With or without Respect? Treatment of Post-mortem Remains of the Dead in the Course of  Post-funeral Interferences at Czarnówko in Pomerania

Kalina Skóra

doi:10.23858/FAH32.2019.001

Published: 2019-12-12

Vol. 32 (2019)

With or without Respect? Treatment of Post-mortem Remains of the Dead in the Course of Post-funeral Interferences at Czarnówko in Pomerania

Kalina Skóra

Fasciculi Archaeologiae Historicae

Section: Articles

https://doi.org/10.23858/FAH32.2019.001

Abstract

Cemeteries of the Wielbark Culture are to a different degree affected by a practice of grave opening. The arrangement of bone remains in the grave is still a basic tool to assess the time interval between the burial and the interference. On the other hand, an assessment of the manner in which the dead body or the skeleton was treated is a premise for defining relationships between perpetrators of the disturb- ance and the dead. Thus, it can also inform us about intentions which motivated the perpetrators. In this paper it is attempted to discuss the necropolis in Czarnówko from this point of view. Research opportunities and limitations resulting from the state of preservation of archaeological sources were dealt with. Furthermore, findings were referred to other cemeteries of the Wielbark Culture.

Keywords:

Wielbark Culture, Czarnówko, grave opening, inter- and post-funeral interferences, bone remains, burial rites

Most read articles by the same author(s)

Kalina Skóra, Piotr Strzyż, Jan Szymczak, Bull of Antipope John XXIII found in Mierzyn, Central Poland , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 35 (2022)
Piotr Strzyż, Kalina Skóra, A New Find of a Falchion from Central Poland , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 33 (2020)
Kalina Skóra, ‘Houses of Graves’ of Central-East Europe: Archaeology about Jewish Funeral Rituals , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 36 (2023): Studies of Jewish Archaeology of Medieval and Post-medieval Europe
Kalina Skóra, A Few Reflections on Suicide and Profane Death from not only an Archaeological Perspective on the Margins of Paweł Duma’s Book, ‘Profane Death in Burial Practices of a Pre-Industrial Society. A Study from Silesia’. , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 33 (2020)
Kalina Skóra, Opening of Graves in the Cemetery of the Wielbark Culture in Kowalewko. A Preliminary Analysis , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 30 (2017)
Tomasz Kurasiński, Kalina Skóra, Children’s burials from the early medieval inhumation cemetery in Radom, Site 4 , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 28 (2015)
Leszek Klimek, Tomasz Kurasiński, Kalina Skóra, Metallographic analyses of military items from the Early Medieval inhumation cemetery in Radom, Site 4 , Fasciculi Archaeologiae Historicae: Vol. 26 (2013)

Download files

PDF

Citation rules

Skóra, K. (2019). With or without Respect? Treatment of Post-mortem Remains of the Dead in the Course of Post-funeral Interferences at Czarnówko in Pomerania. Fasciculi Archaeologiae Historicae, 32, 7–24. https://doi.org/10.23858/FAH32.2019.001

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Adler H. 1970. Zur Ausplünderung langobardischer Gräberfelder in Österreich. “Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien” 100, 138-147.
Google Scholar

Andersen H. Chr. H. 2003. Neue Untersuchungen im Moor von Ejsbøl. In: L. Gebauer Thomsen, L. Jørgensen, B. Storgaard (eds.), Sieg und Triumph: Der Norden im Schatten des Römischen Reiches. København, 246-256.
Google Scholar

Andrzejowski J. 2014. Zapomniane złoto – nieznane cmentarzysko kultury przeworskiej z Plebanki na Kujawach. “Wiadomości Archeologiczne” 65, 95-123.
Google Scholar

Andrzejowski J., Żórawska A., Biborski M., Kapla W. 2002. Grób 122 z cmentarzyska kultury wielbarskiej w Jartyporach na Podlasiu. Nowe materiały do badań nad obrządkiem pogrzebowym w gockim kręgu kulturowym. In: M. Karczewska, M. Karczewski (eds.), Badania archeologiczne w Polsce północno-wschodniej i na zachodniej Białorusi w latach 2000-2001. Materiały z konferencji. Białystok, 253-263.
Google Scholar

Armit I. 2012. Headhunting and the Body in Iron Age Europe. Cambridge.
Google Scholar

Aspöck E. 2005. Graböffnungen im Frühmittelalter und das Fallbeispiel der langobardenzeitlichen Gräber von Brunn am Gebirge, Flur Wolfholz, Niederösterreich. “Archaeologia Austriaca” 87, 225-264.
Google Scholar

Aspöck E. 2018. Frühmittelalterliche Graböffnungen: von ungeliebter Störung zur archäologischen Quelle. In: J. Drauschke, E. Kislinger, K. Kühtreiber, T. Kühtreiber, G. Scharrer-Liška, T. Vida (eds.), Lebenswelten zwischen Archäologie und Geschichte. Festschrift für Falko Daim zu seinem 65. Geburtstag. Sonderdruck Monographien des Römisch-Germanische Zentralmuseum Mainz 150. Mainz, 3-14.
Google Scholar

Beliavets V., Przybyła M. J., Voroniatov S. 2018. Gold Rings from Pilipki in Podlasie: Some Remarks on the Connections
Google Scholar

between the Wielbark Culture and Scandinavian at the Close of the Early and in the Beginnings of the Late Roman Period. In: B. Niezabitowska-Wiśniewska, P. Łuczkiewicz, S. Sadowski, M. Stasiak-Cyran, M. Erdrich (eds.), Studia barbarica. Profesorowi Andrzejowi Kokowskiemu w 65. rocznicę urodzin 1 / For Professor Andrzej Kokowski on His 65th Birthday 1. Lublin, 158-187.
Google Scholar

Blankenfeldt R. 2015. Thorsberger Moor 2: Die persönlichen Ausrüstungen. Schleswig.
Google Scholar

Bursche A. 2013. The Battle of Abritus, the Imperial Treasury and Aurei in Barbaricum. “The Numismatic Chronicle” 173, 151-170.
Google Scholar

Bursche A., Niezabitowska-Wiśniewska B. 2018. Two Antique Gold Coins from Ulów in Roztocze. In: B. Niezabitowska-Wiśniewska, P. Łuczkiewicz, S. Sadowski, M. Stasiak-Cyran, M. Erdrich (eds.), Studia barbarica. Profesorowi Andrzejowi Kokowskiemu w 65. rocznicę urodzin 2 / For Professor Andrzej Kokowski on His 65th Birthday 2. Lublin, 248-267.
Google Scholar

von Carnap-Bornheim C., Ilkjær J. 1996. Illerup Adal 5: Die Prachtausrüstungen. Textband. Jutland Archaeological Society Publications 25:5. Arhus.
Google Scholar

Crumlin-Pedersen O. 1995. Boat-burials at Slusegaard and the Interpretation of the Boat-grave Custom. In: O. Crumlin-Pedersen, B. Munch Thye (eds.), The Ship as Symbol in Prehistoric and Medieval Scandinavia. Papers from an International Research Seminar at the Danish National Museum, Copenhagen, 5th-7th May 1994. Publications from the National Museum. Studies in Archaeology & History 1. Copenhagen, 87-99.
Google Scholar

Dąbrowska E. 1997. Średniowieczny ceremoniał pogrzebowy wyższego duchowieństwa polskiego – studium archeologiczno-historyczne. “Studia Źródłoznawcze” 36, 9-29.
Google Scholar

Dobos A. 2014. Plunder or Ritual? The Phenomenon of Grave Reopening in the Row-grave Cemeteries from Transylvania (6th-7th Centuries). “Annales Universitatis Apulensis. Series Historica” 18, 2: Archaeothanatology: An Interdisciplinary Approach on Death from Prehistory to the Middle Ages, 135-162.
Google Scholar

Domańska E. 2017. Nekros. Wprowadzenie do ontologii martwego ciała. Warszawa.
Google Scholar

Hensel B., Kalicz N. 1987. Das bronzezeitliche Gräberfeld von Mezocsat, Kom. Borsod, NO Ungarn. “Bericht der Römisch-Germanischen Kommission” 67 (1986), 5-89.
Google Scholar

Gardeła L. 2017. Bad Death in the Early Middle Ages. Atypical Burials from Poland in a Comparative Perspective. Collectio Archaeologica Ressoviensis 36. Rzeszów.
Google Scholar

Gardeła L., Kajkowski K. (eds.) 2013. Motyw głowy w dawnych kulturach w perspektywie porównawczej / The Head Motif in Past Societies in a Comparative Perspective. Motywy przez wieki / Motifs Through the Ages 1. Bytów.
Google Scholar

Jarzec A. 2018. Krosno, stan. 1. Nekropola kultury wielbarskiej z obszaru starożytnego ujścia Wisły. Materiały z badań w latach 1980-2009. Światowit Supplement Series B: Barbaricum 12, A. Cieśliński (ed.). Warszawa.
Google Scholar

Kaczanowski P., Madyda-Legutko R., Nawrolska E. 1982. Birytualne cmentarzysko z okresu wpływów rzymskich we wsi Żalęcino, woj. Szczecin (Badania 1976, 1978, 1979). “Materiały Zachodniopomorskie” 26 (1980), 61-111.
Google Scholar

Klevnäs A. M. 2013. Whodunnit? Grave Robbery in Anglo-Saxon England and the Merovingian Kingdoms. British Archaeological Reports International Series 2582. Oxford.
Google Scholar

Kokowski A. 1993. Gródek nad Bugiem. Cmentarzysko grupy masłomęckiej 1-3. Lublin.
Google Scholar

Kokowski A. 2007. Goci. Od Skandzy do Campi Gothorum (od Skandynawii do Półwyspu Iberyjskiego). Warszawa.
Google Scholar

Kontny B. 2019. Archeologia wojny. Studia nad uzbrojeniem barbarzyńskiej Europy okresów wpływów rzymskich i wędrówek ludów. Oświęcim.
Google Scholar

Kontny B., Natuniewicz-Sekuła M. 2013. Astonishing Finds in a Well-know Site. Newly Found Spurs from Weklice (the Wielbark Culture). “Fasciculi Archaeologiae Historicae” 26, 11-24.
Google Scholar

Kümmel Ch. 2009. Ur- und frühgeschichtlicher Grabraub. Archäologische Interpretation und kulturanthropologische Erklärung. Tübinger Schriften zur Ur- und Frühgeschichtlichen Archäologie 9. Münster, München, Berlin.
Google Scholar

Kurzyńska M. 2015. Linowo, stanowisko 6. Birytualne cmentarzysko kultury wielbarskiej z północno-wschodniej części ziemi chełmińskiej. Grudziądz, Toruń.
Google Scholar

Lyman R. 1994. Vertebrate Taphonomy. Cambridge.
Google Scholar

Mays S. 1998. The Archaeology of Human Bones. London.
Google Scholar

Mączyńska M. 1999. Dwa złote pierścienie z cmentarzyska kultury wielbarskiej w Babim Dole-Borczu, pow. kartuski. In: J. Andrzejowski (ed.), Comhlan. Studia z archeologii okresu przedrzymskiego i rzymskiego w Europie Środkowej dedykowane Teresie Dąbrowskiej w 65. rocznicę urodzin. Warszawa, 273-277.
Google Scholar

Mierzwiński A. 2012. Dobroczyńcy zmarłych. Rozważania o ingerencjach grobowych w późnej epoce brązu i wczesnej epoce żelaza. “Przegląd Archeologiczny” 60, 49-82.
Google Scholar

Mollerup L., Ejgreen A. K., Hertz E., Kähler Holst M. 2016. The Postmortem Exposure Interval of an Iron Age Human Bone Assemblage from Alken Enge, Denmark. “Journal of Archaeological Science: Reports” 10, 819-827.
Google Scholar

Natuniewicz-Sekuła M. 2007a. Birytualny (?) pochówek z cmentarzyska kultury wielbarskiej w Weklicach, gm. Elbląg, stanowisko 7. In: E. Nawrolska (ed.), XV Sesja Pomorzoznawcza: materiały z konferencji 30 listopada - 02 grudnia 2005. Elbląg, 151-158.
Google Scholar

Natuniewicz-Sekuła M. 2007b. Wczesnorzymskie szkieletowe pochówki o orientacji zachodniej z cmentarzyska w Weklicach, stan. 7, pow. Elbląg. Przyczynek do analizy zwyczajów pogrzebowych ludności kultury wielbarskiej. In: M. Fudziński, H. Paner (eds.), Nowe materiały i interpretacje. Stan dyskusji na temat kultury wielbarskiej. Gdańsk, 475-496.
Google Scholar

Natuniewicz-Sekuła M., Okulicz-Kozaryn J. 2011. Weklice. A Cemetery of the Wielbark Culture on the Eastern Margin of Vistula Delta (Excavations 1984-2004). Monumenta Archaeologica Barbarica 17, A. Bitner-Wróblewska (ed.). Warszawa.
Google Scholar

Neugebauer J.-W. 1991. Die Nekropole F von Gemeinlebarn, Niederösterreich: Untersuchungen zu den Bestattungssitten und zum Grabraub in der ausgehenden Frühbronzezeit in Niederösterreich südlich der Donau zwischen Enns und Wienerwald. Römisch-Germanische Forschungen 49. Mainz am Rhein.
Google Scholar

Neugebauer J.-W. 1994. Zum Grabraub in der Frühbronzezeit Niederösterreichs. In: K. Schmotz (ed.), Vorträge 12. Niederbayerischer Archäologentag. Deggendorf, 109-148.
Google Scholar

Okulicz J., Bursche A. 1987. Badania birytualnego cmentarzyska kultury wielbarskiej w Krośnie. In: A. Pawłowski (ed.), Badania archeologiczne w woj. elbląskim w latach 1980-83. Malbork, 207-231.
Google Scholar

Pachkova S. P., Yakovenko E. V. 1983. Chernyakhovskiy mogil’nik u s. Malinovtsy na Dnestre. In: A.T. Smilenko (ed.), Arkheologicheskiye pamyatniki Srednego Podnestrov’ya. Kiyev, 55-61.
Google Scholar

Pawlikowski M., Mączyńska M., Jakubczyk I. 2018. Badania mineralogii wypełniska grobu 151 w Babim Dole-Borczu, pow. Kartuzy. In: E. Trawicka (ed.), XX Sesja Pomorzoznawcza. Gdańsk, 485-491.
Google Scholar

Petrauskas O.V. 2014. Razrushennye pogrebenyya na mogylʹnikakh chernyakhovskoy kulʹtury Podneprovʹya – analyz arkheolohicheskoy struktury. In: H.Yu. Ivakin (ed.), Vid Venediv do Rusi. Zbirnyk naukovykh prats’ na poshanu doktora istorychnykh nauk, profesora Denysa Nykodymovycha Kozaka z nahodu yoho 70-littya. Kiyev, 125-152.
Google Scholar

Petrauskas O. V., Tsyndrovskaya L. A. 2002. Nakhodki chernyakhovskoy kul’tury vblizi s. Zhovnino (kollektsiya fondov Instituta arkheologii, g. Kiyev). Kiyev.
Google Scholar

Pietrzak M. 1997. Pruszcz Gdański. Fundstelle 10. Ein Gräberfeld der Oksywie- und Wielbark-Kultur in Ostpommern. Monumenta Archaeologica Barbarica 4, M. Mączyńska (ed.). Kraków.
Google Scholar

Pietrzak M., Cymek L., Rożnowski F. 2015. Pruszcz Gdański stanowisko 5. Cmentarzysko z późnego okresu wpływów rzymskich i wędrówek ludów. Gdańsk.
Google Scholar

Radig W. 1942. Der ostgermanische Goldmünzhort von Stara Wies, Kreis Sokolow. “Die Burg” 3 (1), 17-40.
Google Scholar

Reiersen H. 2018. The Death of Serpent-Head Rings. Ritual Destruction of Elite Insignia from the Roman Period. In: M. Vedeler, I. M. Røstad, E. S. Kristoffersen, Z. T. Glørstad (eds.), Charismatic Objects. From Roman Times to the Middle Ages. Oslo, 31-55.
Google Scholar

Rożnowski F., Cymek L. 2015. Analizy antropologiczne szczątków kostnych z cmentarzyska w Czarnówku, stan. 5, pow. lęborski (materiały z lat 2008-2015). In: J. Andrzejowski (ed.), Czarnówko, stan. 5. Cmentarzyska z późnej starożytności na Pomorzu 1. Monumenta Archaeologica Barbarica. Series Gemina 5. Lębork, Warszawa, 69-137.
Google Scholar

Rusin K. 2008. Grave of the Wielbark Culture from the Younger Roman Period under Barrow No 1 in Szpaki, Wyszki Commune, Bielsk Podlaski District, Podlasie Voivodship. In: B. Niezabitowska-Wiśniewska, M. Juściński, P. Łuczkiewicz, S. Sadowski (eds.), The Turbulent Epoch. New Materials from the Late Roman Period and the Migration Period 1. Lublin, 295-308.
Google Scholar

Schuster J. 2015. Przybysze ze Skandynawii – małe cmentarzysko z okresu wędrówek ludów. In: J. Andrzejowski (ed.), Czarnówko, stan. 5. Cmentarzyska z późnej starożytności na Pomorzu 1. Monumenta Archaeologica Barbarica. Series Gemina 5. Lębork, Warszawa, 15-42.
Google Scholar

Schuster J. 2018. Czarnówko, stan. 5. Osiem grobów okazałych – narodziny nowych elit w II wieku po Chr. w basenie Morza Bałtyckiego. Czarnówko, stan. 5. Cmentarzyska z późnej starożytności na Pomorzu 2. Monumenta Archaeologica Barbarica. Series Gemina 8. J. Andrzejowski, M. Pruska, J. Schuster (eds.), Lębork, Warszawa.
Google Scholar

Sellevold B. J., Lund Hansen U., Jørgensen J. B. 1984. Iron Age Man in Denmark. Prehistoric Man in Denmark 3. Nordiske Fortidsminder B8. København.
Google Scholar

Skorupka T. 2001. Kowalewko. Cmentarzysko birytualne ludności kultury wielbarskiej (od połowy I w. n.e. do początku III w. n.e.). Archeologiczne badania ratownicze wzdłuż trasy gazociągu tranzytowego 2: Wielkopolska 3. Poznań.
Google Scholar

Skóra K. 2015a. Struktura społeczna ludności kultury wielbarskiej. Łódź.
Google Scholar

Skóra K. 2015b. Biritual Burials of the Wielbark Culture – Introductory Remarks. In: L. Gardeła, K. Kajkowski (eds.), Kończyny, kości i wtórnie otwarte groby w dawnych kulturach / Limbs, Bones, and Reopened Graves in Past Societies. 2. Bytów, 85-122.
Google Scholar

Skóra K. 2017. The Sitting (?) Dead – an Attempt at Assessing Discoveries from Cemeteries of the Wielbark Culture. In: J. Andrzejowski, C. von Carnap-Bornheim, A. Cieśliński, B. Kontny (eds.), Orbis Barbarorum. Studia ad archaeologiam Germanorum et Baltorum temporibus Imperii Romani pertinentia Adalberto Nowakowski dedicate. Warszawa, Schleswig, 537-548.
Google Scholar

Skóra K. forthcoming. Liegt da der Hund begraben? An Aspect of Post-funerary Intrusions from the Wielbark Culture Cemetery in Czarnówko in Pomerania. “Sprawozdania Archeologiczne” 71.
Google Scholar

Symonovich E. A. 1960. Raskopki mogil’nika u Ovcharni sovkhoza «Pridneprovskogo» na Nizhnem Dnepre. In: B. A. Rybakov (ed.), Chernyakhovska kul’tura. Materialy i issledovanija po archeologii SSSR 82. Moskva, 192-238.
Google Scholar

Tempelmann-Mączyńska M. 1989. Babi Dół-Borcz. Woiwodschaft Gdańsk, Gemeinde Somonino, Fundstelle 2 (Gräberfeld aus der römischen Kaiserzeit). “Recherches Archaeologiques de 1987”, 13-20.
Google Scholar

Tempelmann-Mączyńska M. 1992. “Specyficzne pochówki” kultury wielbarskiej. “Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica” 16, 191-199.
Google Scholar

Wadyl S. 2015. Wczesnośredniowieczne cmentarzysko w Czarnówku. In: J. Andrzejowski (ed.), Czarnówko, stan. 5. Cmentarzyska z późnej starożytności na Pomorzu 1. Monumenta Archaeologica Barbarica. Series Gemina 5. Lębork, Warszawa, 43-68.
Google Scholar

Wikborg M. 2017. The Absence of Human Remains in Valsgärde Cemetery. Natural Process or Ritual Phenomena Uppsala Universitet. Available on-line 24.03.2019. www.academia.edu
Google Scholar

Zintl S. 2018. Besondere Gräber – anders geöffnet? Zu Graböffnungen in der späten Merowingerzeit. In: S. Brather, C. Merthen, T. Springer (eds.), Warlords oder Amtsträger? Herausragende Bestattungen der späten Merowingerzeit. Beiträge der Tagung im Germanischen Nationalmuseum in Zusammenarbeit mit dem Institut für Archäologische Wissenschaften (IAW) der Albert-Ludwigs-Universität Freiburg, Abt. Frühgeschichtliche Archäologie und Archäologie des Mittelalters, 21.–23.10. 2013. Nürnberg, 154-164.
Google Scholar