Napisy w dziełach Wincentego Flaka — przyczynek do badań nad epigrafiką ludową

Paweł Madejski

doi:10.23858/KHKM74.2026.1.004

Published: 2026-06-29

Vol. 74 No. 1 (2026)

Epigraphs in the works by Wincenty Flak - a study in folk epigraphy

Paweł Madejski

The Quarterly of the History of Material Culture

Section: Studies and Materials

https://doi.org/10.23858/KHKM74.2026.1.004

Abstract

The article discusses the inscriptions that appeared in the works of folk sculptor Wincenty Flak (1870–1943). Flak willingly used them in his works: their presence is confirmed for almost half of his known items. In terms of content, they are not original, mainly repeating propaganda slogans or prayer phrases. On the other hand, the type of the letters used was surprising. Ephemera types appeared rarely and mainly in epigraphs imposed by the subject depicted in the work. On the other hand, the content originating from Flak was expressed by means of his own invention — a font imitating hand-writing, used only by him and his son. When placing inscriptions in his works, the artist was inspired by documents of everyday life, leaflets, and ribbons. This confirms the validity of looking at epigraphic evidence as a fragment of the entire methods of communication in a given community. Without taking into account this broader aspect, research on epigraphy will be at least incomplete, and its conclusions poorly justified.

Keywords:

epigraphy, folk epigraphy, Wincenty Flak, palaeography, neography, inscriptions in work of art

Most read articles by the same author(s)

Grzegorz Jawor, Paweł Madejski, Administrative offences and fees in the villages under Wallachian law in the Sambor starostwo according to Jan Zamoyski’s Inventory… (1568): a critical edition , The Quarterly of the History of Material Culture: Vol. 71 No. 2 (2023):

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Madejski, P. (2026). Epigraphs in the works by Wincenty Flak - a study in folk epigraphy. The Quarterly of the History of Material Culture, 74(1), 85–99. https://doi.org/10.23858/KHKM74.2026.1.004

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Biernat Andrzej. 1976. Polskie źródła epigraficzne XIX wieku: propozycja nowej problematyki, [w:] Nauki pomocnicze historii na XI Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich w Toruniu, red. A. Tomczak, Warszawa-Łódź, s. 129–139.
Google Scholar

Biernat Andrzej. 1981. O niektórych sposobach wyrażania czasu w XIX wieku. Na przykładzie źródeł epigraficznych, „Studia Źródłoznawcze”, 26, s. 165–174.
Google Scholar

Blair Sheila, Bloom Jonathan. 2006. Inscriptions in art and architecture, [w:] The Cambridge companion to the Qur’ān, red. J. D. McAuliffe, Cambridge, s. 165–178.
Google Scholar

Butor Michel. 2019. Les mots dans la peinture, Paris.
Google Scholar

Bystroń Jan Stanisław. 1980. Tematy, które mi odradzano, Warszawa.
Google Scholar

Danto Arthur. 2006. Świat sztuki: pisma z filozofii sztuki, przeł. L. Sosnowski, Kraków.
Google Scholar

Hochleitner Janusz. 2004. Epigrafika ludowa. Przejawy twórczości dokumentacyjnej polskich chłopów na przełomie XIX i XX stulecia, „Zarządzanie i Edukacja”, 3, s. 83–99.
Google Scholar

Kalendarz. 1916. Kalendarz pamiątkowy na 1917 rok, Warszawa.
Google Scholar

Kremer Aleksandra. 2012. W stronę kulturowej koncepcji tekstu pisanego, „Teksty Drugie”, 3, s. 117–133.
Google Scholar

Madejska Katarzyna, Madejski Paweł. 2017. Inskrypcje nagrobne cmentarza katedralnego w Sandomierzu (do 1945), Zielona Góra.
Google Scholar

Madejski Paweł. 2013. Wizytówki a napisy nagrobne w XIX w., [w:] Studia epigraficzne, red. J. Zdrenka, 5, Zielona Góra, s. 101–103.
Google Scholar

Madejski Paweł. 2017. Kapliczki wsi Zielonka Nowa, Zwoleń — Lublin.
Google Scholar

Madejski Paweł. 2024. Wincenty Flak — życie i twórczość, [w:] Wincenty Flak 1870 -1943: rzeźbiarz z Zielonki Nowej, red. K. Madejska, K. Smyk, Zwoleń-Lublin, s. 19–68.
Google Scholar

Madejski Paweł. 2025. Pan Samochodzik i inskrypcje, [w:] Pan Samochodzik i…, red. M. Hlebionek, R. Moczkodan, Toruń, s. 349–370.
Google Scholar

Mietz Andrzej, Pakulski Jan. 1985. Corpus inscriptionum Poloniae, t. 4, z. 1: Kujawy brzeskie, Włocławek-Toruń.
Google Scholar

Mironiuk Nikolska Alicja. 2024. „Był on wśród swoich obcy i niezrozumiały” — twórczość Wincentego Flaka okiem etnografa, [w:] Wincenty Flak 1870–1943: rzeźbiarz z Zielonki Nowej, red. K. Madejska, K. Smyk, Zwoleń-Lublin, s. 69–78.
Google Scholar

Muzika František. 1965. Die schöne Schrift in der Entwickulng des lateinischen Alphabets, 2, Praha.
Google Scholar

Olesiuk Danuta, Knieć Weronika. 2024. Katalog prac Wincentego Flaka, [w:] Wincenty Flak 1870–1943: rzeźbiarz z Zielonki Nowej, red. K. Madejska, K. Smyk, Zwoleń-Lublin, s. 119–276.
Google Scholar

Olesiuk Danuta. 2024. Fenomen twórczości Wincentego Flaka — motywy i styl, [w:] Wincenty Flak 1870–1943: rzeźbiarz z Zielonki Nowej, red. K. Madejska, K. Smyk, Zwoleń-Lublin, s. 79–98.
Google Scholar

Petrucci Armando. 2010. Pismo: idea i przedstawienie, przeł. A. Osmólska-Mętrak, Warszawa.
Google Scholar

Piwocki Ksawery. 1980. Dziwny świat współczesnych prymitywów, Warszawa.
Google Scholar

Šedivý Juraj, Pátková Hana. 2008. Vocabularium parvum scripturae Latinae, Bratislava-Praha.
Google Scholar

Shallcross Bożena. 2017. Materialność i codzienna logosfera, „Teksty Drugie” 1, s. 334–348.
Google Scholar

Skotnicki Jan. 1957. Przy sztalugach i przy biurku, Warszawa.
Google Scholar

Sparrow John. 1969. Visible words: a study of inscriptions in and as books and works of art, Cambridge.
Google Scholar

Tokarska-Bakir Joanna. 2000. Obraz osobliwy: hermeneutyczna lektura źródeł etnograficznych, Kraków.
Google Scholar

Trelińska Barbara. 1981. Semiologiczne aspekty polskiego pisma epigraficznego, „Kwartalnik Historyczny”, 88, 1, s. 431–439.
Google Scholar

Trelińska Barbara. 1991. Gotyckie pismo epigraficzne w Polsce, Lublin.
Google Scholar

Wallis Mieczysław. 1983. Sztuki i znaki: pisma semiotyczne, Warszawa.
Google Scholar