Udomowianie ulicy. Z etnograficznych badań terenowych na Wschodniej

Grażyna Karpińska

doi:10.23858/JUE17.2019.003

Opublikowane: 31.12.2019

Tom 17 (2019)

Udomowianie ulicy. Z etnograficznych badań terenowych na Wschodniej

Grażyna Ewa Karpińska

Journal of Urban Ethnology

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.23858/JUE17.2019.003

Abstrakt

W artykule opisuję praktyki budujące poczucie zadomowienia ulicy, przedstawiam sposoby, w jakich ulica, będąca fizycznym bytem, uzyskuje wartość i znaczenie symboliczne dla konkretnych osób i wspólnot. Opieram się na materiałach zebranych od właścicieli zakładów rzemieślniczych zlokalizowanych na jednej
z ulic w Łodzi – ulicy Wschodniej. Ulica ta została wytyczona wraz z powstaniem Łodzi jako przemysłowego
miasta na początku XIX wieku, do I wojny została zabudowana czynszowymi kamienicami niskiego standardu, których partery przeznaczano na sklepy. Już na przełomie XIX i XX wieku miała charakter ulicy handlowej i rzemieślniczej, który utrzymywała do końca XX wieku. Dziś jest fragmentem starego, zdekapitalizowanego
i zaniedbanego obszaru Łodzi, który zaludniają osoby ubogie, a sklepy są zamykane.

Słowa kluczowe:

zadomowianie ulicy, praktyki przestrzenne, miejsce, ulica Wschodnia, Łódź

Pobierz pliki

pdf pdf

Zasady cytowania

Karpińska, G. (2019). Udomowianie ulicy. Z etnograficznych badań terenowych na Wschodniej. Journal of Urban Ethnology, 17, 47–61. https://doi.org/10.23858/JUE17.2019.003

Cited by / Share

Bibliografia

Benedyktowicz D., Benedyktowicz Z., 1992, Dom w tradycji ludowej, Wiedza o Kulturze, Warszawa.
Google Scholar

Buczyńska-Garewicz H., 2006, Miejsca, strony, okolice. Przyczynek do fenomenologii przestrzeni. Universitas, Kraków.
Google Scholar

de Certeau M., 2008, Wynaleźć codzienność. Sztuki działania, przeł. Thiel-Jańczuk K., Wydawnictwo UJ, Kraków.
Google Scholar

Cresswell T., 2009, Place, Elselvier, Oxford. https://booksite.elsevier.com/brochures/hugy/SampleContent/Place.pdf
Google Scholar

Czermińska M., 1978, Dom w autobiografii i powieści o dzieciństwie, [w:] Głowiński M., Okopień-Sławińska A. (red.), Przestrzeń i literatura, Wrocław, s. 229–252.
Google Scholar

Dant T., 2007, Kultura materialna w rzeczywistości społecznej, przeł. Barański J., Wydawnictwo UJ, Kraków.
Google Scholar

Davidson J., Milligan Ch., 2004, Embodying Emotion Sensing Space: Introducing Emotional Geographies, “Social and Cultural Geography”, vol. 5, no 4, s. 523–532. https://www.researchgate.net/profile/Christine_Milligan/publication/249005951_Embodying_Emotion_Sensing_Space_Introducing_Emotional_Geographies/links/54ae94c20cf21670b3585e4e/Embodying-Emotion-Sensing-Space-Introducing-Emotional-Geographies.pdf
Google Scholar

Douglas M., 1991, The Idea of a Home. A Kind of Space, “Social Research”, no 1 (Spring), s. 287–307. https://is.muni.cz/el/1423/podzim2011/SAN236/um/27590952/Douglas_Idea_of_Home_A_Kind_of_Space_SR_090301.pdf
Google Scholar

Dymnicka M., 2011, Od miejsca do nie-miejsca, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, vol. 36, s. 35–52.
Google Scholar

Drozdowski R., 2010, Formy zamieszkiwania. Kilka refleksji pobadawczych, [w:] Wołyński P. (red.), Formy zamieszkiwania domostwa w obrazach – poznaniaków portret zbiorowy, Poznań, s. 15–20.
Google Scholar

Edensor T., 2002, Tożsamość narodowa, kultura popularna i życie codzienne, przeł. Sadza A., Wydawnictwo UJ, Kraków.
Google Scholar

Grotowska-Leder J., 1999, Łódzkie enklawy biedy: aspekt przestrzenny i dynamiczny, [w:] Warzywoda-Kruszyńska J. (red.), (Żyć) Na marginesie wielkiego miasta, Instytut Socjologii UŁ, Łódź, s. 55–76.
Google Scholar

Grotowska-Leder J., 2002, Fenomen wielkomiejskiej biedy. Od epizodu do underclass, Wydawnictwo UŁ, Łódź.
Google Scholar

Gullestad M., 1992, The Art of Social Relations. Essays on Culture, Social Action and Everyday Life in Modern Norway, Scandinavian University Press, Oslo.
Google Scholar

Gnieciak M., 2011, Emocje i pamięć: przyczynek do „geografii emocjonalnej” w ramach analizy wywiadów mieszkańców osiedli postrobotniczych w Będzinie i Rudzie Śląskiej. „Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa”, 2, s. 60–89.
Google Scholar

Johnson L., 1996, As Housewives We are Worms: Women, Modernity and the Home Question, “Cultural Studies” no 3, p. 449–463.
Google Scholar

Kapuściński R., 1998, Heban, Czytelnik, Warszawa.
Google Scholar

Kearney A., Bradley J. J., 2009, ‘Too strong to ever be there’: place names and emotional geographies, “Social and Cultural Geography”, 10, 77–94.
Google Scholar

Krajewski M., 2013, Są w życiu rzeczy. Szkice z socjologii przedmiotów, Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa.
Google Scholar

Kurczewski J., 1997, Dom i jego przeciwieństwa. Szkic zagadnienia, [w:] Dąbek-Wirgowa T., Makowiecki A.Z. (red.), Obraz domu w kulturach słowiańskich, Uniwersytet Warszawski, Wydział Polonistyki, Warszawa, s. 7–14.
Google Scholar

Massey D., 2005, For Space, Sage, London. https://selforganizedseminar.files.wordpress.com/2011/07/massey-for_space.pdf
Google Scholar

Matthews H., 2003, The Street as a Liminal Space. The Barbed Spaces of Childhood, [w:] Christensen P., O’Brien M. (eds.), Children in the City. Home, Nieghbourhood and Community, Routledge, London, s. 101–117. http://www.shahrsazionline.com/wp-content/uploads/2016/01/Children-in-the-Citywww.shahrsazionline.com_.pdf
Google Scholar

Pawlik W., 2004, Ekonomia życia codziennego społeczności lokalnej, [w:] Kurczewski J. (red.), Umowa o kartki, Wydawnictwo TRIO, Warszawa, s. 139–167.
Google Scholar

Pink S., 2008, An Urban Tour: The Sensory Sociality of Ethnographic Place-Making, “Ethnography”, vol. 9, pp. 175–196. file:///C:/Users/user/Downloads/Pink,%20S-%202008%20An%20urban%20tour%20(1).pdf
Google Scholar

Rakowski T., 2009, Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy. Etnografia człowieka zdegradowanego, Słowo/obraz terytoria, Gdańsk.
Google Scholar

Rapior W., 2012, Krajobraz, pośród którego stoimy. Nauki społeczne, praktyka artystyczna i chodzenie, [w:] Łuczak M.J. (red.), Przestrzeń we współczesnych naukach społecznych, Poznań, s. 147–161.
Google Scholar

Saryusz-Wolska M., 2011, Spotkania czasu z miejscem. Studia o pamięci i miastach, Wydawnictwo UW, Warszawa.
Google Scholar

Szacka B., 2006, Czas przeszły – pamięć – mit, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa.
Google Scholar

Warzywoda-Kruszyńska W., 2013, Intergenerational Transmission of Poverty: a Challenge for Poland, “Baltic Region”, no 3, s. 59–66. https://doi.org/10.5922/2079-8555-2013-3-6
Google Scholar

Wedel J.R., 2007, Prywatna Polska, przeł. Kowalski S., Wydawnictwo Trio, Warszawa.
Google Scholar

Grażyna Ewa Karpińska

grazyna.karpinska@uni.lodz.pl
https://orcid.org/0000-0003-2102-774X

Afiliacja:

Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Wydział Filozoficzno-Historyczny Uniwersytet Łódzki, Poland

Biogram

Dr hab. Grażyna Ewa Karpińska, etnolożka i antropolożka kultury, profesor w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UŁ. Zajmuje się problematyką miejską, studiami nad przestrzenią, bada codzienność, przeszłość w krajobrazie miasta i wsi. Autorka książki o miejskich kamienicach czynszowych (2000), współautorka etnograficznego przewodnika po łódzkim Grembachu (2019); pisze biografię ulicy Wschodniej w Łodzi, redaktorka naczelna „Łódzkich Studiów Etnograficznych” – czasopisma Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego.