Muzeum jako czasownik. Przykład z miasta Łodzi

Sebastian Latocha; Kamil Ludwiczak

doi:10.23858/JUE22.2024.007

Published: 2024-12-17

Vol. 22 (2024)

Museum as a verb. An example from Łódź

Sebastian Latocha , Kamil Ludwiczak

Journal of Urban Ethnology

Section: A city in a museum - a museum in a city

https://doi.org/10.23858/JUE22.2024.007

Abstract

The subject of the text are “museum performatives” in which the community of Józef Montwiłł-Mirecki housing estate in Lodz is involved, i.e. their experience in various projects related to a museum in action. The authors of the text construct the analytical category of a “museum as a verb”, developing the theoretical concept of culture as a verb as proposed by Ryszard Nycz, and adapting it to reflection on the role of the museum in the right to the city. The method, following Nycz’s concept, is not a classic analysis, but a probing that comes from the area of verbally understood culture. The research was inspired by community ethnography and collaborative ethnography. The need for recapitulation of the involvement of the local community in museum performatives is the reason behind this article.

Keywords:

urban politics, right to the city, culture as a verb, museum, community ethnography, Józef Montwiłł-Mirecki housing estate in Lodz

Most read articles by the same author(s)

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Latocha, S., & Ludwiczak, K. (2024). Museum as a verb. An example from Łódź. Journal of Urban Ethnology, 22, 109–121. https://doi.org/10.23858/JUE22.2024.007

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

References

Ashworth G. 2015. Planowanie dziedzictwa. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Google Scholar

Białkowski A. i Latocha S. 2020. Muzeum w suszarni bielizny. O Izbie Pamięci Osiedla im. Józefa Montwiłła-Mireckiego w Łodzi. Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej 7, 255-268. DOI: https://doi.org/10.12775/ZWAM.2020.7.14
Google Scholar

Bielecka K., Krupa-Ławrynowicz A., Latocha S., Ludwiczak K. i Raj M. 2023. Rzeczowe dziedzictwo modernistycznego osiedla. Etnograficzna inwentaryzacja artefaktów w Izbie Pamięci Osiedla im. Józefa Montwiłła-Mireckiego w Łodzi. Łódź: Studencko-Doktoranckie Koło Naukowe Etnologów UŁ Wagabunda.
Google Scholar

Burszta W. 2008. Świat jako więzienie kultury. Pomyślenia. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Google Scholar

Ciarkowski B. i Stefański K. 2018. Modernizm w architekturze Łodzi XX wieku. Łódź: Dom Wydawniczy Księży Młyn.
Google Scholar

Danto A.C. 2013. Po końcu sztuki. Sztuka współczesna i zatarcie się granic tradycji. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS.
Google Scholar

Domańska E. 2007. „Zwrot performatywny” we współczesnej humanistyce. Teksty Drugie 2007/5, 48-61.
Google Scholar

Duda A. 2011. Performans na żywo jako medium i obiekt mediatyzacji. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
Google Scholar

Eco U. 2009. Szaleństwo katalogowania. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS.
Google Scholar

Erbel J. 2014. Ruchy miejskie jako nowa forma zaangażowania społecznego. Władza Sądzenia 4, 37-47.
Google Scholar

Fornalska D. 2018. Osiedle Montwiłła-Mireckiego. Opowieść mieszkańców. Przed wojną / Wysiedlenia / Powroty. Łódź: Dom Wydawniczy Księży Młyn.
Google Scholar

Góral A., Jałocha B., Mazurkiewicz G. i Zawadzki M. 2019. Badania w działaniu. Książka dla kształcących się w naukach społecznych. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar

Heron J. 1996. Co-operative Inquiry: Research into the Human Condition. London: SAGE Publications Ltd.
Google Scholar

Herzfeld M. 2001. Anthropology: theoretical practise in culture and society. Oxford: Blackwell.
Google Scholar

Krajewski M. 2012. Od odbiorcy do uczestnika. Znikający widz i jego współcześni następcy. [W:] M. Kędziora, W. Nowak, J. Ryczek (red.), Co z tym odbiorcą? Wokół zagadnienia odbioru sztuki. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM, 79-91.
Google Scholar

Krajewski M. 2010. Uczestnictwo w kulturze jako proces uspołecznienia. Referat wygłoszony w grupie tematycznej „Obserwatoria kultury: nowe potrzeby, metody, możliwości” podczas XIV Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego w Krakowie, 8-11 września 2010.
Google Scholar

Krupa-Ławrynowicz A. 2022. Trudna architektura osiedla im. Józefa Montwiłła-Mireckiego w Łodzi. Część I: koncepcja i metodologia badań nad dysonansem dziedzictwa. Journal of Urban Ethnology 20, 9-19. DOI: https://doi.org/10.23858/JUE20.2022.001
Google Scholar

Krupa-Ławrynowicz A. i Latocha S. 2022. U siebie, czyli na osiedlu im. Józefa Montwiłła-Mireckiego. W stronę etnografii architektury. [W:] A. Sumorok (red.), Nasz dom, nasz blok. Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego w Łodzi 1933/2023. Łódź: Dom Wydawniczy Księży Młyn, 133-147.
Google Scholar

Latocha S. 2023. Nasze osiedle. Miejskie bukoliki. Journal of Urban Ethnology 21, 67-88. DOI: https://doi.org/10.23858/JUE21.2023.004
Google Scholar

Latocha S. 2022a. A legkisebb ünnep a világon. Mire és miért emlékeznek meg január 14-én a Łódź-i Józef Montwiłł-Mirecki lakótelep lakosai? Nyelv- és irodalomtudományi közlemények 66(2), 88-94.
Google Scholar

Latocha S. 2022b. Trudna architektura osiedla im. Józefa Montwiłła-Mireckiego w Łodzi. Część II: wyniki badań nad dysonansem dziedzictwa. Journal of Urban Ethnology 20, 21-38. DOI: https://doi.org/10.23858/JUE20.2022.002
Google Scholar

Latocha S. 2020. Animation of a Local Urban Community. Sebastian Latocha Talks to Remigiusz Kaczmarek, the Chairman of the Józef Montwiłł-Mirecki Community Council in Łódź. Łódzkie Studia Etnograficzne 59, 175-187. DOI: https://doi.org/10.12775/LSE.2020.59.10
Google Scholar

Lefebvre H. 2012. Prawo do miasta. Praktyka Teoretyczna 5, 183-197. DOI: https://doi.org/10.14746/prt.2012.5.14
Google Scholar

Lefebvre H. 1967. Le Droit a la Ville. L’Homme et la Societe 6. DOI: https://doi.org/10.3406/homso.1967.1063
Google Scholar

Majewski J. 2023. Szlakiem modernizmu. Łódź. Osiedle Montwiłła-Mireckiego na Polesiu. https://miastarytm.pl/szlakiem-modernizmu-lodz-osiedle-montwilla-mireckiego-na-polesiu/, 29.12.2023
Google Scholar

Marcinkowski G. 2018. Poznanie ucieleśnione (Ryszard Nycz: „Kultura jako czasownik”). ArtPAPIER 341. http://artpapier.com/index.php?page=artykul&wydanie=343&artykul=6669, 29.12.2023.
Google Scholar

Nora P. 2000. Czas pamięci. Res Publica Nowa 200, 134-141.Nycz R. 2018. Odkrywanie zmysłu udziału. Teksty Drugie 2018/1, 7-15. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2018.1.1
Google Scholar

Nycz R. 2017. Kultura jako czasownik. Sondowanie nowej humanistyki. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN. DOI: https://doi.org/10.4000/books.iblpan.1656
Google Scholar

Olenderek J. 2012. Łódzki modernizm i inne nurty przedwojennego budownictwa. Tom 2. Łódź: Dom Wydawniczy Księży Młyn.
Google Scholar

Pobłocki K. 2010. Prawo do miasta. Tygodnik Powszechny 2010/14, 28.
Google Scholar

Robotycki Cz. 1998. Muzeum. Miejsce dla rzeczy i idei. [W:] M.M. Kośko (red.), Werbalizacja obrazu. Wyzwania i perswazje. Poznań: Wydawnictwo Muzeum Narodowego w Poznaniu, 7-14.
Google Scholar

Rodgers S., Barnett C. i Cochrane A. 2014. Where is urban politics? International Journal of Urban and Regional Research 38(5), 1551-1560. DOI: https://doi.org/10.1111/1468-2427.12143
Google Scholar

Sagor R. 1992. How to Conduct Collaborative Action Research. Virginia: Association for Supervision and Curriculum Development. Schechner R. 2006. Performatyka. Wstęp. Wrocław: Wydawnictwo Instytutu im. Jerzego Grotowskiego.
Google Scholar

Sowada T. 2019. Ruchy miejskie w działaniu. Oblicza partycypacji. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Spry T. 2006. “Performative-I” Coopresence: Embodying the Ethnographic Turn in Performance and the Performative Turn in Ethnography. Text and Performance Quarterly 26(4), 339-346. DOI: https://doi.org/10.1080/10462930600828790
Google Scholar

Sumorok A. (red.) 2022. Nasz dom, nasz blok. Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego w Łodzi 1933/2023. Łódź: Dom Wydawniczy Księży Młyn.
Google Scholar

Surmacz M. 2017. Zasoby lokalne jako potencjały rozwoju lokalnego w dokumentach strategicznych na przykładzie wybranych gmin wiejskich województwa śląskiego. Studia Obszarów Wiejskich 46, 99-115. DOI: https://doi.org/10.7163/SOW.46.6
Google Scholar

Tabaszewska J. 2023. Teraźniejszość w natarciu? Teksty Drugie 2023/6, 15-32. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2023.6.2
Google Scholar

Torowska J. 2008. Edukacja na rzecz dziedzictwa kulturowego. Aspekty teoretyczne i praktyczne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar

Zawistowicz-Adamska K. 1948. Społeczność wiejska. Doświadczenia i rozważania z badań terenowych w Zaborowie. Łódź: Polski Instytut Służby Społecznej.
Google Scholar

Żelazko J. 2010. Wysiedlenie mieszkańców osiedla im. J. Montwiłła-Mireckiego w Łodzi. [W:] J. Żelazko (red.), Ludność cywilna w łódzkich obozach przesiedleńczych. Łódź: IPN – Urząd Miasta Łodzi – SNAP, 53-63.
Google Scholar