Between ennoblement and exclusion: heritage policy in Kraków

Monika Golonka-Czajkowska

doi:10.23858/EP63.2019.009

Opublikowane: 2019-12-31

Tom 63 (2019)

Between ennoblement and exclusion: heritage policy in Kraków

Monika Golonka-Czajkowska

Etnografia Polska

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.23858/EP63.2019.009

Abstrakt

In essence a discursive category, heritage is currently one of the most widespread tools for conducting historical policy. Supplied with the “heritage” brand by appropriate institutions certifying objects and cultural practices, heritage serves as a canvas for the creation of attractive images of the past in specific places and communities. Thanks to its persuasive power, it can successfully model the collective imagination and influence identity processes. Guarded by procedures and verifying institutions, the special symbolic and economic value of heritage becomes an element of rivalry and a source of social conflicts. An illustration of such tension is Kraków’s palimpsestic and semantically dense space, which is ordered according to a strict symbolic hierarchy. Consideration of the different treatment of Kraków’s Old Town complex, which was entered on UNESCO’s World Heritage List in 1978, and the socialist realist centre of Nowa Huta, which unsuccessfully pretended to the title, reveals the hidden rules governing the supposedly democratic heritage policy.

Słowa kluczowe:

heritage, anthropology, policy, Nowa Huta, socialism, political transformation, Poland

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Golonka-Czajkowska, M. (2019). Between ennoblement and exclusion: heritage policy in Kraków. Etnografia Polska, 63, 137–154. https://doi.org/10.23858/EP63.2019.009

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Klaś Jaroslaw ed. 2017, Alternatywny przewodnik po Nowej Hucie, OK. im C.K. Norwida, Kraków.
Google Scholar

Ashworth George, Tunbridge John E. 1999, Old cities, new pasts: Heritage planning in selected cities of Central Europe, GeoJournal, vol. 49, no. 1, pp. 105–116.
Google Scholar

Ashworth George, Tunbridge John E. 1996, Dissonant heritage: The management of the past as a resource in conflict, Wiley, New York.
Google Scholar

Ashworth George, Tunbridge John E. 2004, Whose tourist – historic city? Localizing the global and globalizing the local, [in:] A.A. Lew, C. M. Hall, A.M. Williams (eds.)A companion to tourism, , Blackwell, Cambridge, pp. 210–222.
Google Scholar

Baczko Bronisław 1994, Wyobrażenia społeczne. Szkice o nadziei i pamięci zbiorowej, transl. Małgorzata Kowalska, PWN, Warsaw.
Google Scholar

Baraniecka-Olszewska Kamila 2019, The state of historical policy and the default religious heritage: on introducing pahan heritage to the public sphere in Kraków , Etnografia Polska, vol. 63, z. 1-2, pp. .
Google Scholar

Baraniecka-Olszewska Kamila 2018, Reko-rekonesans: praktyka autentyczności. Antropologiczne studium odtwórstwa historycznego II wojny światowej w Polsce, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty.
Google Scholar

Bauman Zygmunt 1994, Dwa szkice o moralności ponowoczesnej, Instytut Kultury, Warszawa.
Google Scholar

Biuletyn. Przegląd Polskiego Komitetu do Spraw UNESCO, 2017-2018.
Google Scholar

Bourdieu Pierre, Wacquant Louis 2001, Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, transl. A. Siwisz, Oficyna Naukowa, Warszawa.
Google Scholar

Brückner Aleksander 1927, Słownik etymologiczny języka polskiego, Krakowska Spółka Wydawnicza, Kraków.
Google Scholar

Connerton Paul 2006, How societies remember, Cambridge University Press, Cambridge.
Google Scholar

Comaroff John L., Comaroff Jane 2009, Ethnicity, Inc., University Press of Chicago, Chicago.
Google Scholar

Foucault Michel 1975, Film and popular memory: An interview with Michel Foucault, RadicalPhilosophy, vol. 11, pp. 24–29.
Google Scholar

Golonka-Czajkowska Monika 2018, “In the shadow of the sacred bodies: The monthly Smolensk commemorations,” Ethnologia Polona, vol. 38, pp. 107–123.
Google Scholar

Golonka-Czajkowska Monika 2017, Dziedzictwo jako scena rytualna: przypadek Starego Miasta w Krakowie, PraceEtnograficzne, vol. 45, no. 3. pp. 299–314.
Google Scholar

Golonka-Czajkowska Monika 2013, Nowe Miasto Nowych Ludzi, Jagiellonian University Press, Kraków.
Google Scholar

Gołaszewski Tadeusz 1955, Kronika Nowej Huty, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
Google Scholar

GryczyńskiA., ed. 2006, Czas zatrzymany. Fotografie z lat 1883–1963 z terenów Nowej Huty i okolic oraz wybór tekstów, Nowohuckie Centrum Kultury, Kraków.
Google Scholar

GryczyńskiA., ed. 2008, Czas zatrzymany 2. Wybór tekstów oraz fotografie z terenów Nowej Huty i okolic,vol. 1, 2, supplement, Nowohuckie Centrum Kultury, Kraków.
Google Scholar

Gut Dorota 1993, “Nowa Huta w świadomości jej mieszkańców,” [in:] Kraków – przestrzenie kulturowe,J. Bujak, A. Zambrzycka-Steczkowska, R. Godula (eds.),Wydawnictwo Platan,Kraków, pp. 117–136.
Google Scholar

Hobsbawm Eric, Ranger Terence 1983, Theinventionof tradition, Cambridge University Press, Cambridge.
Google Scholar

Halbwachs Maurice 1969, Społeczne ramy pamięci, transl. M. Król, PWN Warsaw. [original title: Les cadres sociaux de la mémoire, Librairie Félix Alcan, Paris1925]
Google Scholar

Hanson Allan 1989, The making of the Maori: Culture invention and its logic, American Anthropologist vol. 91, no. 4, pp. 890–902.
Google Scholar

Harvey David 1996, “Kwestia urbanizacji,” transl. A. Majer, Kultura i społeczeństwo, no. 4, pp. 15-42.
Google Scholar

Harvey David 1989, The condition of postmodernity: An enquiry into the origins of cultural change, Blackwell, Cambridge.
Google Scholar

Herzfeld Michel2007, Zażyłość kulturowa. Poetyka społeczna w państwie narodowym, transl. M. Buchowski, Jagiellonian University Press, Kraków.
Google Scholar

Hirszowicz Maria, Neyman Elżbieta 2001, Społeczne ramy niepamięci, Kultura i Społeczeństwo, vol. 45, no. 3-4 , pp. 23–48.
Google Scholar

Klaś Jarosław, Wąchała-Skindzier Maria 2019, Nowa Huta w kulturze – kultura w Nowej Hucie, OK im. C. K. Norwida, Kraków
Google Scholar

Komorowski Waldemar 2008, Wartości kulturowe Nowej Huty. Urbanistyka i architektura, [in:] J. Salwiński, L. Sibila (eds.),Nowa Huta – przeszłość i wizja. Studium muzeum rozproszonego, Muzuem Historyczne Miasta Krakowa, Kraków.
Google Scholar

Kowalewski Jacek 2012, Kreacje przeszłości. Szkice z antropologii historii, Chronos Anthropos, Olsztyn.
Google Scholar

Kowalski Krzysztof 2013, O istocie dziedzictwa europejskiego, MCK, Kraków.
Google Scholar

Lebow Katherine 2013, Unfinished utopia. Nowa Huta, stalinism, and Polish society, 1949-56, Cornell University Press, New York.
Google Scholar

Lowenthal David 1998, Fabricating heritage, history & memory, vol. 10, no.1, pp. 5–24.
Google Scholar

MacCannell Dean 1999, The tourist: the new theory of the leisure class, University of California Press, Berkley – Los Angeles – London.
Google Scholar

Macdonald Sharon 2019, Heritage traces, differences, and futures: New research approaches to heritage and society, [in:] R. Kusek, J. Purchla (eds.), Heritage and society, International Cultural Centre, Kraków.
Google Scholar

Macdonald Sharon 2013, Memorylands: Heritage and identity in Europe today, Routledge, London.
Google Scholar

Miezian Maciej 2002, Nie od razu Nową Hutę zbudowano (dzieje rejonu Kraków – Wschód od 5 tys. p.n.e. do 1947 roku), Stowarzyszenie na rzecz rozwoju Nowej Huty, Kraków.
Google Scholar

Ministry of Culture and National Heritage 2018, Warsaw recommendation on recovery and reconstruction of cultural heritage, p. 3.
Google Scholar

Morgan David 2004, Konflikt pamięci. Narracje radomskiego czerwca 1976, transl. J. Popowski, Institute of National Remembrance (IPN), Warszawa.
Google Scholar

Niedźwiedź Anna 2019, Laboratorium dziedzictwa, Tygodnik Powszechy, dodatek specjalny Kraków. Antropologie dziedzictwa, no. 28, pp. 4–9.
Google Scholar

Niedźwiedź Anna 2018, Disputed spiritualities, contested heritages: Wawel Hill and its sacred aura, material religion, The Journal of Objects, Art and Belief, vol. 14, no. 2, pp. 278–281.
Google Scholar

Niedźwiedź Anna 2017, Framing the Pope Within the Urban Space: John Paul II and the Cityscape of Kraków, [in:] Spiritualizing the city: Agency and resilience of the urban and urbanesque habitat, V. Hägner, P. J. Margry (eds.), Abingdon, New York pp. 81–101.
Google Scholar

Klaś Jarosław (ed.). 2018, Nowa Huta. Architektoniczny portret miasta drugiej połowy XX wieku, OK. im C.K. Norwida, Kraków.
Google Scholar

Piasecki E., 1971, “Procesimigracji,” [in:] S. Panek, E. Piasecki (eds.), Nowa Huta. Integracja ludności w świetle badań antropologicznych, Materiały i Prace Antropologiczne, no. 80, pp. 22–51.
Google Scholar

Pozniak K. 2014, Nowa Huta: Generations of change in a model socialist town, University of Pittsburgh Press, Pittsburgh.
Google Scholar

Purchla Jacek 2018, Miasto i polityka. Przypadki Krakowa, Universitas, Kraków.
Google Scholar

Purchla Jacek 1996, “Miasto niepokorne. Znaczenie lat 1945–1956 dla rozwoju Krakowa,” [in:] K. Broński, J. Purchla, J. Szpak (eds.), Kraków – Małopolska w Europie Środka. Studia ku czci profesora Jana M. Małeckiego w 70. rocznicę urodzin, Universitas, Kraków, pp. 271–286.
Google Scholar

Raport roczny 1999 , HTS S.A., Kraków 2000.
Google Scholar

Salwiński J., L. Sibila et al. (eds.) 2008, Kryptonim “Gigant”.Dzieje nowohuckiego kombinatu w latach 1949–1958, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Kraków.
Google Scholar

Saryusz-Wolska Magdalena 2011, Spotkania czasu z miejscem. Studia o pamięci i miastach, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
Google Scholar

Scott James C.1990, Domination and the arts of resistance: Hidden transcripts, Yale University Press, New Haven, London.
Google Scholar

Siemieńska Renata 1969, Nowe życie w nowym mieście, Wiedza Powszechna, Warszawa.
Google Scholar

Stobiecki Rafał 2008, Historycy wobec polityki historycznej, [in:] Pamięć i polityka historyczna, S. Nowinowski, J. Pomorski, R. Stobieck (eds.), Institute of National Remembrance (IPN), Łódź, pp. 175–192.
Google Scholar

Sulimski Jerzy 1976, Kraków w procesie przemian. Współczesne przeobrażenia zbiorowości wielkomiejskiej, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
Google Scholar

Szacki Jerzy 2011, Tradycja, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warsaw.
Google Scholar

Urry John 2002, The tourist gaze, Sage, London.
Google Scholar

Uspieński Boris 1998, Historia i semiotyka, transl. B. Żyłko, Słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
Google Scholar