, A. Sakson , Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 143–170

Sakson Andrzej 1998, Stosunki narodowościowe na Warmii i Mazurach 1947–1997, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań

Sakson Andrzej 2010, Berlin–Warszawa. Studia o Niemcach i ich relacjach z Polakami, Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, Wrocław

Schmidt Jacek 2000, „Wysiedleńcy” między Polską a Niemcami, [w:] Być Polakiem w Niemczech, red. A. Wolff-Powęska, E. Schulz, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 345–368

Sakson Andrzej 2009, Nowe tożsamości w czasach transformacji europejskich, Wyd. News, Poznań

Stola Dariusz 2010, Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949–1989r., ISP PAN, Warszawa

Stöver Bernd 2010, Geschichte Berlins, Verlag C. H. Beck, München

Strauchold Grzegorz 2001, Autochtoni polscy, niemieccy, czyli… od nacjonalizmu do komunizmu, Wyd. Adam Marszałek, Toruń

Szarota Tomasz 1996, Niemcy i Polacy. Wzajemne postrzeganie i stereotypy, Wyd. PWN, Warszawa

Szułczyński Andrzej 2000 Opieka Kościoła nad polskimi katolikami, [w:] Być Polakiem w Niemczech, red. A. Wolff-Powęska, E. Schulz, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 195–210

Wolff-Powęska Anna 1994, Deficyty kultury politycznej, [w:] Podzielona jedność. Raport o Niemczech lat dziewięćdziesiątych, red. A. Wolff-Powęska, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 7–30

Wóycicki Kazimierz 2000, Poczucie tożsamości i więź grupowa osób polskojęzycznych, [w:] Być Polakiem w Niemczech, red. A. Wolff-Powęska, E. Schulz, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 309–344

Wrzesiński Wojciech 2000, Państwo narodowe i świadomość narodowa, [w:] Być Polakiem w Niemczech, red. A. Wolff-Powęska, E. Schulz, Wyd. Instytut Zachodni, Poznań, s. 33–62

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.