Średniowieczne plakietki pielgrzymie i świeckie z badań w Stargardzie

Iwona  Wojciechowska

doi:10.23858/KHKM67.2019.2.001

Published: 2019-07-14

Vol. 67 No. 2 (2019)

Mediaeval pilgrim badges and secular badges from Stargard

Iwona Wojciechowska

The Quarterly of the History of Material Culture

Section: Studies and Materials

https://doi.org/10.23858/KHKM67.2019.2.001

Abstract

The article is devoted to mediaeval pilgrim badges and secular badges found in recent years in the town of Stargard, in the former quarter XXVIII. The collection of six emblems includes two pilgrim badges from the sanctuaries in Maastricht and Cologne, one secular badge with the coat of arms of Brehna and three unidentified emblems made of an alloy of tin and copper. All those artefacts come from the oldest settlement strata of the chartered town.The context of the finds indicates that the analysed pilgrim badges were devotional objects (parts of home altars?). So far eight pilgrim badges have been discovered in Western Pomerania; the two new finds significantly enrich this collection. Research on secular badges from that area is still at an early stage.

Keywords:

Stargard, pilgrimages, pilgrim badges, secular badges, archaeology, late Middle Ages

Most read articles by the same author(s)

Iwona Wojciechowska, A clay figurine of Christ Crucified from the second half of the 15th. c - the 16th. c. from the excavations in the Old Town in Stargard , The Quarterly of the History of Material Culture: Vol. 66 No. 3 (2018)

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Wojciechowska, I. . (2019). Mediaeval pilgrim badges and secular badges from Stargard . The Quarterly of the History of Material Culture, 67(2), 139–149. https://doi.org/10.23858/KHKM67.2019.2.001

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Assing Helmut. 2003. Askanier, [w:] Höfe und Residenzen im spätmittelalterlichen Reich. Ein dynastisch–typographisches Handbuch, t. 15.I, red. W. Paravicini, Tübingen, s. 31–37.
Google Scholar

Beuningen Hendrik Jan Engelbert van, Koldeweij Adrianus Maria. 1993. Catalogus, [w:] Heilig en Profaan. 100 Laatmiddeleeuwse Insignes, Rotterdam Papers, t. 8, red. H.J.E. van Beuningen, A.M. Koldeweij, Cothen, s. 115–323.
Google Scholar

Boehmer F[elix]. 1903. Geschichte der Stadt Stargard i. Pomm., Geschichte der Stadt im Mittelalter, t. 1, Stargard i Pomm.
Google Scholar

Brüggemann Stefanie. 2013. Stralsund, Hansestadt, Lkr. Vorpommern-Rügen Fpl. 216, „Bodendenkmalpflege in Mecklenburg-Vorpommern”, t. 60, s. 540–544.
Google Scholar

Dannenberg Hans-Dieter. 1997. Die brandenburgischen Denare des 13. und 14. Jahrhunderts. Typenkatalog, Prägezeiten, Historische Zusammenhänge, Berlin.
Google Scholar

Egan Geoff, Pritchard Frances. 2008. Dress accessories c. 1150–c. 1450, Medieval finds from excavation in London, t. 3, Woodbridge.
Google Scholar

Haasis-Berner Andreas, Poettgen Jörg. 2002. Die mittelalterlichen Pilgerzeichen der Heiligen Drei Könige ein Beitrag von Archäologie und Campanologie zur Erforschung der Wallfahrt nach Köln, „Zeitschrift für Archäologie des Mittelalters”, t. 30, s. 173–202.
Google Scholar

Haasis-Berner Andreas. 2003. Pilgerzeichen des Hochmittelalters, Würzburg.
Google Scholar

Heyden Hellmuth. 1940. Das Wallfahrtswesen in Pommern, „Blätter für Kirchengeschichte Pommerns”, z. 22/23, s. 7–21.
Google Scholar

Janowski Andrzej. 2016. Zabytki metalowe, [w:] Archeologia Stargardu. Badania na obszarze dawnego kościoła augustiańskiego, Archeologia Stargardu, t. 2, cz. 2, red. M. Majewski, Stargard, s. 293–355.
Google Scholar

Janowski Andrzej. 2017. Przedmioty metalowe, [w:] Archeologia Stargardu. Badania na Rynku Staromiejskim. Archeologia Stargardu, t. 3, red. M. Majewski, K. Stań, Stargard, s. 127–157.
Google Scholar

Janowski Andrzej, Stań Karolina. 2016. Stargard, miasto, okolice, „Stargardia”, t. 10, s. 489.
Google Scholar

Jänicke Ralf, Schanz Elke. 2013. Malchin, Lkr. Mecklenburgische Seenplatte Fpl. 173, „Bodendenkmalpflege in Mecklenburg-Vorpommern”, t. 60, s. 493.
Google Scholar

Kaute Peter, Rütz Torsten, Samariter Renate. 2013. Greifswald, Hansestadt, Lkr. Vorpommern-Greifswald Fpl. 193, „Bodendenkmalpflege in Mecklenburg-Vorpommern”, t. 60, s. 466–479.
Google Scholar

Koldeweij Jos. 1985. Der gude Sente Servas. De Servatiuslegende en de Servatiana: een onderzoek naar de beeldvorming rond een heilige in de middeleeuwen, Assen–Maastricht.
Google Scholar

Koldeweij Jos. 2006. Geloof & Geluk. Sieraad en devotie in middeleeuws Vlaanderen, Arnheim.
Google Scholar

Köster Kurt. 1984. Mittelalterliche Pilgerzeichen, [w:] Wallfhart kennt keine Grenzen. Themen zu einer Ausstellung des Bayerischen Nationalmuseum und des Adalbert Stifter Vereins, München, red. L. Kriss-Rettenbeck, G. Möhler, München, s. 203–224.
Google Scholar

Krąpiec Marek. 2018. „Wyniki analizy dendrochronologicznej prób drewna z badań prowadzonych przez Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Stargardzie, woj. zachodniopomorskie”, Kraków, maszynopis w archiwum Działu Archeologii MAH w Stargardzie.
Google Scholar

Kuczyński Stefan K. 1995. Znaki pielgrzymie, [w:] Peregrinationes. Pielgrzymki w kulturze dawnej Europy, red. H. Manikowska, H. Zaremska, Warszawa, s. 321–327.
Google Scholar

Majewski Marcin. 2007. Świadectwa pielgrzymek średniowiecznych mieszkańców Pomorza Zachodniego, [w:] Wszyscy jesteśmy tułaczami. Materiały opracowane z okazji obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa 2007 w woj. zachodniopomorskim, red. M. Słomiński, Szczecin, s. 19–22.
Google Scholar

Majewski Marcin. 2010. Pilgerzeichen auf Glocken in hinterpommerschen Kirchen, [w:] Wallfahrer aus dem Osten. Mittelalterliche Pilgerzeichen zwischen Ostsee, Donau und Seine. Beiträge der Tagung Perspektiven der Europäischen Pilgerzeichenforschung, 21. bis 24. April 2010 in Prag, red. H. Kühne, L. Lambacher, J. Hrdina, Europäische Wallfahrtsstudien, t. 10, Frankfurt am Main, s. 51–68.
Google Scholar

Majewski Marcin. 2013. Stargard, Stare Miasto, dawny klasztor augustianów-eremitów, (ul. Klasz tor na, Prządki, Wita Stwosza, Portowa), stan. 11a (AZP 32-10/167), „Stargardia”, t. 7, s. 351, 358.
Google Scholar

Majewski Marcin. 2017. Patryca, matryce i kafle renesansowe — nowe odkrycie z Pomorza Zachodniego, [w:] Gemma gemmarum: studia dedykowane Profesor Hannie Kóčce-Krenz, red. A. Różański, cz. 2, Poznań, s. 1365–1383.
Google Scholar

Majewski Marcin, Rębkowski Marian, Simiński Rafał. 2016. Pielgrzymki pomorskie w średniowieczu. Stan i perspektywy badań, „Przegląd Zachodniopomorski”, t. 31, nr 1, s. 129–168.
Google Scholar

Majewski Marcin, Stań Karolina. 2015. Sprawozdanie wstępne z archeologicznych badań wyprzedzających na dawnym kwartale XXVIII część N–E, dz. geod. Nr 197/7, ul. Włosiennicza/Szewska (część historyczna), Stargard (maszynopis w archiwum Działu Archeologii MAH w Stargardzie).
Google Scholar

Mills Nigel. 2003. Medieval artefacts. Catalogue and price guide, Witham, Essex.
Google Scholar

Mitchiner Michael. 1986. Medieval pilgrim & secular badges, London.
Google Scholar

Paner Henryk. 2016. Gdańsk na pielgrzymkowych szlakach średniowiecznej Europy, Gdańsk.
Google Scholar

Posse Otto. 1888. Die Siegel der Wettiner bis 1324 und der Landgrafen von Thüringen bis 1247, Leipzig.
Google Scholar

Posse Otto. 1893. Die Siegel der Wettiner von 1324–1486 und Herzöge von Sachsen-Wittenberg und Kurfürsten von Sachsen aus Askanischem Geschlecht nebst einer Abhandlung über Heraldik und Sphragistik der Wettiner, Leipzig.
Google Scholar

Rech Manfred. 2004. Gefundene Vergangenheit — Archäologie des Mittelalters in Bremen. Mit besonderer Berücksichtigung von Riga, Bremer Archäologische Blätter, t. 3, Bremen.
Google Scholar

Rębkowski Marian. 1998. Znaki pielgrzymie, [w:] Archeologia średniowiecznego Kołobrzegu, t. 3, red. M. Rębkowski, Kołobrzeg, s. 223–227.
Google Scholar

Rębkowski Marian. 2004. Pielgrzymki mieszkańców średniowiecznych miast południowego wybrzeża Bałtyku w świetle znalezisk znaków pątniczych. Wstęp do badań, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. LII, nr 2, s. 153–188.
Google Scholar

Rębkowski Marian. 2014. Stone houses, glazed jugs and pilgrim badges. An archaeological contribution to the problem of the cultural unity of the hanseatic towns in the Baltic region, „Studia Maritima”, t. 27, cz. 1, s. 5–23.
Google Scholar

Rębkowski Marian, Rulewicz Marian. 2001. Czy mieszkańcy Szczecina pielgrzymowali w średniowieczu do Kolonii?, [w:] Instantia est mater doctrinae. Księga jubileuszowa prof. dr hab. Władysława Filipowiaka, red. E. Wilgocki, M. Dworaczyk, K. Kowalski, A. Porzeziński, S. Słowiński, Szczecin, s. 351–358.
Google Scholar

Rębkowski Marian, Simiński Rafał. 2010. Pielgrzymki mieszkańców Pomorza Zachodniego do sanktuarium św. Teobalda w Thann w średniowieczu, [w:] Turystyka religijna, red. Z. Kroplewski, A. Panasiuk, Szczecin, s. 145–157.
Google Scholar

Rymar Edward. 2015. Historia polityczna i społeczna Nowej Marchii w średniowieczu (do roku 1535), Gorzów Wielkopolski.
Google Scholar

Sawicki Jakub, Wachowski Krzysztof. 2018. Akcesoria pielgrzymie i dewocjonalia, „Wratislavia Antiqua”, t. 23, cz. 2, s. 719–746.
Google Scholar

Schäfer Cathrin. 2015. Greifswald, Hansestadt, Lkr. Vorpommern-Greifswald Fpl. 197, „Bodendenkmalpflege in Mecklenburg-Vorpommern”, t. 61, s. 334–339.
Google Scholar

Spencer Brian. 2010. Pilgrim souvenirs and secular badges. Medieval finds from excavations in London, Medieval finds from excavation in London, t. 7, Woodbridge.
Google Scholar

Stań Karolina. 2018. Stargard, Stare Miasto, ul. Szewska/Włosiennicza, stan. 11 (AZP 32-10/166), „Stargardia”, t. 12, s. 222–224.
Google Scholar

Starnawska Maria. 2008. Świętych życie po życiu. Relikwie w kulturze religijnej na ziemiach polskich w średniowieczu, Warszawa.
Google Scholar

Streich Brigitte. 2003. Wettin, [w:] Höfe und Residenzen im spätmittelalterlichen Reich. Ein dynastisch- typographisches Handbuch, t. 15.I, red. W. Paravicini, Tübingen, s. 213–218.
Google Scholar

Vauchez André. 1996. Święty, [w:] Człowiek średniowiecza, red. J. Le Goff, tłum. M. Radożycka-Paoletti, Warszawa, s. 389–430.
Google Scholar

Witkowska Aleksandra. 1995. Peregrinatio religiosa w średniowiecznej Europie, [w:] Peregrinationes. Pielgrzymki w kulturze dawnej Europy, red. H. Manikowska, H. Zaremska, Warszawa, s. 9–16.
Google Scholar

Wittstock Jürgen. 1998. Der Bremer Pilgerzeichen-Fund, [w:] Der Jakobuskult in „Kunst“ und „Literatur“. Zeugnisse in Bild, Monument, Schrift und Ton, red. K. Herbers, R. Plötz, Tübingen, s. 85–107.
Google Scholar

Znamierowski Alfred. 2017. Heraldyka i weksykologia, red. i współpraca J.L. Kaczmarek, Warszawa.
Google Scholar

Baza Kunera. http://www.kunera.nl/Kunerapage.aspx (dostęp 08.10.2018 r.).
Google Scholar