Sanktuarium szamańskie z okresu mezolitu w Bolkowie nad jeziorem Świdwie na Pomorzu

  • Tadeusz Galiński
Słowa kluczowe: preboreal, mezolit, Polska, Bolków, wierzenia, obrzędy, sanktuarium, budowle drewniane, ostrza cisowe, skład ofiarny

Abstrakt

W artykule omówiono problematykę związaną z sanktuarium mezolitycznym odkrytym na stanowisku w Bolkowie. Obiekt datowany jest na lata około 9350–9050 BP i wiąże się z najstarszym osadnictwem duvensejskim. Było to miejsce odbywania obrzędów i magii związanych z wierzeniami zamieszkujących tam społeczności łowieckich. Dotyczyły one różnych aspektów środowiska przyrodniczego i rządzących nimi sił natury. Głównym założeniem konstrukcyjnym sanktuarium była wysoka na 1,2 m budowla z żerdzi sosnowych, układ z kamieni oraz system wbitych w podłoże ostrzy cisowych na planie figury przypominającej Wielki Wóz. Towarzyszyły im depozyty składów ofiarnych oraz liczne przedmioty, w tym bezpośrednio związane z praktykami obrzędowymi.

Tłumacz: Iwona Zych

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Althin C. A, 1954 The Chronology of the Stone Age Settlement of Scania, Sweden, t. 1, The Mesolithic Settlement, Appendix II: The Bäckaskog burial, Acta Archaeologica Lundensia, seria 4, nr 1, Lund
Chmielewska M., 1954 Grób kultury tardenoaskiej w Janisławicach pow. Skierniewice, „Wiadomości Archeologiczne”, t. 20, z. 1, s. 23–48
Galiński T., 2001 Osadnictwo późnopaleolityczne i mezolityczne na stanowisku w Tanowie. Wykopy „łąkowe”, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 46, s. 7–66
Galiński T., 2002 Społeczeństwa mezolityczne. Osadnictwo, gospodarka, kultura ludów łowieckich w VIII–IV tysiącleciu p.n.e. na terenie Europy, Szczecin
Galiński T., 2011 Organizacja terytorialna osadnictwa łowców mezolitycznych. Studia na przykładzie obszaru rynny plejstoceńskiej dolnej Odry, „Archeologia Polski”, t. 56, z. 1–2, s. 89–133
Galiński T., 2013 Typological, chronological and cultural verification of Pleistocene and early Holocene bone and antler harpoons and points from the southern Baltic zone, „Przegląd Archeologiczny”, t. 61, s. 93–144
Galiński T., 2014 Obozowiska łowieckie ze schyłku preborealu w Bolkowie na Pomorzu Zachodnim, „Archeolgia Polski”, t. 59, z. 1–2, s. 79–120
Galiński T., Jankowska D., 2006 Bolków 1. Stanowisko z końca paleolitu i początków mezolitu nad jeziorem Świdwie na Pomorzu Zachodnim, „Materiały Zachodniopomorskie”, Nowa Seria, t. 2/3, z. 1, s. 79–175
Geupel V., 1977 Das Rötelgrab von Bad Dürrenberg, Kr. Merseburg, „Schriften zur Ur- und Frühgeschichte”, t. 30, s. 101–110
Gramsch B., 1987 Ausgrabungen auf dem mesolithischen Moorfundplatz bei Friesack, Bezirk Potsdam, „Veröffentlichungen des Museums für Ur- und Frühgeschichte Potsdam”, t. 21, s. 75–100
Kolcov L. V., 1989 Mezolit severa Sibiri i Dalnevo Vostoka, [w:] Mezolit SSSR, L.V. Kolcov red., Moskva, s. 187–194
Larsson L., 1978 Ageröd I:B – Ageröd I:D. A study of early Atlantic settlement in Scania, Acta Archaeologica Lundensia, seria 4, nr 12, Lund
Mianowicz K., 2013 Wyniki badań palinologicznych przeprowadzonych na stanowisku archeologicznym w Bolkowie nad jeziorem Świdwie, Szczecin, maszynopis przechowywany w Zakładzie Geologii i Paleogeografii Uniwersytetu Szczecińskiego
Strzałko J., Henneberg M., Piontek J., 1980 Populacje ludzkie jako systemy biologiczne, Warszawa
Völzing O., 1938 Die Grabungen 1937 am Hohlenstein im Lonetal, „Fundberichte aus Schwaben”, N.F., t. 9, s. 1–8
Weber T., 1988 Ein mesolithisches Grab von Unseburg, Kr. Stassfurt, „Jahresschrift für mitteldeutsche Vorgeschichte”, t. 71, s. 7–19
Opublikowane
2015-01-01
Jak cytować
Galiński, T. (2015). Sanktuarium szamańskie z okresu mezolitu w Bolkowie nad jeziorem Świdwie na Pomorzu. Archeologia Polski, 60(1-2), 93-121. Pobrano z https://journals.iaepan.pl/apol/article/view/188
Dział
Studia

Inne teksty tego samego autora