Obserwacja i refleksja — dwie relacje „turystów” z Hiszpanii w XVIII wieku

Paweł T. Dobrowolski

doi:10.23858/KHKM67.2019.2.002

Opublikowane: 2019-07-14

Tom 67 Nr 2 (2019)

Obserwacja i refleksja — dwie relacje „turystów” z Hiszpanii w XVIII wieku

Paweł T. Dobrowolski

Kwartalnik Historii Kultury Materialnej

Dział: Studia i materiały

https://doi.org/10.23858/KHKM67.2019.2.002

Abstrakt

Osiemnastowieczne opisy podróży po Hiszpanii są rzadkie. Autor analizuje dwie relacje powstałe niemal równolegle na początku lat sześćdziesiątych XVIII w.: jedną autorstwa Włocha Giuseppe Antonio Barettiego, który zdążał z Lizbony do Włoch, a drugą Anglika Edwarda Clarke’a, przebywającego Hiszpanię w odwrotnym kierunku. Tych dwóch podróżników różnił punkt widzenia: zauważali, komentowali i zwracali uwagę na odmienne sytuacje społeczne, wydarzenia polityczne i osoby, z którymi zetknęli się w trakcie swoich podróży. Charakteryzowała ich różna formacja kulturowa oraz inny zasób wspomnień, przekazanych w opublikowanych przez nich relacjach. Włoski emigrant wracający z Londynu do ojczyzny akcentował inne aspekty kultury iberyjskiej, niż te zauważane przez brytyjskiego urzędnika (kapelana poselstwa) w trakcie wykonywania jego obowiązków. Autor stara się ustalić źródła podobieństw i różnic charakteryzujących obie opisywane perspektywy. Zastanawia się, czy jednym z nich nie był wybór utrwalonego, reporterskiego stylu pisarstwa podróżniczego dokonany przez Anglika, podczas gdy włoski podróżny starał się połączyć obserwacje z osobistym, subiektywnym komentarzem.

Słowa kluczowe:

Giuseppe Antonio Baretti, Edward Clarke, Hiszpania, relacje z podróży, Oświecenie

Inne teksty tego samego autora

Paweł T. Dobrowolski, Tureckie fantazje: seks, przemoc i turystyka w XVIII wieku , Kwartalnik Historii Kultury Materialnej: Tom 68 Nr 3 (2020)
Paweł T. Dobrowolski, Miasto w ogniu: ludzkie tragedie i zachowania rynkowe w Londynie XVIII wieku , Kwartalnik Historii Kultury Materialnej: Tom 65 Nr 2 (2017)
Paweł T. Dobrowolski, Latająca Europa — balony w XVIII w. , Kwartalnik Historii Kultury Materialnej: Tom 62 Nr 2 (2014)
Paweł T. Dobrowolski, Watch your pocket — krótka historia zamożności, czyli kradzieże zegarków w Londynie w XVIII wieku , Kwartalnik Historii Kultury Materialnej: Tom 63 Nr 3 (2015)

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Dobrowolski, P. T. (2019). Obserwacja i refleksja — dwie relacje „turystów” z Hiszpanii w XVIII wieku . Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 67(2), 159–168. https://doi.org/10.23858/KHKM67.2019.2.002

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Journey. 1770. A Journey from London to Genoa through England, Portugal, Spain and France by Joseph Baretti [...] in four volumes, London, printed for T. Davies in Russel-street, Covent--Garden, and L. Davis, Holborn.
Google Scholar

An Account. 1768. An Account of the Manners and Customs of Italy, with Observations on the Mistakes of some Travellers with Regard to that Country, by Joseph Baretti, London, printed for T. Davis in Russell street, Covent Garden, and L. Davis & Rymers, Holborn.
Google Scholar

[Baretti Giuseppe Antonio]. 1912. [Baretti Giuseppe Antonio], La Scelta delle lettere familiari, a cura di Luigi Piccioni, Bari.
Google Scholar

Baretti Giuseppe Antonio. 1967. Opere, wyd. F. Fido, Milan.
Google Scholar

Boswell James. 1934–1950. The Life of Samuel Johnson, wyd. G.B. Hill (rev. L.F. Powell), 6 vols., Oxford.
Google Scholar

[de Silhouette M.]. 1770, Voyage de France, d’Espagne, de Portugal et d’Italie, par M.S., Paris.
Google Scholar

Dziennik podróży. 1970. Dziennik podróży do Francji i Włoch Augusta Moszyńskiego, architekta JKM Stanisława Augusta Poniatowskiego, 1784–1786, wybór i przekł. B. Zboińska-Daszyńska, Kraków.
Google Scholar

„Gentleman‘s Magazine”. 1750, vol. 20; 1760, vol. 30.
Google Scholar

Giuseppe Baretti. 1994. Giuseppe Baretti, Narrazione incompiuta di un viaggio in Inghilterra, Portogallo e Spagna, wyd. M. Catucci, Roma.
Google Scholar

Hervey Christopher. 1785. Letters from Portugal, Spain, Italy and Germany, in the Years 1759, 1760 and 1761, 3 vols., London.
Google Scholar

Lettere Familiari. 1967. Lettere Familiari A’ Suoi Tre Fratelli Filippo, Giovanni e Amadeo, [w:] G.A. Ba-retti, Opere, wyd. F. Fido, Milan.
Google Scholar

Letters. 1763. Letters concerning the Spanish Nation written at Madrid during the years 1760 and 1761 by Rev. Edward Clarke /.../ London, printed for T. Becket and P.A. De Hondt, at Tully’s Head in the Strand MDCCLXIII.„London Magazine”, vol. 24, 1755; vol. 25, 1756; vol. 29, 1760; vol. 32, 1763; vol. 39, 1770.
Google Scholar

„Oxford Magazine”, vol. 5, 1770.
Google Scholar

„Philosophical Transactions (1683–1775)”, vol. 52, 1761–1762.
Google Scholar

Potocki Ignacy. 2016. Ignacy Potocki, Dzienniki i listy z podróży po Europie (1765–1771), wstęp i oprac. A. Kucharski, Staropolskie podróżowanie, t. IV, red. B. Rok, F. Wolański, Kraków.
Google Scholar

„The Critical Review”, vol. 15, 1765; vol. 30, 1770.
Google Scholar

The Professed Cook. 1769. The Professed Cook, or, the Modern Art of Cookery, Pastry and Confectionary Made Plain and Easy,/.../ 2nd.edn., London, printed for R. Davis in Piccadilly and T. Caslon opposite Stationers-Hall.
Google Scholar

The Whole Duty of a Woman. 1737. The Whole Duty of a Woman, or, an Infalliable Guide to the Fair Sex, London, printed for T. Read in Dogwell Court, WhiteFriars, Fleet Street.
Google Scholar

Smollett Tobias. 1979. Travels Through France and Italy, wyd. F. Felsenstein, Oxford–New York. „Universal Magazine”, vol. 5, 1749. Opracowania Adams Percy. 1978.
Google Scholar

Travel Literature of the Seventeenth and Eighteenth Centuries: A Review of Recent Approaches, „Texas Studies in Literature and Language”, vol. 20, no. 3, s. 488–515.
Google Scholar

A Dictionary. 1997. A Dictionary of British and Irish Travellers in Italy 1701–1800, wyd. J. Ingamells, London–New Haven.
Google Scholar

Amory Hugh. 1971. Fielding’s Lisbon Letters, „Huntingdon Library Quarterly”, vol. 35, no. 1, s. 65–83.
Google Scholar

Batten Jr. Charles. 1978. Pleasurable Instruction: Form and Convention in Eighteenth-Century Travel Literature, Berkeley–Los Angeles.
Google Scholar