Opublikowane: 2022-12-21

Ludzkie ciało jako holobiont i hybryda: szkic z zakresu etnografii wielogatunkowej

Magdalena Kozhevnikova
Etnografia Polska
Dział: Artykuły
DOI https://doi.org/10.23858/EP66.2022.3036

Abstrakt

W tym tekście ciało traktuję jako holobiont, czyli organizm złożony z wielu bytów, które wspólnie przyczyniają się do funkcjonowania całości. Francuski biolog Marc-André Selosse postuluje, że koncepcja holobiontu zastępuje przestarzałe pojęcie odrębności organizmu. Człowiek spędza życie indywidualne i społeczne w sieci relacji i współzależności z innymi organizmami, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz ciała. Stąd też ludzkie interakcje społeczne można postrzegać jako interakcje wielu różnych podmiotów. Z kolei biotechnologia umożliwiła hybrydyzację człowieka – tworzenie w warunkach laboratoryjnych organizmów, które na poziomie genetycznym łączą cechy człowieka i innych zwierząt, a także organizmów transgenicznych i „mozaik” składających się z komórek, tkanek lub narządów różnych gatunków. Zasadniczo ta działalność naukowa ma cele terapeutyczne (ksenotransplantacje i hodowle narządów do transplantacji, modelowanie laboratoryjne, produkcja leków itp.). Implikacje tych działań, a także pogłębiająca się wiedza na temat współzależności gatunkowych, rodzą pytania o rzeczywistą wartość i słuszność klasyfikacji gatunkowej: musimy również ponownie przyjrzeć się takim kwestiom jak granice ciała, rola higieny, etyka i estetyka ciała. Nauki biologiczne stają się ważnym źródłem (nie tylko stricte biologicznym) wiedzy o człowieku i jego środowisku, konieczne staje się uwzględnienie ich osiągnięć w sferze humanistycznej. Skutkuje to powstaniem nieantropocentrycznej antropologii, która buduje i kształtuje nowe spojrzenie na relacje międzygatunkowe, także wewnątrz organizmów. Tekst ten jest głosem we wciąż rozwijającej się debacie o postczłowieku i postantropologii.

Słowa kluczowe:

cialo, holobiont, hybryda, posthumanizm, nieantropocentryczna antropologia, etyka ponadgatunkowa, mikroorganizmy, etnografia wielogatunkowa

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Kozhevnikova, M. (2022). Ludzkie ciało jako holobiont i hybryda: szkic z zakresu etnografii wielogatunkowej. Etnografia Polska, 66, 111–124. https://doi.org/10.23858/EP66.2022.3036

Cited by / Share

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.


Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.