Człowiek – środowisko w świetle interpretacji paleoekologicznych danych archeobotanicznych z wybranych stanowisk archeologicznych

Grzegorz Skrzyński

Published: 2018-01-01

Vol. 66 No. 2 (2018)

Humans and the environment in the light of paleoecological interpretations of archaeobotanical data from selected archaeological sites

Grzegorz Skrzyński

Abstract

Plant remains are one of the basic sources of data about past ecosystems; their analysis contributes signifi cantly to research on the emergence and functioning of plant communities. This kind of research also helps in reconstructing the life environment of human communities in the past. Based on examples from early-mediaeval sites in Radom and Suraż, the article presents the major methods of paleoecology and conclusions following from their interpretation: the phytosociological method by J. Braun-Blanquet, the habitat preference indictor values worked out by H. Ellenberg and in Poland by K. Zarzycki, and the method based on analyzing maps of potential natural vegetation prepared by W. Matuszkiewicz’s team. The examples illustrate the potential of paleoecological interpretation of macroscopic plant remains, which makes it possible to capture relationships between cultural phenomena and the local background of natural environmental conditions.

Keywords:

archeobotany, paleoecology, botanical sources, environment

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Skrzyński, G. (2018). Humans and the environment in the light of paleoecological interpretations of archaeobotanical data from selected archaeological sites. The Quarterly of the History of Material Culture, 66(2), 199–205. Retrieved from https://journals.iaepan.pl/khkm/article/view/1008

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Auch Michał, Bugaj Urszula, Trzeciecki Maciej. 2012. Archeologia w Radomiu – Archeologia dla Radomia. Próba podsumowania pierwszych lat projektu „Park kulturowy Stary Radom”, [w:] Radom: korzenie miasta i regionu. Archeologia w obliczu wyzwań współczesności, t. 3, red. A. Buko, D. Główka, M. Trzeciecki, Warszawa, s. 9-39
Google Scholar

Behre Karl-Ernst. 1976. Die Pflanzenreste aus der frügeschichtlichen Wurt Elisenhof, Studien zur Küstenarchäologie Schleswig-Holsteins, Ser. A. Elisenhof, 2, Bern
Google Scholar

Braun-Blanquet Josias. 1928. Pflanzensoziologie. Grundzüge der Vegetationskunde, Biologische Studienbücher 7, Berlin
Google Scholar

Braun-Blanquet Josias. 1964. Pflanzensoziologie. Grundzüge der Vegetationskunde, Wien-New York
Google Scholar

Dzwonko Zbigniew, Loster Stefania. 2000. Testing Ellenberg and Zarzycki indicator values as predicators of soil and light conditions in woodlands, „Fragmenta Floristica et Geobotanica”, t. 45, nr 1-2, s. 2-49
Google Scholar

Ellenberg Heinz. 1950. Unkrautgemeinschaften als Zeiger für Klima und Boden, „Landwirtschaftliche Pflanzensoziologie”, t. 1, s. 1-141
Google Scholar

Ellenberg Heinz, Weber Heinrich E., Düll Ruprecht, Wirth Volkmar, Werner Willy, Paulißen Dirk. 1992. Zeigerwerte von Pflanzen in Mitteleuropa, Scripta Geobotanica, t. 18, s. 1-257
Google Scholar

Falińska Krystyna. 2004. Ekologia roślin, Warszawa
Google Scholar

Faliński Janusz Bogdan. 1986. Sukcesja roślinności na terenach porolnych jako przejaw dynamiki ekosystemu wyzwolonego spod długotrwałej presji antropogenicznej, cz. 1-2, „Wiadomości Botaniczne”, t. 30, nr 1, s. 12-50, t. 30, nr 2, s. 115-126
Google Scholar

Faliński Janusz Bogdan. 2001. Przewodnik do długoterminowych badań ekologicznych, Warszawa
Google Scholar

Krasnodębski Dariusz. 2016. Suraż i Liškiava – średniowieczne ośrodki władzy na pograniczu Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego – wyniki badań archeologicznych (maszynopis w archiwum Instytutu Archeologii i Etnologii PAN)
Google Scholar

Latałowa Małgorzata, Rączkowski Włodzimierz. 1999. Szczątki lnu (Linum usitatissimum L.) z wczesnośredniowiecznego stanowiska we Wrześnicy (Polska północna) w interpretacji botanicznej i archeologicznej, [w:] Rośliny w dawnej gospodarce człowieka, red. K. Wasylikowa, Polish Botanical Studies, Guidebook Series, t. 23, s. 263-278
Google Scholar

Lityńska-Zając Maria. 1997. Środowisko i uprawa roślin w czasach pra- i wczesnohistorycznych, [w:] Z archeologii Małopolski. Historia i stan badań zachodniomałopolskiej wyżyny lessowej, red. K. Tunia, Kraków
Google Scholar

Lityńska-Zając Maria, Wasylikowa Krystyna. 2005. Przewodnik do badań archeobotanicznych, Kraków
Google Scholar

Matuszkiewicz Władysław. 2007. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa
Google Scholar

Matuszkiewicz Władysław, Faliński Janusz Bogdan, Kostrowicki Andrzej S., Matuszkiewicz Jan M., Olaczek Romuald, Wojterski Teofil. 1995. Potencjalna roślinność naturalna Polski. Mapa przeglądowa 1:300 000, Arkusze 1-12,Warszawa
Google Scholar

Medwecka-Kornaś Anna. 1986. Landscape analysis with the use of large-scale, [w:] Végétation et Géomorphologie, red. J.M. Géhu, Berlin, s. 591-602
Google Scholar

Piątkowska-Małecka Joanna. 2016. Suraż i Liškiava – średniowieczne ośrodki władzy na pograniczu Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego – wyniki badań archeozoologicznych (maszynopis w archiwum Instytutu Archeologii i Etnologii PAN)
Google Scholar

Trzcińska-Tacik Helena. 1979. Flora synantropijna Krakowa, Rozprawy habilitacyjne UJ, t. 22, Kraków
Google Scholar

Trzcińska-Tacik Helena, Lityńska-Zając Maria. 1999. Różnorodność flory niewielkiego obszaru – od okresu rzymskiego do współczesności w południowej Polsce, [w:] Rośliny w dawnej gospodarce człowieka, red. K. Wasylikowa, Polish Botanical Studies, Guidebook Series 23, s. 197-209
Google Scholar

Trzcińska-Tacik Helena, Wasylikowa Krystyna. 1982. History of the synathropic changes of flora and vegetation of Poland, „Memorabilia Zoologica”, t. 37, s. 47-69
Google Scholar

Trzcińska-Tacik Helena, Wieserowa Aleksandra. 1976. Flora of Cracow in the Early Medieval and Medieval periods, „Folia Quaternaria”, t. 47, 67-81
Google Scholar

Wasylikowa Krystyna. 1993. Pierwotność przyrody, [w:] J.B. Faliński, Pierwotność przyrody. Zapis dyskusji na XXXVII Seminarium Geobotanicznym, Warszawa, 29.2.1992, Phytocenosis, t. 5
Google Scholar

Zarzycki Kazimierz. 1984. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski, Kraków
Google Scholar

Zarzycki Kazimierz, Trzcińska-Tacik Helena, Różański Wojciech, Szeląg Zbigniew, Wołek Jerzy, Korzeniak Urszula. 2002. Ecological indicator values of vascular plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski, Kraków
Google Scholar