„Świat rzeczy” biskupa sufragana łuckiego Adama Rostkowskiego (1660–1738) w świetle rejestru jego ruchomości

Agnieszka Laszczak-Słaby

doi:10.23858/KHKM72.2024.3.004

Opublikowane: 2024-11-30

Tom 72 Nr 3 (2024)

„Świat rzeczy” biskupa sufragana łuckiego Adama Rostkowskiego (1660–1738) w świetle rejestru jego ruchomości

Agnieszka Laszczak-Słaby

Kwartalnik Historii Kultury Materialnej

Dział: Komunikaty naukowe

https://doi.org/10.23858/KHKM72.2024.3.004

Abstrakt

W tekście przedstawiono spis mobiliów sufragana łuckiego Adama Rostkowskiego, powstały przed jego śmiercią (zm. 5 marca 1738 r.). Biskup pochodził ze szlacheckiego rodu z Mazowsza, spokrewniony był między innymi z rodziną Szczuków. Publikowany rejestr znany jest wyłącznie z kopii przechowywanej wraz z innymi dokumentami sporządzonymi w związku ze śmiercią księdza. Wartość tego źródła wynika z bogactwa informacji na temat materialnego świata katolickiego hierarchy, jak i wiadomości o jego
najbliższym otoczeniu. Rejestr składa się ze spisu przedmiotów i koni oraz zawiera adnotacje, co do ich rozdysponowania po zgonie duchownego. Pozwala to wskazać najbliższą biskupowi grupę ludzi oraz określić materialne zasoby, jakie zgromadził.

Słowa kluczowe:

rachunki, nowożytna Polska, inwentarz, kultura materialna, rejestr rzeczy

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Laszczak-Słaby, A. (2024). „Świat rzeczy” biskupa sufragana łuckiego Adama Rostkowskiego (1660–1738) w świetle rejestru jego ruchomości. Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 72(3), 353–368. https://doi.org/10.23858/KHKM72.2024.3.004

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Achremczyk Stanisław. 1984. Testament kanclerza wielkiego koronnego i biskupa warmińskiego Andrzeja Chryzostoma Załuskiego, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”, 4, s. 375–397.
Google Scholar

Achremczyk Stanisław. 1986. Inwentarz ruchomości pozostałych po śmierci biskupa warmińskiego Andrzeja Chryzostoma Załuskiego, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”, 3–4, s. 147–165.
Google Scholar

Andrzejewska Ewa. 2018. Skarby z dawnej zakrystii: zabytkowe szaty liturgiczne z Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu, Kalisz.
Google Scholar

Bieda Justyna. 2015. Cele i organizacja zakładów karnych w I Rzeczypospolitej, „Acta Universitatis Lodziensis Folia Historica”, 94, s. 77–90. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6050.94.07
Google Scholar

Burda Ewa. 1989–1991. Rostkowski Adam Stanisław, [w:] Polski słownik biograficzny, 32, Warszawa–Kraków, s. 161–163.
Google Scholar

Danowska Ewa. 2008. O rzeczach doczesnych księdza kanonika. Inwentarz pośmiertny Michała hrabiego Ankwicza z 1786 r., „Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce”, 110, s. 107–128. DOI: https://doi.org/10.52204/np.2008.110.107-128
Google Scholar

Danowska Ewa. 2019. Jana Miłoszewskiego dobytek doczesny. Inwentarz pośmiertny małopolskiego szlachcica z 1725 r. , „Krakowski Rocznik Archiwalny”, 25, s. 131–154. DOI: https://doi.org/10.4467/12332135KRA.19.004.13820
Google Scholar

Dygdała Jerzy. 1998. U początków katolickiego oświecenia w Polsce? Z działalności kościelnej biskupów Andrzeja Stanisława Załuskiego i Adama Stanisława Grabowskiego, [w:] Między barokiem a oświeceniem. Nowe spojrzenie na czasy saskie, red. K. Stasiewicz, S. Achremczyk, Olsztyn, s. 181–188.
Google Scholar

Dygdała Jerzy. 2011. Z doświadczeń edytora osiemnastowiecznych lustracji inwentarzy — czy instrukcja wydawnicza w ogóle jest potrzebna?, [w:] Teoria i praktyka edycji nowożytnych źródeł w Polsce (XVI–XVIII w.), red. A. Perłakowski, Kraków, s. 143–158.
Google Scholar

Gloger Zygmunt. 1903. Encyklopedia staropolska ilustrowana, 4, Warszawa.
Google Scholar

Główka Dariusz. 1997. Podstawy prawne testamentów i inwentarzy pośmiertnych duchowieństwa katolickiego w Polsce w epoce potrydenckiej, [w:] Studia z archeologii i historii dedykowane Jerzemu Kruppému, red. J. Olczak, „Archaeologia Historica Polona”, 5, Toruń, s. 203–210.
Google Scholar

Główka Dariusz. 2004a. Majątek osobisty duchowieństwa katolickiego w Koronie w XVII i XVIII wieku, Warszawa.
Google Scholar

Główka Dariusz. 2004b. Testamenty i inwentarze pośmiertne mienia duchownych katolickich w Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku jako wstęp i źródło do badań pobożności indywidualnej, „Barok: historia, literatura, sztuka”, 11, 2, s. 89–96.
Google Scholar

Główka Dariusz, Klonder Andrzej. 2003. Inwentarze mienia w badaniach kultury Europy od średniowiecza po nowożytność, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, 51, 2, s. 157–176.
Google Scholar

Góralski Wojciech. 1973. Powstanie kapituły kolegiackiej w Pułtusku, „Archiwa Biblioteki i Muzea Kościelne”, 26, s. 287–306. DOI: https://doi.org/10.31743/abmk.7005
Google Scholar

Góralski Wojciech. 1976. Skład osobowy oraz obsadzanie prałatur i kanonii w kapitule kolegiackiej w Pułtusku, „Prawo Kanoniczne: kwartalnik prawno-historyczny”, 19, 1–2, s. 241–269.
Google Scholar

Góralski Wojciech. 1987. Andrzej Chryzostom Załuski bp płocki (1692–1698), Warszawa.
Google Scholar

Góralski Wojciech. 2014. Organizacja sieci dekanalnej w diecezji płockiej, „Studia Płockie”, 42, s. 147–178.
Google Scholar

Historia. 1974. Historia Kościoła w Polsce, 1, 2, Poznań–Warszawa.
Google Scholar

Instrukcja. 1953. Instrukcja wydawnicza dla źródeł historycznych od XVI do połowy XIX wieku, red. K. Lepszy, Wrocław.
Google Scholar

Kawecki Roman. 2010–2011. Szczuka Kazimierz Jan, [w:] Polski słownik biograficzny, 47, Warszawa–Kraków, s. 458–462.
Google Scholar

Kicińska Urszula. 2013. „Długu żadnego po sobie nie zostawuję” — legaty duchownych małopolskich w testamentach z XVII wieku, „Krakowskie Studia Małopolskie”, 18, s. 411–422. DOI: https://doi.org/10.15804/ksm201327
Google Scholar

Kicińska Urszula. 2017. Splendory domowe w staropolskich inwentarzach ruchomości, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, 65, 4, s. 461–470.
Google Scholar

Klonder Andrzej. 2019. Nalewka srebrna z miednicą — atrybut elitarnej kultury stołu we wczesnonowożytnej Europie Środkowej. Uwagi wstępne, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, 67, 1, 41–53. DOI: https://doi.org/10.23858/KHKM67.2019.1.003
Google Scholar

Konieczka-Śliwińska Danuta. 1997. Życie codzienne opactwa benedyktynów w Mogilnie. Zarys problematyki, „Nasza Przeszłość”, 88, s. 5–31. DOI: https://doi.org/10.52204/np.1997.88.5-31
Google Scholar

Kozłowski Jan. 1989–1991. Rostkowski Adam Franciszek, [w:] Polski słownik biograficzny, 32, Warszawa–Kraków, s. 160–161.
Google Scholar

Krawczuk Wojciech. 2011. Aspekt historii języka w edytorstwie nowożytnych źródeł historycznych, [w:] Teoria i praktyka edycji nowożytnych źródeł w Polsce (XVI–XVIII w.), red. A. Perłakowski, Kraków, s. 205–210.
Google Scholar

Królik Ludwik. 1986. Majątek kapituły kolegiackiej w Warszawie, „Studia Theologica Varsaviensia”, 24, s. 171–200.
Google Scholar

Lewandowska Izabela. 2001. Biskup Jan Stefan Wydżga i Kapituła Warmińska w drugiej połowie XVII wieku, „Studia Warmińskie”, 38, s. 139–153.
Google Scholar

Mączyński Ryszard. 2008. Kościół św. Benona w Warszawie. Nieznane karty z dziejów Bractwa Niemieckiego, zakonu redemptorystów i początków stołecznego przemysłu, Toruń.
Google Scholar

Michałowska-Mycielska Anna. 1995. Stanisław Antoni Szczuka — początki kariery patrona, „Kwartalnik Historyczny”, 102, 3–4, s. 61–90.
Google Scholar

Obłąk Jan. 1964. Stosunek do nauki i sztuki biskupa warmińskiego Adama Stanisława Grabowskiego, „Studia Warmińskie”, 1, s. 1–60.
Google Scholar

Palkij Henryk. 2011. Stanisław Antoni Szczuka, [w:] Polski słownik biograficzny, 47, Warszawa–Kraków, s. 469–480.
Google Scholar

Penkała-Jastrzębska Anna. 2020. Mit srebrnej łyżeczki? Przedmioty prestiżowe w szlacheckich inwentarzach majątkowych z ksiąg grodzkich województwa krakowskiego w czasach saskich, „Kwartalnik Historyczny”, 127, 1, s. 33–62. DOI: https://doi.org/10.12775/KH.2020.127.1.02
Google Scholar

Piela Agnieszka. 2015. Zwyczaj picia kawy i herbaty odzwierciedlony w polskim słownictwie i frazeologii, „LingVaria”, 1, s. 141–152. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.19.09
Google Scholar

Pielas Jacek. 2015. Inwentarze pośmiertne ruchomości szlachty sandomierskiej z XVII–XVIII wieku — perspektywy i problemy metodologiczne przygotowywanej edycji źródłowej, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, 63, 4, s. 629–635.
Google Scholar

Popiołek Bożena. 2024. Z poczucia piękna, z potrzeby posiadania. Kobiecy świat rzeczy w osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej, Warszawa.
Google Scholar

Pośpiech Andrzej. 1992. Pułapka oczywistości. Pośmiertne spisy ruchomości szlachty wielkopolskiej z XVII wieku, Warszawa.
Google Scholar

Prokop Krzysztof Rafał. 2006a. Sakry i sukcesja święceń biskupich pasterzy diecezji płockiej w XVIII wieku, „Studia Płockie”, 34, s. 207–246.
Google Scholar

Prokop Krzysztof Rafał. 2006b. Wiadomości do biografii biskupów oraz opatów i ksień z ziem Rzeczypospolitej Obojga Narodów z osiemnastowiecznej prasy warszawskiej doby saskiej i stanisławowskiej (1729–1795), „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, 86, s. 287–329. DOI: https://doi.org/10.31743/abmk.10078
Google Scholar

Prokop Krzysztof Rafał. 2012. Wypisy źródłowe do biografii polskich biskupów i opatów z czasów Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niewoli narodowej doby zaborów (XVI–XIX w.) (cz. X), „Archiwa Biblioteki i Muzea Kościelne”, 97, s. 217–332. DOI: https://doi.org/10.31743/abmk.11716
Google Scholar

Prokop Krzysztof Rafał. 2013. Między ascezą a przepychem. Dwa studia o rzeczach codziennego użytku i przedmiotach zbytku w regułach zakonnych oraz kościelnych ceremoniach w średniowieczu i czasach nowożytnych, Warszawa.
Google Scholar

Prokop Krzysztof Rafał. 2014. Wypisy źródłowe do biografii polskich biskupów i opatów z czasów Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niewoli narodowej doby zaborów (XVI–XIX w.) (cz. XII), „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, 101, s. 141–215. DOI: https://doi.org/10.31743/abmk.11983
Google Scholar

Przy boku. 2019. Przy boku króla Stanisława Leszczyńskiego (1706–1709), 2, W wędrówkach po Polsce między Gdańskiem a Lwowem w latach 1708–1709, oprac. J. Dygdała, Warszawa.
Google Scholar

Radzimiński Andrzej. 1996. W sprawie genezy kolegiaty i kapituły w Pułtusku, [w:] Studia nad dziejami miast i mieszczaństwa w średniowieczu: studia ofiarowane Profesorowi Antoniemu Czacharowskiemu w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin i czterdziestolecie pracy naukowej, red. R. Czaja, J. Tandecki, Toruń, s. 143–154.
Google Scholar

Rafałowiczówna Jadwiga. 2000. „A z Warszawy nowiny te...” Listy do Elżbiety Sieniawskiej z lat 1710–1720, oprac. B. Popiołek, Kraków.
Google Scholar

Rostkowski Adam Franciszek. 1711. Litera fidae relationis obitus celsissimi principis illustrissimi et reverendissimi Domini D. Andreae Chrysostomi in Załuskie Załuski, Episcopi Varmiensis et Sambien. S. R. J. Principis, terrarum Prussiae Praesidis, Supremi Cancellarij regni, ad amicum confidentem scripta, Brunsberg.
Google Scholar

Szajt Jakub 2014. Znaczenie kulturowe naczyń cynowych w rozwoju historycznym — zastawa stołu dawniej i dziś, [w:] Kultura jedzenia, jedzenie w kulturze, Kraków, s. 91–101.
Google Scholar

Turnau Irena. 1999. Słownik ubiorów: tkaniny, wyroby pozatkackie, skóry, broń i klejnoty oraz barwy znane w Polsce od średniowiecza do początku XIX w., Warszawa.
Google Scholar

Urzędnicy. 1992. Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV–XVIII wieku. Spisy, oprac. K. Chłapowski in., Kórnik.
Google Scholar

Wagner Marek. 2011. Wacław Szczuka, [w:] Polski słownik biograficzny, 46, Warszawa–Kraków, s. 481–482.
Google Scholar

Wieruch-Jankowska Ewa. 2015. Herbata na warszawskim stole XIX wieku. Zwyczaje i akcesoria, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, 13, 1, s. 23–47. DOI: https://doi.org/10.17951/l.2015.13.1.23
Google Scholar

Zawadzki Wojciech. 2009. Duchowieństwo katolickie oficjalatu pomezańskiego w latach 1525–1821, 1: Studium prozopograficzne, Elbląg.
Google Scholar