Projektowanie protestu: przestrzeń publiczna (nie)przyjazna demonstracjom ulicznym

Autor

  • Dr hab. Maciej Kowalewski, prof. US Instytut Socjologii, Uniwersytet Szczeciński https://orcid.org/0000-0003-2650-3792
  • Mgr inż. arch. Marek Ostrowski Wydział Architektury, Katedra Projektowania Architektonicznego, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie https://orcid.org/0000-0001-9820-7613

DOI:

https://doi.org/10.23858/JUE21.2023.008

Słowa kluczowe:

projektowanie miast, protest, demonstracje uliczne, architektura, przestrzeń publiczna

Abstrakt

W tekście stawiamy pytania o to, dlaczego i w jaki sposób demonstracje uliczne i inne taktyki protestu powinny być brane pod uwagę przy planowaniu i projektowaniu przestrzeni publicznej. W ten sposób przedstawiamy głos sprzeciwu wobec tych polityków i aktorów w produkcji przestrzeni miejskiej, którzy chcieliby postrzegać przestrzenie protestu jako niechciane, zagrażające lub po prostu utrudniające sprzedaż nieruchomości ze względu na „uciążliwe sąsiedztwo”. Chociaż wiedza na temat roli przestrzeni w badaniach nad ruchami społecznymi jest już dobrze ugruntowana, rzadko jest omawiana w odniesieniu do praktyki projektowania (z kilkoma ważnymi wyjątkami). Zgodnie z naszą argumentacją, należy uwzględniać dwoistą naturę demonstracji ulicznych: zgromadzenia są postrzegane jako symbole demokracji, ale mogą być również destrukcyjne. To napięcie jest widoczne w dwóch wizjach projektowania: ułatwianiu i utrudnianiu demonstracji ulicznych w miejskim środowisku. W naszym tekście pokazujemy, że protesty są immanentną częścią neoliberalnej demokracji, a miasta nie mogą uniknąć lub nie uwzględnić demonstracji ulicznych w procesie projektowania przestrzeni.

Pobrania

Download data is not yet available.

Bibliografia

Auyero J. 2003. The geography of popular contention: An urban protest Argentina. Canadian Journal of Latin American and Caribbean Studies (55-56), 37-70.

Biggs M. 2018. Size matters: Quantifying protest by counting participants. Sociological Methods & Research 47(3), 351-383.

Brown G. and Feigenbaum A. (eds.) 2017. Protest camps in international context: Spaces, infrastructures and media of resistance. Bristol: Policy Press.

Brown G. and Pickerill J. 2009. Space for emotion in the spaces of activism. Emotion, space and society 2(1), 24-35.

Casquete J. 2006. The power of demonstrations. Social Movement Studies 5(1), 45-60.

Castells M. 2013. Sieci oburzenia i nadziei: ruchy społeczne w erze Internetu. Warszawa: PWN.

Chodak J. 2016. Okupacja przestrzeni publicznej jako taktyka współczesnych ruchów protestu. Przestrzeń społeczna 1, 74-101.

Chandhoke N. 1993. On the social organization of urban space: Subversions and appropriations. Social Scientist 21(5-6), 63-73.

Crossa V. 2013. Play for protest, protest for play: Artisan and vendors’ resistance to displacement in Mexico City. Antipode 45(4), 826-843.

De la Llata S. 2016. Open-ended urbanisms: Space-making processes in the protest encampment of the Indignados movement in Barcelona. Urban Design International 21(2), 113-130.

Della Porta D. and Fabbri M. 2016. Producing space in action. The protest campaign against the construction of the Dal Molin military base. Social Movement Studies 15(2), 180-196.

Dufour P. 2021. Comparing collective actions beyond national contexts:‘local spaces of protest’and the added value of critical geography. Social Movement Studies 20(2), 224-242.

Ford G. and Zogran M. 2017. 8 Ways We Can Improve the Design of Our Streets for Protest. ArchDaily. https://www.archdaily.com/873608/8-ways-we-can-improve-the-design-of-our-streets-for-protest. 14.06.2017.

Freelon D., McIlwain C. and Clark M. 2018. Quantifying the power and consequences of social media protest. New media & society 20(3), 990-1011.

Gerbaudo, P. 2012. Tweets and the Streets: Social Media and Contemporary Activism. London: Pluto Press.

Gliszczyńska-Grabias A. i Sadurski W. 2021. The judgment that wasn’t (but which nearly brought Poland to a standstill): ‘Judgment’of the Polish Constitutional Tribunal of 22 October 2020, K1/20. European Constitutional Law Review 17(1), 130-153.

Gül M., Dee J. and Nur Cünük C. 2014. Istanbul’s Taksim Square and Gezi Park: the place of protest and the ideology of place. Journal of Architecture and Urbanism 38(1), 63-72.

Hatuka T., 2023. Public space and public rituals: Engagement and protest in the digital age. Urban Studies, 60(2), 379-392.

Heinonen P. 2019. Constructing autonomy: the significance of architecture in creating and manifesting autonomy in protest camps. Social Movement Studies 18(6), 647-666.

Imig D. 2002. Contestation in the streets: European protest and the emerging Europolity. Comparative Political Studies 35(8), 914-933.

Jones J. and Trice M. (eds.) 2020. Platforms, Protests, and the Challenge of Networked Democracy. London: Palgrave MacMillan.

Keith M. and Pile S. (eds.). 2013. Geographies of resistance. London: Routledge.

Koh A. 2021. The Design of Protest: Choreographing Political Demonstrations in Public Space, by Tali Hatuka. Planning Theory & Practice 22(2), 336-338.

Kowalewski M. 2016. Protest miejski. Przestrzenie, tożsamości i praktyki niezadowolonych obywateli miast. Kraków: NOMOS.

Kowalewski M. 2022. Demonstracje równoczesne i problem pomiaru „siły liczb”. Studia Socjologiczne 3 (246), 159-185.

Kwok C. and Chan N. K. 2020. The making of contentious political space: The transformation of Hong Kong’s Victoria Park. Space and Culture 25(4), 615-632.

Leitner H.m Sheppard E. and Sziarto K.M. 2008. The spatialities of contentious politics. Transactions of the Institute of British Geographers 33(2), 157-172.

Marom N. 2013. Activising space: The spatial politics of the 2011 protest movement in Israel. Urban Studies 50(13), 2826-2841.

McAdam D., Tarrow S. and Tilly C. 2003. Dynamics of contention. Social Movement Studies 2(1), 99-102.

Mouffe Ch. 2005. Paradoks demokracji. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe DWSE.

Mörtenböck P. and Mooshammer H. 2014. Occupy: Räume des Protests. Berlin: Transcript Verlag.

Nacher A. 2021. #BlackProtest from the web to the streets and back: Feminist digital activism in Poland and narrative potential of the hashtag. European Journal of Women’s Studies 28(2), 260-273

Nicholls W., Miller B. and Beaumont, J. 2013. Introduction: Conceptualizing the spatialities of social movements. [In:] W. Nicholls, B. A. Miller, J Beaumont (eds.), Spaces of contention. Spatialities and social movements. Farnham: Ashgate, 1-26.

Nijakowski L. M. 2021. Kim jest Annuszka?. Dyskurs & Dialog 3(7), 95-109.

Parkinson J. 2012. Democracy and public space: The physical sites of democratic performance. Oxford: Oxford University Press.

Piotrowski G. i Muszel M. 2020. „Czarne protesty” jako wydarzenie transformacyjne praktyk obywatelskich działaczek z małych miast. Civitas. Studia z filozofii polityki 27, 131-162.

Pressman J. and Choi-Fitzpatrick A. 2020. Covid19 and protest repertoires in the United States: an initial description of limited change. Social Movement Studies 20(6), 766-773.

Routledge P. 1996. Critical geopolitics and terrains of resistance. Political geography 15(6-7), 509-531.

Rucht D. 2007. On the sociology of protest marches’. [In:] M. Reiss (ed.), The Street as Stage: Protest marches and public rallies since the nineteenth century. Oxford: Oxford University Press, 49-57.

Spiegel J. B. 2015. Rêve général illimité? The role of creative protest in transforming the dynamics of space and time during the 2012 Quebec student strike. Antipode 47(3), 770-791.

Ślosarski B. 2021. Przedmioty protestu. Kultury materialne współczesnych ruchów społecznych. Kraków: NOMOS.

Tilly C. 2000. Spaces of contention. Mobilization: An International Quarterly 2(5), 135-159.

Tunali T. 2020. Humour as political aesthetics in street protests during the political Ice Age. The European Journal of Humour Research 8(2), 129-145.

Van Laer J. 2010. Activists online and offline: The internet as an information channel for protest demonstrations. Mobilization: An International Quarterly 15(3), 347-366.

Van Woerkum C., Aarts N. and Van Herzele A. 2011. Changed planning for planned and unplanned change. Planning Theory 10(2), 144-160.

Vienne V. 2014. Preserving a Place for Protest in Paris. ArchDaily. https://www.archdaily.com/557185/preserving-a-place-for-protest-in-paris. 14.10.2014.

Pliki dodatkowe

Opublikowane

20.12.2023

Jak cytować

Kowalewski, M., & Ostrowski, M. (2023). Projektowanie protestu: przestrzeń publiczna (nie)przyjazna demonstracjom ulicznym. Journal of Urban Ethnology, 21, 137–148. https://doi.org/10.23858/JUE21.2023.008